6.8.10

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
ΑΡΧΑΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

Α. ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ
ΠΛΑΤΩΝΟΣ «Πολιτεία» (Ενότητα 12)

Τί δέ; τόδε οὐκ εἰκός, ἦν δ’ ἐγώ, καὶ ἀνάγκη ἐκ τῶν προειρημένων, μήτε τοὺς ἀπαιδεύτους καὶ ἀληθείας ἀπείρους ἱκανῶς ἄν ποτε πόλιν ἐπιτροπεῦσαι, μήτε τοὺς ἐν παιδείᾳ ἐωμένους διατρίβειν διὰ τέλους, τοὺς μὲν ὅτι σκοπὸν ἐν τῷ βίῳ οὐκ ἔχουσιν ἕνα, οὗ στοχαζομένους δεῖ ἅπαντα πράττειν ἃ ἂν πράττωσιν ἰδίᾳ τε καὶ δημοσίᾳ, τοὺς δὲ ὅτι ἑκόντες εἶναι οὐ πράξουσιν, ἡγούμενοι ἐν μακάρων νήσοις ζῶντες ἔτι ἀπῳκίσθαι;
᾿Αληθῆ, ἔφη.
῾Ημέτερον δὴ ἔργον, ἦν δ’ ἐγώ, τῶν οἰκιστῶν τάς τε βελτίστας φύσεις ἀναγκάσαι ἀφικέσθαι πρὸς τὸ μάθημα ὃ ἐν τῷ πρόσθεν ἔφαμεν εἶναι μέγιστον, ἰδεῖν τε τὸ ἀγαθὸν καὶ ἀναβῆναι ἐκείνην τὴν ἀνάβασιν, καὶ ἐπειδὰν ἀναβάντες ἱκανῶς ἴδωσι, μὴ ἐπιτρέπειν αὐτοῖς ὃ νῦν ἐπιτρέπεται.
Τὸ ποῖον δή;
Τὸ αὐτοῦ, ἦν δ’ ἐγώ, καταμένειν καὶ μὴ ἐθέλειν πάλιν καταβαίνειν παρ’ ἐκείνους τοὺς δεσμώτας μηδὲ μετέχειν τῶν παρ’ ἐκείνοις πόνων τε καὶ τιμῶν, εἴτε φαυλότεραι εἴτε σπουδαιότεραι.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

Α. Να μεταφράσετε το απόσπασμα: «Τι δε; Τόδε ουκ εικός…απωκίσθαι.»
25 μ
Β. Εισαγωγή
1. Ποιες είναι οι θεμελιώδεις αρετές που ενσαρκώνει η ιδεώδης πολιτεία του Πλάτωνα και για ποιο λόγο;
10μ.
Γ. Ερμηνευτικές
1. Γιατί ο Σωκράτης πιστεύει πως, ούτε οι απαίδευτοι ούτε οι «πεπαιδευμένοι» μπορούν να διοικήσουν ικανοποιητικά την πολιτεία;
10μ.
Δ. Λεξιλογικές
1. Για κάθε μια από τις λέξεις της αρχαίας ελληνικής να γράψετε δυο λέξεις που να ανήκουν στην ίδια γλωσσική οικογένεια.
ἒχω, ἀναβαίνω, δεσμώτης.
5μ.

ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ

Ἅπας ὁ τῶν ἀνθρώπων βίος, ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι, κἄν μεγάλην πόλιν οἰκῶσι κἄν μικρὰν, φύσει καὶ νόμοις διοικεῖται. Τούτων δ’ ἡ μὲν φύσις ἐστὶν ἄτακτον καὶ ἀνώμαλον καὶ κατ’ ἄνδρα ἴδιον τοῦ ἔχοντος, οἱ δὲ νόμοι καινὸν καὶ τεταγμένον καὶ ταὐτὸ πᾶσιν. Ἡ μὲν οὖν φύσις, ἄν ᾖ πονηρὰ πολλάκις φαῦλα βούλεται• διόπερ τοὺς τοιούτους ἐξαμαρτάνοντας εὑρήσετε. Οἱ δὲ νόμοι τὸ δίκαιον καὶ τὸ καλὸν καὶ τὸ συμφέρον βούλονται καὶ τοῦτο ζητοῦσι καί, ἐπειδὰν εὑρεθῇ, κοινὸν τοῦτο πρόσταγμα ἀπεδείχθη, πᾶσιν ἴσον καὶ ὅμοιον, καὶ τοῦτο ἔστι νόμος, ᾧ πάντας πείθεσθαι προσήκει διὰ πολλά, καὶ μάλισθ’ ὅτι πᾶς ἔστι νόμος εὕρημα μὲν καὶ δῶρον θεῶν, δόγμα δ’ ἀνθρώπων φρονίμων, πόλεως δὲ συνθήκη κοινή, καθ’ ἥν πᾶσι προσήκει ζῆν τοῖς ἐν τῇ πόλει.
(Δημοσθένους κατά Αριστογείτονος Α 15-17)



ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ
φύσις= χαρακτήρας
ἄτακτον καὶ ἀνώμαλον = ακαθόριστος και ιδιόρρυθμος
τεταγμένον = καθορισμένο
κοινὸν πρόσταγμα ἀπεδείχθη = καθίσταται κοινή εντολή
προσήκει = ταιριάζει

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

Α. Να μεταφραστεί το παραπάνω κείμενο.
20μ.
Β. 1. πόλιν, φύσις, συμφέρον, δῶρον = να κλιθούν τα ουσιαστικά στους δυο αριθμούς.
6μ.
2. α. Να συμπληρώσετε τον παρακάτω πίνακα:
Θετικός Συγκριτικός Υπερθετικός
μικράν
μεγάλην
β. Να γράψετε και τα επιρρήματα των παραπάνω επιθέτων
Θετικός Συγκριτικός Υπερθετικός






4μ.
Γ. 1. βούλεται, εὑρήσετε, πείθεσθαι = να γίνει χρονική αντικατάσταση των ρημάτων.
6μ.
2. ἐξαμαρτάνοντας = να γίνει εγκλιτική αντικατάσταση στο γ΄ ενικό πρόσωπο, του δευτέρου αορίστου του ρήματος (προσοχή στην πρόθεση).
4μ.
Δ. 1. ἄν ᾖ πονηρὰ πολλάκις φαῦλα βούλεται: Να αναγνωρίσετε το είδος του υποθετικού λόγου και να τον τρέψετε στην Απλή σκέψη του λέγοντος και στο Μη πραγματικό. 6μ.
2. Να αναγνωρίσετε συντακτικά τους υπογραμμισμένους τύπους του κειμένου. 4μ.



Καλή Επιτυχία!

















ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ
1. Να μεταφραστεί το κείμενο
Μετάφραση:
Όλη η ζωή των ανθρώπων, Αθηναίοι, ακόμη κι αν κατοικούν σε μεγάλη πόλη, κι αν σε μικρή, διευθύνεται από το χαρακτήρα και από τους νόμους. Αυτών (εν. των ανθρώπων )όμως ο χαρακτήρας είναι ακαθόριστος και ιδιόρρυθμος και ξεχωριστός σε κάθε κάτοχό του, ενώ οι νόμοι είναι κάτι καινούριο και καθορισμένο και το ίδιο για όλους. Ο χαρακτήρας λοιπόν, από τη μια, αν είναι κακός πολλές φορές επιθυμεί κακά πράγματα. Γι’ αυτό το λόγο αυτού του είδους οι άνθρωποι θα ανακαλύψετε ότι σφάλλουν. Οι νόμοι από την άλλη επιθυμούν τη δικαιοσύνη και το ωραίο και το ωφέλιμο και αυτό αναζητούν και, όταν αυτό εντοπισθεί, καθίσταται κοινή εντολή, για όλους ίση και η ίδια, και αυτό το πράγμα είναι ο νόμος, στον οποίο όλοι ταιριάζει να υπακούουν για πολλούς λόγους και κυρίως, διότι ο νόμος είναι μια θεϊκή ανακάλυψη και ένα θεϊκό δώρο, πεποίθηση των συνετών ανθρώπων, κοινή συμφωνία μιας πόλης, σύμφωνα με την οποία όλοι οι πολίτες ταιριάζει να ζουν.
(Δημοσθένους κατά Αριστογείτονος Α 15-17)


Δ. ἄν ᾖ πονηρὰ πολλάκις φαῦλα βούλεται: Να αναγνωρίσετε το είδος του υποθετικού λόγου και να τον τρέψετε στην Απλή σκέψη του λέγοντος και στο Μη πραγματικό.
Απάντηση
Απλή σκέψη του λέγοντος: εἰ εἴη πονηρὰ πολλάκις φαῦλα ἄν βούλοιτο.
Μη πραγματικό: εἰ ἦν πονηρὰ πολλάκις φαῦλα ἄν ἐβούλετο.
5. Να αναγνωρίσετε συντακτικά τους υπογραμμισμένους τύπους του κειμένου.
τῶν ἀνθρώπων: γενική υποκειμενική στο ουσιαστικό βίος.
πᾶσιν: δοτική αντικειμενική στην αντωνυμία ταὐτὸ που δηλώνει ταυτότητα.
ἐξαμαρτάνοντας: κατηγορηματική μετοχή εξαρτώμενη από το ρήμα εὑρήσετε• αναφέρεται στο αντικείμενο του ρήματος (τοὺς τοιούτους).
ᾧ: αντικείμενο στο τελικό απαρέμφατο πείθεσθαι.
Γ’ ΛΥΚΕΙΟΥ (κατεύθυνσης)

ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ
ΠΛΑΤΩΝΟΣ «Πρωταγόρας» (Ενότητα 6η )

Ἔνθα δὴ πᾶς παντὶ θυμοῦται καὶ νουθετεῖ, δῆλον ὅτι ὥς ἐξ ἐπιμελείας καὶ μαθήσεως κτητῆς οὔσης. Εἰ γὰρ ἐθέλεις ἐννοῆσαι τὸ κολάζειν, ὦ Σώκρατες, τοὺς ἀδικοῦντας τὶ ποτε δύναται, αὐτό σε διδάξει ὅτι οἵ γε ἄνθρωποι ἡγοῦνται παρασκευαστὸν εἶναι ἀρετήν. Οὐδεὶς γὰρ κολάζει τοὺς ἀδικοῦντας πρὸς τούτῳ τὸν νοῦν ἔχων καὶ τούτου ἕνεκα, ὅτι ἠδίκησεν, ὅστις μὴ ὥσπερ θηρίον ἀλογίστως τιμωρεῖται• ὁ δὲ μετὰ λόγου ἐπιχειρῶν κολάζειν οὐ τοῦ παρεληλυθότος ἕνεκα ἀδικήματος τιμωρεῖται – οὐ γὰρ ἄν τό γε πραχθὲν ἀγένητον θείη - ἀλλὰ τοῦ μέλλοντος χάριν, ἵνα μὴ αὖθις ἀδικήσῃ μήτε αὐτὸς οὗτος μήτε ἄλλος ὁ τοῦτον ἰδὼν κολασθέντα. Καὶ τοιαύτην διάνοιαν ἔχων διανοεῖται παιδευτὴν εἶναι ἀρετήν• ἀποτροπῆς γοῦν ἕνεκα κολάζει. Ταύτην οὖν τὴν δόξαν πάντες ἔχουσιν ὅσοιπερ τιμωροῦνται καὶ ἰδίᾳ καὶ δημοσίᾳ. Τιμωροῦνται δὲ καὶ κολάζονται οἵ τε ἄλλοι ἄνθρωποι οὕς ἄν οἴωνται ἀδικεῖν, καὶ οὐχ ἥκιστα Ἀθηναῖοι οἱ σοὶ πολῖται• ὥστε κατὰ τοῦτον τὸν λόγον καὶ Ἀθηναῖοί εἰσι τῶν ἡγουμένων παρασκευαστὸν εἶναι καὶ διδακτὸν ἀρετήν. Ὡς μὲν οὖν εἰκότως ἀποδέχονται οἱ σοὶ πολῖται καὶ χαλκέως καὶ σκυτοτόμου συμβουλεύοντος τὰ πολιτικά, καὶ ὅτι διδακτὸν καὶ παρασκευαστὸν ἡγοῦνται ἀρετήν, ἀποδέδεικταί σοι, ὦ Σώκρατες, ἱκανῶς, ὡς γέ μοι φαίνεται.

Ασκήσεις
1. Να μεταφραστεί το παραπάνω κείμενο. 10 ΜΟΝΑΔΕΣ
2. Ποιος είναι ο σκοπός της ποινής σύμφωνα με τον Πρωταγόρα; Συμφωνείται ή όχι; Να αιτιολογήσετε την άποψή σας. 15 ΜΟΝΑΔΕΣ
3. α) Τι προσπαθεί να αποδείξει ο Αβδηρίτης σοφιστής με την υπογράμμιση του σκοπού της ποινής; β) Το επιχείρημά του αυτό αποδεικνύει επαρκώς το διδακτό της αρετής; γ) Μπορεί να διαπιστωθεί αυταρέσκεια στα λόγια του Πρωταγόρα και που; 15 ΜΟΝΑΔΕΣ
4. διάνοιαν. Να συμπληρώσετε τα κενά με ουσιαστικά θηλυκού γένους που θα έχουν το ίδιο β΄ συνθετικό.
α. j Έχω την ………………… ότι κάτι μου κρύβεις.
k Ο παππούς μου πάσχει από γεροντική …………………
l Ἐν τῷ Ἅδῃ οὐκ ἔστι …………………
m Η ………………… έχει φέρει κατά καιρούς πολλά δεινά στους Έλληνες.
n Η νέα δακτυλογράφος έχει την ………………… του προϊστάμενου.
o Είναι προτιμότερη η ………………… από τη μετάνοια.
β. παρασκευαστόν. Σε καθεμιά από τις παρακάτω φράσεις να αποδώσετε ένα σύνθετο θηλυκού γένους, με πρώτο συνθετικό πρόθεση και δεύτερο το θέμα σκευ -
α. Σύνολο από συναρμολογημένα όργανα ή εξαρτήματα, τοποθετημένα σε κατάλληλο περίβλημα, που λειτουργούν συντονισμένα.
β. Η ανατροπή επιχειρηματολογίας ή κατηγορίας με την προβολή αντίθετων επιχειρημάτων ή αποδείξεων.
γ. Η επέμβαση με τροποποιήσεις κυρίως σε καλλιτεχνικό έργο λόγου ή μουσικής.
δ. Η δημιουργία, το φτιάξιμο ενός πράγματος με υλικά μέσα.
ε. Η ετοιμασία εδέσματος με τη χρήση των απαραίτητων υλικών.
στ. Επιδιόρθωση, αποκατάσταση βλάβης. 10 ΜΟΝΑΔΕΣ
5. Ποια αντίρρηση του Σωκράτη προσπαθεί να αντικρούσει ο Πρωταγόρας στο δεύτερο μέρος του λόγου του και με ποιον τρόπο; 10 ΜΟΝΑΔΕΣ

ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ

Ἅπας ὁ τῶν ἀνθρώπων βίος, ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι, κἄν μεγάλην πόλιν οἰκῶσι κἄν μικρὰν, φύσει καὶ νόμοις διοικεῖται. Τούτων δ’ ἡ μὲν φύσις ἐστὶν ἄτακτον καὶ ἀνώμαλον καὶ κατ’ ἄνδρα ἴδιον τοῦ ἔχοντος, οἱ δὲ νόμοι καινὸν καὶ τεταγμένον καὶ ταὐτὸ πᾶσιν. Ἡ μὲν οὖν φύσις, ἄν ᾖ πονηρὰ πολλάκις φαῦλα βούλεται• διόπερ τοὺς τοιούτους ἐξαμαρτάνοντας εὑρήσετε. Οἱ δὲ νόμοι τὸ δίκαιον καὶ τὸ καλὸν καὶ τὸ συμφέρον βούλονται καὶ τοῦτο ζητοῦσι καί, ἐπειδὰν εὑρεθῇ, κοινὸν τοῦτο πρόσταγμα ἀπεδείχθη, πᾶσιν ἴσον καὶ ὅμοιον, καὶ τοῦτο ἔστι νόμος, ᾧ πάντας πείθεσθαι προσήκει διὰ πολλά, καὶ μάλισθ’ ὅτι πᾶς ἔστι νόμος εὕρημα μὲν καὶ δῶρον θεῶν, δόγμα δ’ ἀνθρώπων φρονίμων, ἀπανόρθωμα δὲ τῶν ἐκουσίων καὶ ἀκουσίων ἁμαρτημάτων, πόλεως δὲ συνθήκη κοινή, καθ’ ἥν πᾶσι προσήκει ζῆν τοῖς ἐν τῇ πόλει.
(Δημοσθένους κατά Αριστογείτονος Α 15-17)

Ασκήσεις
1. Να μεταφραστεί το κείμενο 20 ΜΟΝΑΔΕΣ
2. α. Να συμπληρώσετε τον παρακάτω πίνακα: 5 ΜΟΝΑΔΕΣ
Θετικός Συγκριτικός Υπερθετικός
μικρὰν
μεγάλην
β. Να γράψετε και τα επιρρήματα των παραπάνω επιθέτων
Θετικός Συγκριτικός Υπερθετικός


3. ζῆν: β΄ενικό και πληθυντικό πρόσωπο όλων των εγκλίσεων του Ενεστώτα και της Οριστικής Παρατατικού.
οἰκῶσι: Να κλίνετε την Οριστική, Προστακτική του Ενεστώτα καθώς και την Οριστική του Παρατατικού.
διοικεῖται: Να κλίνετε την Οριστική, Προστακτική του Ενεστώτα καθώς και την Οριστική του Παρατατικού.
ἐξαμαρτάνοντας: Να αντικατασταθεί χρονικά ο τύπος.
ἀπεδείχθη: Να αντικατασταθεί εγκλιτικά ο τύπος. 5 ΜΟΝΑΔΕΣ
4. ἄν ᾖ πονηρὰ πολλάκις φαῦλα βούλεται: Να αναγνωρίσετε το είδος του υποθετικού λόγου και να τον τρέψετε στην Απλή σκέψη του λέγοντος και στο Μη πραγματικό. 7 ΜΟΝΑΔΕΣ
5. Να αναγνωρίσετε συντακτικά τους υπογραμμισμένους τύπους του κειμένου. 3 ΜΟΝΑΔΕΣ





Γ’ ΛΥΚΕΙΟΥ (κατεύθυνσης)


ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ
ΠΛΑΤΩΝΟΣ «Πρωταγόρας» (Ενότητα 6η )

Ασκήσεις
1. Να μεταφραστεί το παραπάνω κείμενο. 10 ΜΟΝΑΔΕΣ
Απάντηση:
Η μετάφραση βρίσκεται στ σελίδα 3 του corpus σημειώσεων.
2. Ποιος είναι ο σκοπός της ποινής σύμφωνα με τον Πρωταγόρα; Συμφωνείται ή όχι; Να αιτιολογήσετε την άποψή σας. 15 ΜΟΝΑΔΕΣ
Απάντηση:
Σύμφωνα με τον Πρωταγόρα, η ποινή έχει παιδευτικό και όχι κατασταλτικό σκοπό, σωφρονιστικό και όχι εκδικητικό. Απορρίπτονται τα κίνητρα της ανταπόδοσης και αντεκδίκησης. Οι απόψεις του αυτές συγκλίνουν με τις απόψεις του ιταλού διαφωτιστή Τσεζάρε Μπεκαρία. Στο δοκίμιό του «Περί εγκλημάτων και ποινών» είχε διατυπώσει τρεις βασικές θέσεις για το σκοπό της ποινής και για το νόημα απονομής δικαιοσύνης, ανάμεσα στις οποίες ανέφερε χαρακτηριστικά ότι σκοπός της ποινής δεν είναι η εκδίκηση, αλλά ο σωφρονισμός εκείνου που διέπραξε το αδίκημα και ο παραδειγματισμός των άλλων. Η θέση αυτή του Πρωταγόρα είναι ιδιαίτερα ρηξικέλευθη, αφού στην εποχή του η έννοια της τιμωρίας ήταν αλληλένδετη με την εκδίκηση και την ηθική ικανοποίηση μέσω αυτής του ίδιου του παθόντος ή των συγγενών ενός θύματος.
3. α) Τι προσπαθεί να αποδείξει ο Αβδηρίτης σοφιστής με την υπογράμμιση του σκοπού της ποινής; β) Το επιχείρημά του αυτό αποδεικνύει επαρκώς το διδακτό της αρετής; γ) Μπορεί να διαπιστωθεί αυταρέσκεια στα λόγια του Πρωταγόρα και που; 15 ΜΟΝΑΔΕΣ
Απάντηση:
Στην ενότητα αυτή δίνεται μια δεύτερη απόδειξη για το διδακτό της πολιτικής αρετής. Θέμα του κειμένου είναι η παιδευτική σημασία της τιμωρίας. Συγκεκριμένα, ο Πρωταγόρας δίνει περιεχόμενο παιδαγωγικό – τελεολογικό στην ποινή. Αυτό σημαίνει ότι αυτός που τιμωρεί με τη λογική και όχι ασυλλόγιστα, όπως τα θηρία, δε στοχεύει στην εκδίκηση, αλλά στο σωφρονισμό του δράστη και στον παραδειγματισμό των άλλων. Αυτός ο τρόπος θεώρησης της τιμωρίας αποδεικνύει ότι ο άνθρωπος που έχει περιπέσει σε κάποιο αδίκημα επιδέχεται βελτίωση. Επομένως, η αρετή είναι διδακτή. Άλλωστε, αν η αρετή δε διδασκόταν, αυτό θα σήμαινε ότι κάποιος είναι καλός ή κακός εκ φύσεως. Τότε όμως θα ήταν αδύνατον να αλλάξει, άρα δε θα ήταν υπεύθυνος για την αδικία ούτε θα μπορούσε να του επιβληθεί ποινή. Παρατηρούμε πως ο Πρωταγόρας ολοκληρώνει την επιχειρηματολογία του με αυτοπεποίθηση και κάποια αυταρέσκεια Η φράση του «ἀποδέδεικταί σοι, ὦ Σώκρατες, ἱκανῶς» είναι δηλωτική της συναισθηματικής του διάθεσης. Μετριάζεται ωστόσο με την φράση που επακολουθεί «ὡς γέ μοι φαίνεται». Το συμπέρασμα όμως στο οποίο καταλήγει είναι αυθαίρετο, αφού παίρνει ως δεδομένο ότι ο σκοπός της ποινής είναι σωφρονιστικός και διδακτικός, κάτι όμως που δεν ίσχυε στην εποχή του. Πρόκειται πάλι για το γνωστό « σόφισμα της λήψεως του ζητουμένου».
4. διάνοιαν. Να συμπληρώσετε τα κενά με ουσιαστικά θηλυκού γένους που θα έχουν το ίδιο β΄ συνθετικό.
α. j Έχω την υπόνοια ότι κάτι μου κρύβεις.
k Ο παππούς μου πάσχει από γεροντική άνοια
l Ἐν τῷ Ἅδῃ οὐκ ἔστι μετάνοια
m Η διχόνοια έχει φέρει κατά καιρούς πολλά δεινά στους Έλληνες.
n Η νέα δακτυλογράφος έχει την εύνοια του προϊστάμενου.
o Είναι προτιμότερη η πρόνοια από τη μετάνοια.
β. παρασκευαστόν. Σε καθεμιά από τις παρακάτω φράσεις να αποδώσετε ένα σύνθετο θηλυκού γένους, με πρώτο συνθετικό πρόθεση και δεύτερο το θέμα σκευ -
α. Σύνολο από συναρμολογημένα όργανα ή εξαρτήματα, τοποθετημένα σε κατάλληλο περίβλημα, που λειτουργούν συντονισμένα. ΣΥΣΚΕΥΗ
β. Η ανατροπή επιχειρηματολογίας ή κατηγορίας με την προβολή αντίθετων επιχειρημάτων ή αποδείξεων. ΑΝΑΣΚΕΥΗ
γ. Η επέμβαση με τροποποιήσεις κυρίως σε καλλιτεχνικό έργο λόγου ή μουσικής. ΔΙΑΣΚΕΥΗ
δ. Η δημιουργία, το φτιάξιμο ενός πράγματος με υλικά μέσα. ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ
ε. Η ετοιμασία εδέσματος με τη χρήση των απαραίτητων υλικών. ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ
στ. Επιδιόρθωση, αποκατάσταση βλάβης. ΕΠΙΣΚΕΥΗ 10 ΜΟΝΑΔΕΣ
5. Ποια αντίρρηση του Σωκράτη προσπαθεί να αντικρούσει ο Πρωταγόρας στο δεύτερο μέρος του λόγου του και με ποιον τρόπο; 10 ΜΟΝΑΔΕΣ
Απάντηση:
Η απάντηση βρίσκεται στ σελίδα 52 του σχολικού εγχειριδίου – παράγραφος 2η .

ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ

Ασκήσεις
1. Να μεταφραστεί το κείμενο 20 ΜΟΝΑΔΕΣ
Μετάφραση:
Όλη η ζωή των ανθρώπων, Αθηναίοι, ακόμη κι αν κατοικούν σε μεγάλη πόλη, κι αν σε μικρή, διευθύνεται από το χαρακτήρα και από τους νόμους. Αυτών (εν. των ανθρώπων )όμως ο χαρακτήρας είναι ακαθόριστος και ιδιόρρυθμος και ξεχωριστός σε κάθε κάτοχό του, ενώ οι νόμοι είναι κάτι καινούριο και καθορισμένο και το ίδιο για όλους. Ο χαρακτήρας λοιπόν, από τη μια, αν είναι κακός πολλές φορές επιθυμεί κακά πράγματα. Γι’ αυτό το λόγο αυτού του είδους οι άνθρωποι θα ανακαλύψετε ότι σφάλλουν. Οι νόμοι από την άλλη επιθυμούν τη δικαιοσύνη και το ωραίο και το ωφέλιμο και αυτό αναζητούν και, όταν αυτό εντοπισθεί, καθίσταται κοινή εντολή, για όλους ίση και η ίδια, και αυτό το πράγμα είναι ο νόμος, στον οποίο όλοι ταιριάζει να υπακούουν για πολλούς λόγους και κυρίως, διότι ο νόμος είναι μια θεϊκή ανακάλυψη και ένα θεϊκό δώρο, πεποίθηση των συνετών ανθρώπων, κοινή συμφωνία μιας πόλης, σύμφωνα με την οποία όλοι οι πολίτες ταιριάζει να ζουν.
(Δημοσθένους κατά Αριστογείτονος Α 15-17)




2. α. Να συμπληρώσετε τον παρακάτω πίνακα: 5 ΜΟΝΑΔΕΣ
Θετικός Συγκριτικός Υπερθετικός
μικρὰν

μικροτέραν
ἐλάττονα/ἐλάττω
ἥττονα/ἥττω μικροτάτην
ἐλαχίστην
[ἥκιστα]
μεγάλην μείζονα/μείζω μεγίστην
β. Να γράψετε και τα επιρρήματα των παραπάνω επιθέτων
Θετικός Συγκριτικός Υπερθετικός
ὀλίγον

μεῖον
ἔλαττον
ἧττον ὀλίγιστα
ἐλάχιστα
ἥκιστα
μεγάλως μεῖζον μέγιστα
3. ζῆν: β΄ενικό και πληθυντικό πρόσωπο όλων των εγκλίσεων του Ενεστώτα και της Οριστικής Παρατατικού.
ΕΝΕΣΤΩΣ ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ
ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ ΕΥΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ ΟΡΙΣΤΙΚΗ
β΄ ενικό ζῇς ζῇς ζῷς/ζῴης ζῆ ἔζης
β΄ πληθ. ζῆτε ζῆτε ζῷτε ζῆτε ἐζῆτε

οἰκῶσι: Να κλίνετε την Οριστική, Προστακτική του Ενεστώτα καθώς και την Οριστική του Παρατατικού.
ΕΝΕΣΤΩΣ ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ
ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ ΟΡΙΣΤΙΚΗ
οἰκῶ
οἰκεῖς
οἰκεῖ
οἰκοῦμεν
οἰκεῖτε
οἰκοῦσι(ν) -
οἴκει
οἰκείτω
-
οἰκεῖτε
οἰκούντων/-είτωσαν ᾤκουν
ᾤκεις
ᾤκει
ᾠκοῦμεν
ᾠκεῖτε
ᾤκουν

διοικεῖται: Να κλίνετε την Οριστική, Προστακτική του Ενεστώτα καθώς και την Οριστική του Παρατατικού.
ΕΝΕΣΤΩΣ ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ
ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ ΟΡΙΣΤΙΚΗ
διοικοῦμαι
διοικεῖ (-ῆ)
διοικεῖται
διοικούμεθα διοικεῖσθε
διοικοῦνται -
διοικοῦ
διοικείσθω
-
διοικεῖσθε
διοικείσθων/-σθωσαν διῳκούμην
διῴκου
διῳκεῖτο
διῳκούμεθα
διῳκεῖσθε
διῳκοῦντο

ἐξαμαρτάνοντας: Να αντικατασταθεί χρονικά ο τύπος.
Εν. ἑξαμαρτάνοντας
Πρτ. –
Μελ. ἐξαμαρτησομένους
Αόρ. ἐξαμαρτόντας
Πρκ. ἐξημαρτηκότας
Υπερ. -
ἀπεδείχθη: Να αντικατασταθεί εγκλιτικά ο τύπος. 5 ΜΟΝΑΔΕΣ
ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ ΕΥΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ
ἀπεδείχθη ἀποδειχθῇ ἀποδειχθείη ἀποδειχθήτω

4. ἄν ᾖ πονηρὰ πολλάκις φαῦλα βούλεται: Να αναγνωρίσετε το είδος του υποθετικού λόγου και να τον τρέψετε στην Απλή σκέψη του λέγοντος και στο Μη πραγματικό. 7 ΜΟΝΑΔΕΣ
Απάντηση
Απλή σκέψη του λέγοντος: εἰ εἴη πονηρὰ πολλάκις φαῦλα ἄν βούλοιτο.
Μη πραγματικό: εἰ ἦν πονηρὰ πολλάκις φαῦλα ἄν ἐβούλετο.
5. Να αναγνωρίσετε συντακτικά τους υπογραμμισμένους τύπους του κειμένου. 3 ΜΟΝΑΔΕΣ
τῶν ἀνθρώπων: γενική υποκειμενική στο ουσιαστικό βίος.
πᾶσιν: δοτική αντικειμενική στην αντωνυμία ταὐτὸ που δηλώνει ταυτότητα.
ἐξαμαρτάνοντας: κατηγορηματική μετοχή εξαρτώμενη από το ρήμα εὑρήσετε• αναφέρεται στο αντικείμενο του ρήματος (τοὺς τοιούτους).
ᾧ: αντικείμενο στο τελικό απαρέμφατο πείθεσθαι.
ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 20 ΛΕΠΤΑ ΒΑΘΜΟΣ:
Ημερομηνία:…………………………………………………


Επώνυμο:……………………………………… Όνομα:………………………………………….

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΟΛΙΓΟΛΕΠΤΗ ΓΡΑΠΤΗ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΣΤΟΝ
«ΠΡΩΤΑΓΟΡΑ» ΤΟΥ ΠΛΑΤΩΝΑ
(Ενότητες 1 – 4)

ΘΕΜΑ 1ο:

Πλάτωνος «Πρωταγόρας»
Αποσπάσματα από την 1η ενότητα (318E – 320C)

[…] Και βλέπω ότι, όποτε συγκεντρωνόμαστε στην εκκλησία του δήμου, όταν η πόλη πρόκειται να εκτελέσει κάποιο έργο οικοδομικό, καλούμε τους οικοδόμους ως συμβούλους στην οικοδομία, κι όταν πάλι πρόκειται για ναυπηγικό έργο, καλούμε τους ναυπηγούς, και με τον ίδιο τρόπο πράττουμε όταν πρόκειται για όλα τα αντίστοιχα έργα, για όσα δηλαδή θεωρείται πως είναι διδακτά και μπορεί κάποιος να τα μάθει με κατάλληλα μαθήματα. […]

[…] Όταν όμως πρέπει να αποφασιστεί κάποιο ζήτημα που αφορά τη διοίκηση της πόλεως, σηκώνεται και δίνει τις συμβουλές του γι’ αυτό εξίσου και ο οικοδόμος, και ο σιδεράς, και ο έμπορος ή ο ναυτικός, και ο πλούσιος, και ο φτωχός, και αυτός που είναι από μεγάλο γένος, και αυτός που δεν είναι από κάποια γενιά σπουδαία. […]

Αποσπάσματα από την 4η ενότητα (322Α – 323Α)

[…] Ἐρωτα̨̃ οὐ̃ν 'Ερμη̃ς Δία τίνα οὐ̃ν τρόπον δοίη δίκην καὶ αἰδω̃ ἀνθρώποις• "Πότερον ὡς αἱ τέχναι νενέμηνται, οὕτω καὶ ταύτας νείμω; Νενέμηνται δὲ ὡ̃δε• εἱ̃ς ἔχων ἰατρικὴν πολλοι̃ς ἱκανὸς ἰδιώταις, καὶ οἱ ἄλλοι δημιουργοί• καὶ δίκην δὴ καὶ αἰδω̃ οὕτω θω̃ ἐν τοι̃ς ἀνθρώποις, ἢ ἐπὶ πάντας νείμω;" "'Επὶ πάντας," ἔφη ὁ Ζεύς, "καὶ πάντες μετεχόντων• […]

Ερώτημα:
Να παρουσιάσετε συνοπτικά τη συλλογιστική πορεία των επιχειρημάτων του Σωκράτη και του Πρωταγόρα για το διδακτό ή μη της πολιτικής αρετής, αξιοποιώντας και τα παραπάνω αποσπάσματα που σας δόθηκαν από τις ενότητες 1 και 4 του φιλοσοφικού διαλόγου «Πρωταγόρας». (μονάδες 10)
ΘΕΜΑ 2ο:

Να προσδιορίσετε τα χαρακτηριστικά των όρων «ἔντεχνη σοφία», «αἰδώς» και «δίκη», όπως τους αντιλαμβάνεται ο Πρωταγόρας. (μονάδες 10)
[…] κλέπτει 'Ηφαίστου καὶ 'Αθηνα̃ς τὴν ἔντεχνον σοφίαν σὺν πυρί […]

[…] Ζεὺς οὐ̃ν δείσας περὶ τω̨̃ γένει ἡμω̃ν μὴ ἀπόλοιτο πα̃ν, 'Ερμη̃ν πέμπει ἄγοντα εἰς ἀνθρώπους αἰδω̃ τε καὶ δίκην, ἵν' εἰ̃εν πόλεων κόσμοι τε καὶ δεσμοὶ φιλίας συναγωγοί. […]
(Τα παραπάνω χωρία δόθηκαν προκειμένου να θυμηθείτε την αναφορά του Πρωταγόρα στους όρους που σας ζητείται να σχολιάσετε).
ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ
ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ
ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ

Ἔνθα δὴ πᾶς παντὶ θυμοῦται καὶ νουθετεῖ, δῆλον ὅτι ὡς ἐξ ἐπιμελείας καὶ μαθήσεως κτητῆς οὔσης. Εἰ γὰρ ἐθέλεις ἐννοῆσαι τὸ κολάζειν, ὦ Σώκρατες, τοὺς ἀδικοῦντας τί ποτε δύναται, αὐτό σε διδάξει ὅτι οἵ γε ἄνθρωποι ἡγοῦνται παρασκευαστὸν εἶναι ἀρετήν. Οὐδεὶς γὰρ κολάζει τοὺς ἀδικοῦντας πρὸς τούτῳ τὸν νοῦν ἔχων καὶ τούτου ἕνεκα, ὅτι ἠδίκησεν, ὅστις μὴ ὥσπερ θηρίον ἀλογίστως τιμωρεῖται. ὁ δὲ μετὰ λόγου ἐπιχειρῶν κολάζειν οὐ τοῦ παρεληλυθότος ἕνεκα ἀδικήματος τιμωρεῖται – οὐ γὰρ ἂν τό γε πραχθὲν ἀγένητον θείη - ἀλλὰ τοῦ μέλλοντος χάριν, ἵνα μὴ αὖθις ἀδικήσῃ μήτε ἄλλος ὁ τοῦτον ἰδὼν κολασθέντα. Καὶ τοιαύτην διάνοιαν ἔχων διανοεῖται παιδευτὴν εἶναι ἀρετήν. ἀποτροπῆς γοῦν ἕνεκα κολάζει. Ταύτην οὖν τὴν δόξαν πάντες ἔχουσιν ὅσοιπερ τιμωροῦνται καὶ ἰδίᾳ καὶ δημοσίᾳ. Τιμωροῦνται δὲ καὶ κολάζονται οἵ τε ἄλλοι ἄνθρωποι οὓς ἂν οἴωνται ἀδικεῖν, καὶ οὐχ ἥκιστα Ἀθηναῖοι οἱ σοὶ πολῖται. ὥστε κατὰ τοῦτον τὸν λόγον καὶ Ἀθηναῖοί εἰσι τῶν ἡγουμένων παρασκευαστὸν εἶναι καὶ διδακτὸν ἀρετήν. Ὡς μὲν οὖν εἰκότως ἀποδέχονται οἱ σοὶ πολῖται καὶ χαλκέως καὶ σκυτοτόμου συμβουλεύοντος τὰ πολιτικά, καὶ ὅτι διδακτὸν καὶ παρασκευαστὸν ἡγοῦνται ἀρετήν, ἀποδέδεικταί σοι, ὦ Σώκρατες, ἱκανῶς, ὥς γέ μοι φαίνεται.

Α. Από το κείμενο που σας δίνεται να μεταφράσετε το απόσπασμα ¨Οὐδείς γάρ κολάζει … διδακτόν ἀρετήν¨.
Μονάδες 10

Β.1)ἀποδέδεικταί σοι ὦ Σώκρατες, ἱκανῶς ὡς γ’ ἐμοί φαίνεται : Να σχολιαστεί η φράση με την οποία ο σοφιστής ολοκληρώνει την αποδεικτική του προσπάθεια. Για ποιους λόγους θα μπορούσε να θεωρηθεί αυθαίρετο αυτό το συμπέρασμα, ως προς το επιχείρημα με την τιμωρία;
Μονάδες 10

2)Ποιος είναι ο σκοπός και ποιο το παιδευτικό νόημα της έλλογης τιμωρίας κατά τον Πρωταγόρα. Να αξιολογήσετε τη θέση αυτή του μεγάλου σοφιστή συσχετίζοντάς την με την κοινή αντίληψη της εποχής του.
Μονάδες 10

3)Ποια είναι η θέση του Σωκράτη για το μη διδακτό της αρετής σύμφωνα με το μεταφρασμένο κείμενο που ακολουθεί;

¨ Όταν όμως πρέπει να αποφασιστεί κάποιο ζήτημα που αφορά τη διοίκηση της πόλεως, σηκώνεται και δίνει τις συμβουλές του γι’ αυτό εξίσου και ο οικοδόμος, και ο σιδεράς, και ο έμπορος ή ο ναυτικός, και ο πλούσιος, και ο φτωχός, και αυτός που είναι από μεγάλο γένος, και αυτός που δεν είναι από κάποια γενιά σπουδαία. Και κανένας δεν τους ψέγει γι’ αυτό, όπως τους προηγούμενους : γιατί εσύ, χωρίς να έχεις διδαχτεί από πουθενά αυτό το πράγμα και χωρίς να έχεις δάσκαλο σ’ αυτό το θέμα, θέλεις τώρα να δώσεις και συμβουλές. Άρα, είναι προφανές πως δεν θεωρούν ότι το πράγμα αυτό είναι κάτι που διδάσκεται¨.

Μονάδες 10

4)Τα θέματα του Πρωταγόρα είναι στην πραγματικότητα δύο. Ποια είναι αυτά; Πώς αντιμετωπίζεται το δεύτερο από τον Πλάτωνα στο διάλογο;
Μονάδες 10

5)Να γράψετε δυο ομόρριζες λέξεις της νέας ελληνικής γλώσσας απλές ή σύνθετες για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις του κειμένου: κτητῆς, παρεληλυθότος, πραχθέν, ἀποδέδεικται, διάνοιαν.
Μονάδες 10

ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ

Ξενοφώντος - Κύρου ἀνάβασις, Β, Ι, 2

Ἅμα δέ τῇ ἡμέρᾳ συνελθόντες οἱ στρατηγοί ἐθαύμαζον ὅτι Κῦρος οὔτε ἄλλον πέμπει σημανοῦντα ὅ,τι χρή ποιεῖν οὔτε αὐτός φαίνοιτο. Ἔδοξε οὖν αὐτοῖς συσκευασαμένοις ἅ εἶχον καί ἐξοπλισμένοις προϊέναι εἱς τό πρόσθεν ἕως Κύρῳ συμμείξειαν. Ἤδη δέ ἐν ὁρμῇ ὄντων ἅμα ἡλίῳ ἀνέχοντι ἦλθε Προκλῆς ὁ Τευθρανίας ἄρχων, γεγονώς ἀπό Δαμαράτου τοῦ Λάκωνος καί Γλοῦς ὁ Ταμῶ. Οὗτοι ἔλεγον ὅτι Κῦρος μέν τέθνηκεν, Ἀριαῖος δέ πεφευγώς ἐν τῷ σταθμῷ εἴη μετά τῶν ἄλλων βαρβάρων, ὅθεν τῇ προτεραῖᾳ ὥρμηντo καί λέγοι ὅτι ταύτην μέν τήν ἡμέραν περιμενοῖεν αὐτούς, εἰ μέλλοιεν ἥκειν, τῇ δέ ἄλλῃ ἀπιέναι φαίη ἐπί Ἰωνίας, ὅθονπερ ἦλθε. Ταῦτα ἀκούσαντες οἱ στρατηγοί καί οἱ ἄλλοι Ἕλληνες πυνθανόμενοι βαρέως ἔφερον.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
Β. Να μεταφράσετε το κομμάτι «Οὗτοι ἔλεγον… βαρέως ἔφερον.
Μονάδες 20

Β. 1. α. Να γράψετε τους τύπους που σας ζητούνται για κάθε μία από τις παρακάτω λέξεις:
ἔδοξε: β′ ενικό πρόσωπο Προστακτικής Ενεστώτα.
εἶχον: β′ ενικό πρόσωπο Προστακτικής Αορίστου β′, ίδιας φωνής.
ὄντων: ίδιος τύπος στον Αόριστο β΄ και τον Παρακείμενο.
φαίη: μετοχές όλων των χρόνων στη φωνή που βρίσκεται ο τύπος.
ἔφερον: β′, γ′ πληθυντικό πρόσωπο Υποτακτικής Αορίστου ίδιας φωνής και γ΄ ενικό Πρόσωπο Οριστικής Μέλλοντα.

β. ταῦτα, γεγονώς, ὅ,τι, ἀκούσαντες, Ἕλληνες: να γράψετε τις πλάγιες πτώσεις των λέξεων στον άλλο αριθμό.
Μονάδες 10
2. α. Να αναγνωρίσετε το συντακτικό ρόλο των λέξεων: Κύρῳ, συνελθόντες ἀκούσαντες ἄρχων, τῃ προτεραῖᾳ, ἤκειν.
β. Να αναγνωρίσετε τις δευτερεύουσες προτάσεις που βρίσκονται στις δυο πρώτες σειρές του κειμένου (μέχρι το φαίνοιτο) [εισαγωγή, εκφορά, συντακτική θέση].
Μονάδες 10

12.5.10

 «Hostes adνentare audio; speculatores nostri eos prope esse nuntiant. Vim hostium caνere debetis; hostes enim de collibus adνo¬lare solent et caedem militum perpetrare possunt». [7]
 Maritus et pater et Iunius Brutus eam maestam inveniunt. Illis femina cum lacrimis iniuriam aperit. et cultro se ipsam interficit . Brutus ex vulnere dolore magno cultrum extrahit et delictum punire parat. [9]
 Existimavit venire ad se hominem ingentis magnitudinis et squalida facie similem effigiei mortui Simul Cassius quem aspexit concepit timorem et cupivit audire nomenque eius. Ille respondit se esse Orcum. Tum terror concussit Cassium et eum excitavit e somno. Cassius inclamavit servos et interrogavit eos de homine. Illi viderat neminem. [14]
 Magnus timor occupavit exercitum ex vocibus Gallorum ac mercatorum qui praedicabant Germanos esse ingenti magnitudine corporum et incredibili virtute. Alius alia de causa cupiebat discedere Nonnulli adducti pudore remanebant. Hi neque poterant fingere vultum neque tenere lacrimas.[17]


ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

Α. Να μεταφραστούν τα παραπάνω κείμενα. Μονάδες 40


Β. α. Να γραφούν οι τύποι που ζητούνται: Μονάδες 8

hostes: γενική πληθυντικού αριθμού
vim: αφαιρετική δύο αριθμών
collibus: αφαιρετική ενικού αριθμού
pater: κλητική ενικού αριθμού
vulnere: ονομαστική πληθυντικού αριθμού
servos: αιτιατική δύο αριθμών
mercatorum: αιτιατική ενικού αριθμού
lacrimas γενική δύο αριθμών

β. Να γραφούν οι παρακάτω συνεκφορές στην ίδια πτώση, στον άλλο αριθμό: Μονάδες 5

dolore magno, ingentis magnitudinis, squalida facie, ingenti magnitudine, incredibili virtute

γ. Να γραφεί ότι ζητείται για τις παρακάτω αντωνυμίες: Μονάδες 6

nostri: ίδια πτώση, για έναν κτήτορα
eam: ίδια πτώση στον άλλον αριθμό
illis: αφαιρετική δύο αριθμών, στο ουδέτερο γένος
alius: δοτική στον πληθυντικό αριθμό, ίδιο γένος
hi: ονομαστική δύο αριθμών, στο θηλυκό γένος
nonnulli: δοτική και αιτιατική πληθυντικού, στο θηλυκό γένος


δ. Να υπογραμμίσετε τη σωστή απάντηση: Μονάδες 6

1. caedem: γενική πληθυντικού αριθμού caedum/caedium
2. militum: δοτική ενικού αριθμού militis/militi
3. Maritus: ουσιαστικό β κλίσης, αφ. ενικού –e/ αφαιρετική ενικού -o
4. incredibili: ονομαστική ουδετέρου, πληθυντικού incedibilia/incredibila
5. maestam: αιτιατική ιδίου γένους, στον πληθυντικό maestos/maestas
6. neminem: ονομαστική ενικού ουδετέρου γένους nemo/nihil

Γ. α. Να γραφούν οι αρχικοί χρόνοι των παρακάτω ρημάτων και να δηλωθεί η συζυγία στην οποία ανήκουν:

adventare, cavere, possunt, cupiebat, extrahit, viderat, discedere, perpetrare
Μονάδες 12

β. Να γραφεί ότι ζητείται για τους παρακάτω τύπους ρημάτων (προσοχή στο υποκείμενο): Μονάδες 7
audio: απαρέμφατο και μετοχή παρακειμένου, άλλη φωνή
solent: απαρέμφατο και μετοχή μέλλοντα
aperit: γ πληθ. μέλλοντα και παρακειμένου, ίδια φωνή
concepit: α πληθ. παρακειμένου, άλλη φωνή
aspexit: απαρέμφατο παρακειμένου, ίδια φωνή
adducti: μετοχές όλων των χρόνων
perpetrare: γ ενικό παρατατικού, άλλη φωνή

γ. Να διορθώσετε τις προτάσεις: Μονάδες 8

respondit: σουπίνο responditum
tenere: μετοχή μέλλοντα tendurum-am-um
poterant: β πληθ οριστικής potesitis
venire: παρακείμενος venui
respondit: γ ενικό παρακειμένου respondiit
parat: γ ενικό ενεστώτα μέση φωνή paritur
solent: μέλλοντας soliturus est
interficit: γ πληθ μέλλοντα interficibunt

Δ. Να συμπληρώσετε τα κενά με το συντακτικό των κειμένων: Μονάδες 8

esse: είναι………………………………………………. στο…………………………………………………
de collibus: είναι……………………………………………… στο…………………………………………………
maestam: είναι………………………………………………. στο…………………………………………………
se: είναι………………………………………………. στο…………………………………………………
delictum: είναι………………………………………………. στο…………………………………………………
facie: είναι………………………………………………. στο…………………………………………………
ex vocibus: είναι………………………………………………. στο…………………………………………………
vultum: είναι………………………………………………. στο…………………………………………………
Καλή επιτυχία!

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ
Β.α.
hostium
vi / viribus
colli-colle
pater
vulnera
servum-servos
mercatorem
lacrimae-lacrimarum
Β.β.
doloribus magnis
ingentium magnitutidinibus
squalidis –
ingentis magnitudinibus
incredibilibus (vertutibus)
Β.γ.
mei
eas
illo-illis
aliis
haec-hae
nonnulis-nonnulas
Β.δ.
caedum
militi
-o
incredibilia
maestas
nihil
Γ.α.
advent-avi-atum-are 1
caveo-cavi-cautum-cavere 2
possum-potui---posse ανώμαλο
cupio-cupi-cupitum-cupere 3
extraho-xi-ctum-here 3
video-di-sum-dere 2
discedo-cessi-cessum-cedere 3
perpetro-avi-atum-are 1
Γ.β.
auditum esse – auditus
solituros esse – soliturus,a,um
aperients-aperuerunt,aperuere
concepti sumus
aspexisse
adducens-adducturus-adductus
perpetrabatur
Γ.γ.
responsum
tenturus-a-um
potestis
veni
respondit
paratur
solebo
interficient
Δ.
ειδ. απρμφ, αντικείμενο στο nuntiant
εμπρόθετος από τόπου κίνηση στο advolare
επιρρ. κατηγορούμενο τρόπου στο eam
αντικείμενο στο interficit (άμεση αυτοπάθεια)
αφαιρ. ιδιότητας στο hominem
εμπρόθετος της αιτίας στο timor
αντικείμενο στο fingere

6.5.10

ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ
Α ΚΛΙΣΗ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΩΝ

Με αστερίσκο τα ουσιαστικά κλίνονται μόνο στον ενικό αριθμό (singularia tantum), ενώ τα υπογραμμισμένα κλίνονται μόνο στον πληθυντικό αριθμό (pluralia tantum).

ΑΡΣΕΝΙΚΑ

Aeneas, -ae* (= ο Αινείας / 2,10)
Anchises, -ae* (= ο Αγχίσης / 2)
Belgae, - arum (= οι Βέλγοι, η χώρα των Βέλγων / 7)
Caligula, -ae* ( = ο Καλιγούλας / 20)
Catilina, -ae* (= ο Κατιλίνας /19)
incola, -ae (= κάτοικος /1,3)
poeta, -ae (= ποιητής /1,5)
Trebia, -ae* (= ο ποταμός Τρεβίας /11)


ΘΗΛΥΚΑ

Aethiopia, -ae* (= η Αιθιοπία / 3)
Africa, -ae* (= η Αφρική / 2,11)
agriculture, -ae (= γεωργία /15)
Alba, -ae Longa, -ae* (= η Άλβα Λόγγα /10)
Alia, -ae* (= ο ποταμό Αλίας /II)
arnica, -ae (= φίλη /1)
amicitia, -ae (- φιλία, συμμαχία / 4)
Andromeda, -ae* (= η Ανδρομέδα/3)
Athenae, -arum (= η Αθήνα /14)
audacia, -ae* (= τόλμη / 4)
avaritia,-ae* (= πλεονεξία, απληστία/4)
belua, -ae (= άγριο ζώο, κήτος / 3)
Campania, -ae* (= η Κομπανία / 5)
Cannae, -arum (= οι Κάννες/11)
Cassiope, -es* (= η Κασσιόπη / 3)
cauda, -ae (= ουρά /18)
causa, -ae (= αιτία /17)
cera, -ae (= κερί/ 8)
clava, -ae (= ρόπαλο /18)
Concordia, -ae* (= ομόνοια/4)
copia, -ae (= αφθονία /11)
cura, -ae (= έγνοια, φροντίδα /1)
diaeta, -ae (= θερινή κατοικία / 20)
Diana, -ae* (= η Άρτεμη / 8)
epistula, -ae (= επιστολή /1)
femina, -ae (= γυναίκα / 9)
fiducia, -ae (= εμπιστοσύνη, αυτοπεποίθηση /13)
filia, -ae (= θυγατέρα / 3,12)
filiola, -ae (= κορούλα /12)
forma, -ae (= σχήμα, ομορφιά / 3)
fortuna, -ae (= τύχη /1)
fuga, -ae (= φυγή /16)
Gallia, -ae* (= η Γαλατία /11)
gloria, -ae (= δόξα/5)
hasta, -ae (= δόρυ / 3)
Hispania, -ae* ( = η Ισπανία /11,18)
hostia, -ae (= σφάγιο για θυσία / 3)
Ilia, -ae* (= η Ρέα, η Ιλία /10)
injuria, -ae (= αδικία, προσβολή /1, 9Α)
inopia, -ae (= έλλειψη / 7)
insidiae, -arum (= ενέδρα, δόλος, τέχνασμα/2,11)
Italia, -ae* ( = η Ιταλία / 2,5Π, 10,11)
iustitia, -ae* (= δικαιοσύνη / 4)
lacrima, -ae (= δάκρυ / 9,17)
Lucretia, -ae* (= η Λουκρητία/9)
luna, -ae* (= σελήνη /13)
lupa, -ae (= λύκαινα/10)
Minerva, -ae* (= η Αθηνά / 8)
miseria, -ae (= δυστυχία /1)
ora, -ae (= ακτή / 3)
patria, -ae (= πατρίδα / 2,4)
Persa, -ae* (= ο Πέρσης /12)
Perses, -ae* (= ο Περσέας, ο βασιλιάς της Μακεδονίας /12)
porta, -ae (= πόρτα /10)
pudicitia, -ae* (= αιδημοσύνη, τιμή, αγνότητα 19)
puella, -ae (= κορίτσι, κοπέλα/3,12)
pugna, -ae (= μάχη /13,19)
querela, -ae (= παράπονο, διαμαρτυρία /1)
reglna, -ae (= βασίλισσα / 2)
Roma, -ae* (= η Ρώμη /1,18)
sapientia, -ae* (= σοφία, φρόνηση / 4) silva, -ae (= δάσος / 8)
spelunca, -ae (= σπηλιά /18)
turba, -ae (= πλήθος /20)
Stella, -ae (= αστέρι /13)
via, -ae(= δρόμος/18)
terra, -ae (= γη /1)
victoria, -ae (= νίκη /11)
Tertia, -ae* (= Τερτία/12)
Zama, -ae* (= η Ζάμα/11)
Troia, -ae* (= Τροία/2)

Παρατηρήσεις
1. Το ουσιαστικό incola, -ae είναι αρσενικού και θηλυκού γένους.
2. Το ουσιαστικό copia, -ae είναι ετερόσημο (copia, -ae = αφθονία / copiae, -arum = στρατιωτικές δυνάμεις).
3. Το ουσιαστικό cera, -ae (= κερί) στον πληθυντικό σημαίνει ό,τι και το pugillares, -ium (= πλάκες αλειμμένες με κερί).
4. To fortuna, -ae (= τύχη) στον πληθυντικό (fortunae, -arum) σημαίνει «αγαθά, περιουσία».

Β' ΚΛΙΣΗ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΩΝ
ΑΡΣΕΝΙΚΑ

adversarius, -ii (= αντίπαλος, εχθρός /13)
ager, agri (= αγρός / 5,11)
animus, -i (= ψυχή /5, 6,12,13,14)
annus, -i (= έτος / 4, 5,10,11, 20)
aper, apri (= κάπρος, αγριογούρουνο / 8)
Arverni, -orum (= Αρβέρνοι, έθνοςτης Γαλατίας /16)
Augustus, -i* ( = ο Αύγουστος /10)
Cacus, -i* (= ο Κάκος /18)
calceus, -i (= υπόδημα, μποτίνι / 3)
caseus, -i (= τυρί /15)
Cassius, -ii/-i* (= ο Κάσσιος /14)
catellus, -i (= σκυλάκι /12)
Cepheus, -i και -eos* (= ο Κηφέας / 3)
Claudius, -ii/-i* (= ο Κλαύδιος / 20)
Cornelius, -ii/-i / Tacitus, -i* (= ο Κορνήλιος Τάκιτος / 8)
culter, cultri (= μαχαίρι/9)
deus, -i(= θεός/3,4)
dolus, -i (= δόλος/2)
elephantus, -i (= ελέφαντας /11)
equus, -i (= άλογο /15)
Fabius, -ii/-i Maximus, -i* (= ο Φάβιος Μάξιμος /11)
Falernus, -i* (ager) (= ο Φαλερνός αγρός, περιοχή της Καμπάνιας /II)
filius, -ίί/-ί(=γιος/2,9,10)
fluvius, —ii/—ί (= ποτάμι /18)
Gaius, -ii/-i Antonius, —ii/—i* (= ο Γάιος Αντώνιος /19)
Gaius, —ii/—i Plinius, -ii/-i* (= ο Γάιος Πλίνιος / 8)
Gaius, -ii/-i Sallustius, -ii/-i* (= ο Γάιος Σαλλούστιος /19)
Gallus, -i (= ο Γαλάτης /17)
gladius, -ii/-i (= ξίφος /16)
Graecus, -i ( = ο Έλληνας / 2)
lulus, -i* (= ο'Ιουλος/10)
Iunius, -ii/-i Brutus, -i* ( = ο Ιούνιος Βρούτος / 9,10)
Lucius, -ii/-i Aemilius, -ii/-i Paulus, -i* (= ο Λεύκιος Αιμίλιος Παύλος /12,13)
Lucius, — ii/—ί Sergius, -ii/-i Catallna, -ae* (= ο Λεύκιος Σέργιος Καταλίνας /19)
legatus, -i (= διοικητής λεγεώνας, ύπαρχος, πρέσβης, απεσταλμένος / 7,13,16)
liber, libri(= βιβλίο/5)
locus, -i (= τόπος / loca, -orum = τόποι, loci, -orum = χωρία βιβλίου / 5,15)
magister, γεν. magistri (= δάσκαλος / 5)
maritus, -i (= ο σύζυγος / 9)
Marcus, -i Antonius, -ii/-i* (= ο Μάρκος Αντώνιος /14)
Marcus, -i Tullius, -ii/-i* (= ο Μάρκος Τύλλιος /19)

minister, γεν. ministri (= θεράποντος, υπηρέτης / 6)
modus, -i (= τρόπος / 9,13)
mortuus, -i (= νεκρός /14)
natus, -i (= γιος / 2)
Neptunus, -i* (= ο Ποσειδώνας / 3)
Nervii, -orum (= οι Νέρβιοι, η χώρα των Νερβίων / 7)
numerus, -i (= αριθμός /16)
Octavianus, -i* (= ο Οκταβιανός /14)
Orcus, -i* (= ο Πλούτωνας /14)
Ovidius, -ii/-i* (= ο Οβίδιος /1)
Perseus, -i και -eos* (= ο Περσέας, ο μυθικός ήρωας / 3)
pontus, -i (= θάλασσα / 2)
populus, -i (= λαός/9,10,11)
Publius, -ii/-i* (= ο Πόπλιος /ll)
puer, pueri (= παιδί/5)
Remus, -i* (= ο Ρώμος /10)
Romanus, -i (= ο Ρωμαίος / 4,10,11)
Romulus, -i* (= ο Ρωμύλος /10,18)
scopulus, -i (= βράχος / 3)
Sedulius, —ii/—i* (= ο Σεδούλιος /11)
servus, -i (= δούλος, υπηρέτης / 6,14)
Sextus, -i Tarquinius, -ii/-i* (= ο Σέξτος Ταρκύνιος / 9)
Silius, -ii/-i Italicus, -i* (= ο Σίλιος Ιταλικός / 5)
socius, -ii (= σύντροφος / 2,19)
somnus, -i (= ύπνος /14,18)
stilus, -i (= γραφίδα / 8)
Sulpicius, -ii/-i Gallus, -i* (= ο Σουλπίκιος Γάλλος /13)
Tarquinius, -ii/-i Collatlnus, -i* (= ο Ταρκύ¬νιος Κολλατίνος / 9)
Tarquinius, -ii/-i Superbus, -i* (= ο Ταρκύ¬νιος ο Υπερήφανος / 9)
Ticmus, -i* (= ο Τίκινος ποταμός /11) Trasumenus, -i* (= η λίμνη Τρασιμένη /11)
triumphus, -i (= θρίαμβος /12)
ventus, -i (= άνεμος / 2)
Vergilius, -ii/-i* (= ο Βεργίλιος/5) vesper, γεν. vesperi (= εσπέρα, βράδυ /12)
vir, γεν. viri (= άνδρας / 5, 6,19)


ΟΥΔΕΤΕΡΑ
arma, -orum (= όπλα /16)
bellum, -i (= πόλεμος / 4, 5, 10, 11, 12, 13, 14,15)
beneficium, -ii/-i (= ευεργεσία/4) caelum, -i (= ουρανός /10,13)
castra, -orum (= στρατόπεδο / 7,16, 20)
consilium, -ii/-i (= σκέψη, σχέδιο / 6) delictum, -i (= έγκλημα / 9)
dictum, -i (= λόγος /12)
ephippium, -ii/-i (= εφίππιο, σέλα / 15) frumentum, -i (= δημητριακά, σιτάρι/7) fundamentum, -i (= θεμέλιο / 6) Hermaeum, -i* (= το Ερμαιο / 20) hiberna, -orum (= χειμερινό στρατόπεδο / 7)
imperium, -ii/-i (= εξουσία / 9,10,20) ingenium, -ii/-i (= πνεύμα / 4, 5,19) incitamentum, -i (= ερέθισμα / 8) Lavinium, -ii/-i* (= το Λαβίνιο /10) monstrum, -i (= θέαμα παράξενο και
φοβερό /13)
monumentum, -i (= μνημείο, τάφος / 5) oraculum, -i (= μαντείο / 3)
osculum, -i (= φιλί /12)
periculum, -i (= κίνδυνος / 4,17)
pilum, -i (= ακόντιο /16)
proelium, —ii/—i (= μάχη /15,19) regnum, -i (= βασίλειο /10)
Saguntum, -i* (= το Σάγουντο/11) signum, -i (= σημαία/16) solarium, -ii/-i (= λιακωτό / 20)
somnium, -ii/-i (= όνειρο /14)
studium, -ii/-i (= σπουδή, ασχολία /15) supplicium, -ii/-i (= τιμωρία/4,14) tabernaculum, -i (= σκηνή /17) templum, -i (= ναός / 5)
ergum, -i (= πλάτη, νώτα /16) testamentum, -i (= διαθήκη /17)
velum, -i (= παραπέτασμα, κουρτίνα / 20)
venabulum, -i (= κυνηγετική λόγχη / 8)
verbum, -i (= λόγος / 7)
vestigium, -ii/-i (= ίχνος, αποτύπωμα /18)
vinum, -i (= κρασί /15)












Παρατηρήσεις
1. Το ουσιαστικό elephantus, -i (= ελέφαντας) κλίνεται και σύμφωνα με τη γ' κλίση (elephas, -antis).
2. Το ουσιαστικό locus, -i (= τόπος) είναι ετερογενές, δηλ. στον πληθυντικό κλίνεται και ως αρσενικό (loci, -orum = τα χωρία του βιβλίου) και ως ουδέτερο (loca, -orum = τόποι).
3. Το ουσιαστικό supplicium, -ii/-i (= τιμωρία) είναι ετερόσημο, δηλ. στον πληθυντικό supplicia, -orum σημαίνει «ικεσία, λατρεία, προσευχές».

























Γ' ΚΛΙΣΗ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΩΝ

ΑΡΣΕΝΙΚΑ
bos, bovis (= βόδι/18)
Caesar, -ris* (= ο Καίσαρας / 7,10,16)
career, -ris (= φυλακή /19)
Carthaginiensis, -is (= ο Καρχηδόνιος /11)
Cicero, -onis* (= ο Κικέρωνας /19)
collis, -lis (= λόφος / 7)
commilito, -onis (= συστρατιώτης,
σύντροφος / 20)
consul, -is (= ύπατος / 9,12,19)
dolor, -oris (= πόνος / 9)
dux, -cis (= αρχηγός, στρατηγός /11,16) eques, γεν. equitis (= ιππέας /16) familiaris, -is (= φίλος, γνωστός /17) finis, γεν. finis (= τέλος /10)
fons, γεν. fontis (= πηγή / 6)
Geryon, γεν. Geryonis* (= ο Γηρυόνης /18)
grex, γεν. gregis (= κοπάδι /18) Hannibal, -lis* (= ο Αννίβας /ll) Hercules, -lis (& Herculi)* (= ο Ηρακλής /18)
homo, -inis (= άνθρωπος /14,15)
hostis, -is (= εχθρός / 7,16)
imperator, -oris (= στρατηγός, αυτοκράτορας /13, 20)
insidiator, -oris (= συνωμότης,
δολοφόνος / 20)
interpres, -etis (= ερμηνευτής/6) iudex, γεν. iudicis (= δικαστής / 6) Lemovlces, -um (= οι Λεμόβικες, έθνος
της Γαλατίας /16)
mercator, -oris (= έμπορος /15,17) miles, -itis (= στρατιώτης / 7,13,19,20) mons, γεν. montis (= βουνό / 6Π, 8) mos, γεν. mods (= συνήθεια, έθιμο /10) pastor, -oris (= βοσκός /18)
pater, -tris (= πατέρας / 9,12)
pes, γεν. pedis (= πόδι /15,20) princeps, -ipis (= ηγεμόνας /16) pudor, -oris (= ντροπή /17)
pugillares, -ium (= πλάκες αλειμμένες
με κερί / 8)
rex, -gis (= βασιλιάς / 9)
rumor, -oris (= φήμη, νέα / 20)
Scipio, -onis* (= ο Σκιπίωνας /11) speculator, -oris (= ανιχνευτής, κατάσκοπος / 7)
terror, -oris (= τρόμος /13,14)
Tiberis, -is* (= ο Τίβερης /18)
timor, -oris (= φόβος /14,17) Vercingetorix, -gis* (=ο Βερκιγγετόριγας /16)

ΘΗΛΥΚΑ
aequitas, -atis* (= ισότητα, δικαιοσύνη / 6)
aetas, -atis (= ηλικία / 20)
Alpes, - (και συνήθως Alpes, -ium) (= οι
Αλπεις /11)
ars, γεν. artis (= τεχνη / 6Π, 13) caedes, -is (= σφαγή / 7,16, 20)
caro, γεν. carnis (= κρέας /15)
civitas, -atis (= πολιτεία / 6,15,16) clades, -is (= καταστροφή, συντριβή /ll) cogitatio, -onis (= σκέψη, λογισμός/ 8) cohors, -rtis (= κοόρτη /16) Dido, -onis* (= η Διδώ / 2)
foris, -is (και συνήθως fores, -ium)
(= πόρτα/20)
gens, γεν. gentis (= λαός, έθνος /11) legio, -onis (= λεγεώνα / 7)
lex, -gis (= νόμος/6)
libertas, -atis (= ελευθερία / 6) magnitudo, -inis (= μέγεθος /14,17) mens, γεν. mentis (= νους / 6) Neapolis, -is* (= η Νεάπολη / 5)
nex, -cis (= θάνατος /15)
nox, γεν. noctis (= νύχτα /13)
pars, γεν. partis (= μέρος /18)
pellis, -is (= δέρμα /15)
potestas, -atis (= δύναμη, εξουσία /15)
ratio, -onis (= φύση, λογική /13)
salus, -utis (= σωτηρία, υγεία, ευημερία / 8)
solitudo, -inis (= ερημιά / 8)
urbs, γεν. urbis (= πόλη /18)
uxor, -oris (= η σύζυγος / 9)
venatio, -onis (= κυνήγι / 8)
virtus, -utis (= ανδρεία /17)
vis (= δύναμη, βία / 7,11,18)
vox, γεν. vocis (= διάδοση, φωνή /17)

ΟΥΔΕΤΕΡΑ_
caput, capitis (= κεφάλι, θανατική ποινή /14)
corpus, γεν. corporis (= σώμα / 4, 6,17) flumen, γεν. fluminis (= ποτάμι /15) genus, generis (= γένος, καταγωγή / 6Π, 19)
lac, γεν. lactis (= γάλα /15)
moenia, γεν. moenium (= τείχη /10) nomen, γεν. nominis (= όνομα /10,12,14) omen, γεν. ominis (= οιωνός /12)
rete, γεν. retis (= δίχτυ / 8)
vulnus, γεν. vulneris (= τραύμα / 9)



Παρατηρήσεις
1. Τα ουσιαστικά finis, -is (= τέλος), mos, γεν. moris (= συνήθεια, έθιμο), pater, -tris (= πατέρας) και pars, -rtis (= μέρος) είναι ετερόσημα. Αλλάζουν σημασία στο πλη¬θυντικό αριθμό, δηλ. fines, -ium (= όριο, σύνορο), mores, -um (= ήθη, θεσμοί), patres, -um (= οι συγκλητικοί, οι πατρίκιοι) και partes, -ium (= η πολιτική παράτα-ξη)•
2. Τα ουσιαστικά homo, -inis (= άνθρωπος), dux, -cis (= αρχηγός), bos, γεν. bovis (= βόδι), interpres, -etis (= ερμηνευτής) και hostis, -is (= εχθρός) είναι αρσενικού και θηλυκού γένους.
3. Τα ουσιαστικά foris, -is (= πόρτα) και Alpis, -is (= οι Άλπεις) χρησιμοποιούνται συ¬νήθως στον πληθυντικό αριθμό: fores, -ium και Alpes, -ium.


Δ' ΚΛΙΣΗ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΩΝ

ΑΡΣΕΝΙΚΑ

metus, -us (= φόβος /13)
motus, -us (= κίνηση /13)
mugltus, -us (= μουγκρητό /18)
status, -us (= στάση /13)
usus, -us (= χρήση /15)
vultus, -us (= πρόσωπο /17)


ΘΗΛΥΚΑ

aditus, -us (= προσέγγιση /13)
casus, -us (= τυχαίο απροσδόκητο γεγονός ή περιστατικό / 20)
complexus, -us (= αγκάλιασμα, αγκαλιά /12)
equitatus, -us (= ιππικό /16)
exercitus, -us (= στρατός /13,14,17,19)
magistratus, -us (= οι αρχές, οι άρχοντες / 6, 15)
domus, -us (= σπίτι / 4,12)



Ε' ΚΛΙΣΗ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΩΝ


ΑΡΣΕΝΙΚΑ
facies, -ei (= πρόσωπο /14)
fides, -ei* (= πίστη /14)
res, rei (= πράγμα /14,15,16,17,19)
species, -ei (= θέαμα, μορφή /14)
spes, -ei (= ελπίδα /12)
dies, -ei (= ημέρα /14,16, 20)

ΘΗΛΥΚΑ
effigies, -ei (= εικόνα, μορφή, «είδωλο» /14)



Παρατήρηση Το ουσιαστικό fides, -ei (= πίστη) κλίνεται μόνο στον ενικό αριθμό (singulare tantum).

ΤΡΙΤΟΚΛΙΤΑ ΕΠΙΘΕΤΑ
ΜΟΝΟΚΑΤΑΛΗΚΤΑ
ferox, -oris (= άγριος / 8,10)
iners, -rtis (= νωθρός, άπραγος, μαλθακός /15)
ingens, -ntis (= πελώριος, φοβερός /10,14,17)

ΔIΚΑΤΑΛΗ ΚΤΑ
Cannensis - Cannensis - Cannense (= ο των Καννών /11)
Carthaginiensis - Carthaginiensis - Carthaginiense (= Καρχηδονιακός /11)
communis - communis - commune (= κοινός /17)
illustris - illustris - illustre (= λαμπρός, ένδοξος /13)
incredibilis - incredibilis - incredibile (= απίστευτος /17)
llberalis - Hberalis - llberale (= αυτός που ταιριάζει σε ελεύθερο άνθρωπο, ελευθέριος /13)
militaris - militaris - militare (= στρατιωτικός /15,16,17)
mirabilis - mirabilis - mirabile (= θαυμαστός, παράδοξος, περίεργος / 20)
nobilis - nobilis - nobile (= ευγενής, αριστοκρατικός /19)
omnis - omnis - omne (= όλος, ο καθένας / 6,7,11,15)
Parmensis - Parmensis - Parmense (= από την Πάρμα /14)
similis - similis - simile (= όμοιος /14)
tristis - tristis - triste (= λυπημένος, θλιμμένος /12, 20)
turpis - turpis - turpe (= αισχρός /15)
ΤΡΙΚΑΤΑΛΗΚΤΑ_
alacer - alacris - alacre (= ζωηρός, πρόθυμος /13)
equester - equestris - equestre (= ιππικός /15)

ΡΗΜΑΤΑ
Α' ΣΥΖΥΓΙΑ

Α
adllgo, adligavi, adligatum, adligare (= δένω σε κάτι / 3)
adporto, adportavi, adportatum, adportare (= φέρνο) κάπου / 8)
advento, adventavi, adventatum, adventare (= πλησιάζω/7)
advolo, advolavi, advolatum, advolare (= καταφθάνω πετώντας, ορμώ/3)
amo, amavi, amatum, amare (= αγαπώ /12)
appello, appellavi, appellatum, appellare (= ονομάζω /10)
appropinquo, appropinquavi, appropinquatum, appropinquare (= πλησιάζω /16)
C
certo, certavi, certatum, certare (= συναγωνίζομαι / 4)
cogito, cogitavi, cogitatum, cogitare (= σκέπτομαι, αναλογίζομαι / 8)
conloco (colloco), conlocavi, conlocatum, conlocare (= εγκαθιστώ / 7,10Π)
compare, comparavi, comparatum, comparare (= συγκρίνω / 3)
cone!to, concitavi, concitatum, concitare (= ξεσηκώνω / 9)
confirmo, confirmavi, confirmatum, confirmare (= επιβεβαιώνω /14)
coniuro, coniuravi, coniuratum, coniurare (= συνομωτώ /19)
consulto, consultavi, consultatum, consultare (= φροντίζω για / 4)
creo, creavi, creatum, creare (= εκλέγω /15)
euro, curavi, curatum, curare (= φροντίζω / 4)
D
deploro, deploravi, deploratum, deplorare (= θρηνώ, κλαίω /1)
desidero, desideravi, desideratum, desiderare (= επιθυμώ, μου λείπει κάτι /1)
dimlco, dimicavi, dimicatum, dimicare (= αγωνίζομαι /11)
disputo, disputavi, disputatum, disputare (= μιλώ για, πραγματεύομαι /13)
do, dedi, datum, dare (= δίνω /12)
Ε
efferrnno, effeminavi, effeminatum, effeminare (= εκθηλύνω/15)
enoto, enotavi, enotatum, enotare (= κρατάω σημειώσεις / 8)
erro, erravi, erratum, errare (= περιπλανιέμαι/ 8)
exclto, excitavi, excitatum, excitare (= ξεσηκώνω /14,18)
excrucio, excruciavi, excruciatum, excruciare (= βασανίζω /1)
existimo, existimavi, existimatum, existimare (= νομίζω /14)
expugno, expugnavi, expugnatum, expugnare (= κυριεύω / 2)
ex(s)piro, ex(s)piravi, ex(s)piratum, ex(s)pirare (= πεθαίνω, ξεψυχώ / 2) ex(s)ulo, ex(s)ulavi, ex(s)ulatum, ex(s)ulare (= είμαι εξόριστος /1)

F
fundo, fundavi, fundatum, fundare (= θεμελιώνω, ιδρύω / 2)

Η
hiemo, hiemavi, hiematum, hiemare (= ξεχειμωνιάζω / 7) honoro, honoravi, honoratum, honorare (= τιμώ / 5)

I
impero, imperavi, imperii turn, imperare (= διατάζω / 7) importo, importavi, importatum, importare (= εισάγω, φε'ρνω με'σα / 7) inclamo, inclamavi, inclamatum, inclamare (= φωνάζω /14) interrogo, interrogavi, interrogatum, interrogate (= ρωτώ / 8,14)

L
lavo, lavi, lautum (και lavatum), lavare (= πλένω /15) libera, liberavi, liberatum, liberare (= ελευθερώνω / 3)

Ν
narro, narravi, narratum, narrare (= αφηγούμαι /1) navigo, navigavi, navigatum, navigare (= πλέω / 2) nuntio, nuntiavi, nuntiatun, nuntiare (= αναγγέλλω / 7)

Ο
obsigno, obsignavi, obsignatum, obsignare (= υπόγραφαν και σφραγίζω /17) occupo, occupavi, occupatum, occupare (= καταλαμβάνο) /17)
oppugno, oppugnavi, oppugnatum, oppugnare (= πολιορκώ / 2)

Ρ
paro, paravi, paratum, parare (= ετοιμάζω, αποκτώ, ετοιμάζομαι να / 4,9)
perpetro, perpetravi, perpetratum, perpetrare (= διαπράττω, κάνω / 7)
perturbo, perturbavi, perturbatum, perturbare (= ταράζω /17)
porto, portavi, portatum, portare (= μεταφέρω / 2)
praedico, praedicavi, praedicatum, praedicare (= διακηρύσσω /17)
profllgo, profligavi, profligatum, profligare (= κατατροπώνω /11)
propulso, propulsavi, propulsatum, propulsare (= απωθώ, απομακρύνω / 4)

R
rennaro, rennaravi, rennaratum, rennarare (= αφηγούμαι απ' την αρχή / 2) reporto, reportavi, reportatum, reportare (= κερδίζω /11)
repugno, repugnavi, repugnatum, repugnare (= αντιμάχομαι, ανθίσταμαι /1) revoco, revocavi, revocatum, revocare (= ανακαλώ /11)
S
saluto, salutavi, salutatum, salutare (= προσαγορεύω / 20)
scriptito, scriptitavi, scriptitatum, scriptitare (= γράφω συχνά /1)
servo, servavi, servatum, servare (= τηρώ, φυλάω, χαρίζω τη ζωή / 6,17)
somnio, somniavi, somniatum, somniare (= ονειρεύομαι /14)
sto, steti, statum, stare (= στέκομαι, υπάρχω / 6)
strangulo, strangulavi, strangulatum, strangulare (= στραγγαλίζω /19)
supero, superavi, superatum, superare (= νικώ /11)

τ
turbo, turbavi, turbatum, turbare (= ταράζω / 2)

V
vulnero, vulneravi, vulneratum, vulnerare (= τραυματίζω, πληγώνω /19)

ΑΠΟΘΕΤΙΚΑ A' ΣΥΖΥΓΙΑΣ
arbitror, arbitratus sum, (arbitratum), arbitrari (= νομίζω, πιστεύω /15)
conor, conatus sum, (conatum), conari (= προσπαθώ /18)
miseror, miseratus sum, (miseratum), miserari (= οικτίρω, κλαίω, θρηνώ / 20, 22)
proelior, proeliatus sum, (proeliatum), proeliari (= πολεμώ /15)

Παρατηρήσεις
1. Προσοχή στον παρακείμενο των ρημάτων do (dedi) και sto (steti).
2. Το ρήμα lavo ε'χει διπλά τύπο σουπίνου (lavatum και lautum).
3. Τα ρήματα excrucio, nuntio και somnio ανήκουν στην α' συζυγία παρά την κατάληξη τους (σε -ίο).



Β' ΣΥΖΥΓΙΑ
Α
admoneo, admonui, admonltum, admonere (= συμβουλεύω / 7) amoveo, amovi, amotum, amovere (= απομακρύνω /18) appareo, apparui, apparitum, apparere (= εμφανίζομαι/14)
C
caveo, cavi, cautum, cavere (= προσέχω, φυλάγομαι/ 7) compleo, complevi, completum, complere (= συμπληρώνω /ll) contineo, continui, contentum, continere (= συγκρατώ, στερεώνω / 6)
D
debeo, debui, debitum, debere (= οφείλω, πρέπει / 7)
deleo, delevi, deletum, delere (= καταστρέφω, εξολοθρεύω, σκοτώνω / 3, 9)
Ε
exterreo, exterrui, extern turn, exterrere (= τρομοκρατώ / 20) F
foveo, fovi, fotum, fovere (= θάλπω, περιβάλλω με αγάπη / 5) Η
habeo, habui, habltum, habere (= έχω, θεωρώ / 3, 5, 8,15,17) I
iaceo, iacui, (iacitum), iacere (= κείμαι, βρίσκομαι/5) iubeo, iussi, iussum, iubere (= διατάζω / 7,15Π)

L
lateo, latui, -, latere (= κρύβομαι / 20)

Μ
moveo, movi, motum, movere (= κινώ / 3)

Ν
noceo, nocui, nocitum, nocere (= βλάπτω / 3) Ρ
placeo, placui, placitum, placere (= αρέσω /3)
possideo, possedi, possessum, possidere (= κατέχω / 5)
prohibeo, prohibui, prohibitum, prohibere (= εμποδίζω /18)

R
remaneo, remansi, -, remanere (= παραμένω / 7)
respondeo, respondi, responsum, respondere (= απαντώ, αποκρίνομαι / 3,12)
rideo, risi, risum, ridere (= γελώ / 8)

S
sedeo, sedi, sessum, sedere (= κάθομαι / 8)
studeo,studui, - , studere (= σπουδάζω,ασχολούμαι/5)
stupeo, stupui, -,stupere (= βουβαίνομαι, θαμπώνομαι/3)

Τ
teneo, tenui, (tentum), tenere (= κρατώ / 5,17) U
urgeo, ursi, -, urgere (= σπρώχνω, στέλνω / 3) V
valeo, valui, (μτχ. μέλλ. valiturus, -a, -um), valere (= είμαι υγιής/ 8)
video, vldi, visum, videre (= βλέπω / 3, 8,14,18)

ΗΜΙΑΠΟΘΕΤΙΚΑ B' ΣΥΖΥΓΙΑΣ
gaudeo, gavisus sum, (gavisum), gaudere (= χαίρομαι / 3)
soleo, solltus sum, (solitum), solere (= συνηθίζω / 7)

ΑΠΡΟΣΩΠΑ B' ΣΥΖΥΠΑΣ
licet, licuit (και licitum est), -, licere (= επιτρέπεται, είναι δυνατό / 8)

Σημείωση: Τα ρήματα licet, remaneo, studeo, stupeo, urgeo και, valeo δεν έχουν σουπίνο.

Γ' ΣΥΖΥΓΙΑ

Α
abdo, abdidi, abdrtum, abdere (= κρΰβω /17,20)
adduco, adduxi, adductum, adducere (= οδηγώ κάπου ή προς, παρακινώ / 17Π, 18,20) a(d)gnosco, a(d)gnovi, a(d)gnltum, a(d)gnoscere (= αναγνωρίζω / 20)
adimo, ademi, ademptum, adimere (= αφαιρώ/9)
amitto, amisi, amissum, amittere (= χάνω /13)
animadverto, animadverti, animadversum, animadvertere (= παρατηρώ /12)

C
cerno, crevi, (cretum)*, cernere (= διακρίνω / 16)
claudo, clausi, clausum, claudere (= κλείνω /10)
compono, composui, composltum, componere (= τελειώνω τον πόλεμο με συνθήκη /11) comprehendo, comprehendi, comprehensum, comprehendere (= συλλαμβάνω /16) condo, condldi, conditum, condere (= κτίζω /10,18)
confundo, confudi, confusum, confundere (= συγχεω /18)
consldo, consedi, consessum, considere (= κάθομαι, «καθίζω τον εαυτό μου» /16)
consisto, constiti, (constltum), consistere (= συνίσταμαι, βρίσκομαι, περιορίζομαι /15)
constituo, constitui, constitQtum, constituere (= αποφασίζω / 9)
contundo, contudi, contiisum, contundere (= συντρίβω /10)
converto, converti, conversum, convertere (= γυρίζω κάποιον προς τα πίσω /18)
curro, cucurri, cursum, currere (= τρέχω /12)

D
dedo, dedldi, dedrtum, dedere (= παραδίδω /16)
dellgo, delegi, delectum, deligere (= εκλέγω / 9)
deprehendo, deprehendi, deprehensum, deprehendere (= συλλαμβάνω /19)
dico, dixi, dictum, dicere (= λέγω /12)
discedo, discessi, discessum, discedere (= αποχωρώ, σκορπίζομαι, φεύγω /16,17) discurro, discu(cu)rri, discursum, discurrere (= τρέχω εδώ κι εκεί / 20)

Ε
exchldo, exclusi, exclusum, excludere (= κλείνω απέξω, διώχνω / 20)
expello, expuli, expulsum, expellere (= διώχνω /19)
extraho, extraxi, extractum, extrahere (= βγάζω τραβώντας, τραβάω έξω / 9, 20)

F
fingo, finxi, fictum, fingere (= πλάθω, κατασκευάζω /17)

G
gero, gessi, gestum, gerere (= διεξάγω /12,16)

I
impono, imposui, impositum, imponere (= επιβάλλω, βάζω επάνω /10)
invado, invasi, invasum, invadere (= εισχωρώ, καταλαμβάνω, πιάνω /13)

L
laedo, laesi, laesum, laedere (= βλάπτω, προσβάλλω / 9)

Μ
mitto, misi, missum, mittere (= στέλνω, ρίχνω /13)

Ο
occldo, occldi, occlsum, occidere (= σκοτώνω /16, 20Π)
occuro, occu(cu)rri, occursum, occurrere (= επιτίθεμαι /16)

Ρ
perdo, perdidi, perdltum. perdere (= χάνω / 9)
pergo, perrexi, perrectum, pergere (= κατευθύνομαι προς /18)
pono, posui, positum, ponere (= τοποθετώ / 6)
praesumo, praesumpsi, praesumptum, praesumere (= προγεύομαι /12)
produco, produxi, productum, producere (= οδηγώ μπροστά /16)
praetendo, praetendi, praetentum, praetendere (= τεντώνω μπροστά, κρεμώ μπροστά / 20)
prorepo, prorepsi, proreptum, prorepere (= ερπω προς, σερνομαι / 20)

R
recedo, recessi, recessum, recedere (= αποσύρομαι / 20)
remollesco, -, -, remollescere (= γίνομαι μαλθακός /15)
restituo, restitui, restitutum, restituere (= αποκαθιστώ, ξαναφέρνω / 9)

S
seiungo, seiunxi, seiunctum, seiungere (= χωρίζω /ll)
sino, sivi, situm, sinere (= αφήνω, επιτρέπω /15)

Τ
trado, tradidi, traditum, tradere (= παραδίδω, αναφέρω /16,19)
traho, traxi, tractum, trahere (= τραβώ /18)

V
verto, verti, versum, vertere (= στρέφω /16)
vinco, vici, victum, vincere (= κατανικά) /13)

* Σημείωση: Τα ρήματα abdo, condo, dedo. perdo και Irado είναι σύνθετα του do.


ΡΗΜΑΤΑ ΤΗΣ Γ' ΣΥΖΥΠΑΣ ΣΕ -ίο

Α
accipio, accepi, acceptum, accipere (= υποδέχομαι /10)
adficio (afficio), adfeci, adfectum, adficere (= περιβάλλω /14)
aspicio, aspexi, aspectum, aspicere (= κοιτάζω /14)

C
capio, cepi, captum, capere (= πιάνω / 8,14Π)
concipio, concepi, conceptum, concipere (= συλλαμβάνω, πιάνω /14)
concutio, concussi, concussum, concutere (= συνταράζω /14)
confugio, confugi, -, confugere (= καταφεύγω /14)
cupio, cuplvi και cupii, cupltum, cupere (= επιθυμώ /11,14Π)

D
deficio, defeci, defectum, deficere (= χάνομαι, παθαίνω έκλειψη /13)

F
facio, feci.factum, facere (= κάνω / 14Π)
fugio, fugi, (fugitum), fugere (= φεύγω /16,14Π)

I
interficio, interfeci, interfectum, interficere (= σκοτώνω / 9)

Ρ
pario, peperi, partum (μτχ. μέλλ. pariturus, -a, -um), parere (= γεννώ /10)
proicio, proieci, proiectum, proicere (= ρίχνω, πετάω, καταθέτω /16)

R
reficio, refeci, refectum, reficere (= αναψύχω, ξεκουράζω /18)

ΑΠΟΘΕΤΙΚΑ Γ' ΣΥΖΥΓΙΑΣ
consequor, consecutus sum, (consecutum), consequi (= ακολουθώ /19)
irascor, iratus sum, (iratum), irasci (= οργίζομαι / 3)
morior, mortuus sum, mori (= πεθαίνω / 14Π, 16Π, 20 / μτχ. μέλλ. moriturus, -a, -um) nascor, natus sum, (natum), nasci (= γεννιέμαι /11 / μτχ. μέλλ. nasciturus, -a, -um) queror, questus sum, (questum), queri (= παραπονιέμαι /17)

♦ Σημείωση: To ρήμα morior ανήκει στα 15 ρήματα σε -ίο της γ' συζυγίας.

ΑΠΡΟΣΩΠΑ Γ' ΣΥΖΥΓΙΑΣ
obtingit, obtigit, -, obtingere (= μου λαχαίνει ο κλήρος να /12)
accidit, accidit, -, accidere (= συμβαίνει/12)

♦ Σημείωση: Τα ρήματα accidit, conmgio, consisto, lateo, obtingit και remollesco δεν έχουν σουπίνο.


Δ' ΣΥΖΥΓΙΑ

Α
aperio, aperui, apertum aperlre (= ανοίγω, αποκαλύπτω / 9)
audio, audl(v)i, audltum, audTre (= ακούω, πληροφορούμαι/7, 9Π)

D
desilio, desilui, -, desillre (= πηδώ κάτω /15)
dormio, dorml(v)i, dormltum, dormrre (= κοιμάμαι /18)

Ε
expedio, expedi(v)i, expedition, expedire (= απελευθερώνω /11)

I
invenio, inveni, inventum, invemre (= βρίσκω / 9)

Μ
munio, mum(v)i, munrtum, munlre (= οχυρώνω /10)

Ν
nutrio, nutrl(v)i, nutritum, nutrlre (= ανατρέφω /10) Ρ
punio, puru(v)i, punltum, punlre (= τιμωρώ / 9)

S
sentio, sensi, sensum, senffre (= καταλαβαίνω /18)

V
venio, veni, ventum, venire (= έρχομαι /14)

ΑΠΟΘΕΤΙΚΑ Δ' ΣΥΖΥΠΑΣ
orior, ortus sum (μτχ. μέλλ. oriturus, -a, -um), oriri (= ανατέλλω, γεννιέμαι, εμφανίζομαι /10)

Σημείωση: Το ρήμα desilio δεν ε'χει σουπίνο.

ΓΕΝΙΚΑ

ΑΝΩΜΑΛΑ ΡΗΜΑΤΑ
fero, tuli, latum, ferre (= φέρνω 10Π / fertur = λέγεται /18)
fio, factus sum, fieri (= γίνομαι /16)
possum, potui, -, posse (= μπορώ / 6,13,17)
sum, fui, -, esse (= είμαι /1,2,3,4 κ.ε.)

ΣΥΝΘΕΤΑ TOY SUM
absum, afui, -, abesse (= απουσιάζω /18)
(possum, potui, -, posse = μπορώ / 6,13,17)

ΣΥΝΘΕΤΑ TOY eo (eo, ii και ivi, itum, ire)
pereo, perii, perltum, perlre (= χάνομαι, πεθαίνω /12)
redeo, redii, reditum, redlre (= επιστρέφω /12)
transeo, transii, transltum, translre (= περνώ, διέρχομαι /11)

ΣΥΝΘΕΤΑ TOY fero
defero, detuli, delatum, deferre (= μεταφέρω/20)
refero, ret(t)uli, rel(l)atum, referre (= παραδίδω / 16)
transfero, transtuli, translatum, transferre (= μεταφέρω /10)

ΕΛΛΕΙΠΤΙΚΑ ΡΗΜΑΤΑ
coepi, coepisse (= άρχισα /18) inquam (= λέγω, φημί/12)

26.4.10

[Οι ασκήσεις προέρχονται από κείμενα Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας.

Ο μαθητής ή ο καθηγητής μπορεί να τις προσαρμόσει όπως θέλει]



ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ
1. σώματος, δικασταί, τῷ πατρί, τῇ πόλει: να γραφούν οι αντίστοιχες πτώσεις στον άλλον αριθμό.
2. ἔργον, τῶν λόγων, το σῶμα, τοῑς ἱατροῑς, ταῑς ψυχαῑς, τας καύσεις: να γραφεί η αντίστοιχη πτώση στον άλλον αριθμό.
3. παισίν, , τοῑς νέοις, τοῡ παρακελεύματος, γέροντες: να κλιθεί ο άλλος αριθμός από τον οποίο βρίσκονται τα ουσιαστικά.
4. κρίσιν, τῶν ἐσχάτων, δίκην, τῶν ἐχθρῶν, ἀκροάσεως: να κλιθούν τα ουσιαστικά και στους δύο αριθμούς.
5. τον τρόπον, τῆς πόλεως, το διδόμενον, τῶν λημμάτων, την παρουσίαν, ἔργον: να γραφεί η γενική και δοτική στους δύο αριθμούς των ουσιαστικών.
6. στρατηγοί, βασιλέα, τας κεφαλάς, δόξας, ἀνήρ: να γραφούν οι πλάγιες πτώσεις των ουσιαστικών και στους δυο αριθμούς.
7. πόλεμος, εἰρήνη, πόλιν, ἐφόρων: να γραφεί η γενική και δοτική των ουσιαστικών στους δύο αριθμούς.
8. ἂνδρες, τάς ἀμάξας, τα ζεύγη, τῇ στρατιᾷ, ὂκνον, σκευῶν, ὅπλοις: να κλιθούν τα ουσιαστικά στον αντίθετο αριθμό από τον οποίο βρίσκονται.
9. ἀνθρώπῳ, τῷ κατηγοροῦντι, ἀκούσας, πρᾶγμα, δίκην, ἀντιδίκων: να κλιθούν στους 2 αριθμούς.
10. λύπης, θανάτου, ἀρετῆς, ἐπαίνων, παῖδες, ἐπίτροπος: να κλιθούν τα ουσιαστικά στους δυο αριθμούς.
11. πόλεμοι, εἰρήνης, τον χρόνον, πλήθους, ἀγωνισταί, την ἂσκησιν: να γραφούν οι πλάγιες πτώσεις στους δυο αριθμούς
12. τύπος, την δύναμιν, τάς ὑποσχέσεις, την ἐμεπιρίαν, τάς πράξεις: να κλιθούν τα ουσιαστικά στους δυο αριθμούς
13. παρρησίαν, τοῖς ξένοις, τοῖς δούλοις, οἰκέτας, πολίτας: να κλιθούν τα ουσιαστικά στους δυο αριθμούς.
14. τύραννοι, πόλεμος, τοῖς ἰδιώταις, πόλεμον, ἀνάγκην: να κλιθούν τα ουσιαστικά στους δύο αριθμούς.
15. τον τόπον, ὁ δαίμων, ὀχήματα, τα μεγέθη, μοῖρα: να γραφούν οι πλάγιες πτώσεις των ουσιαστικών στον αριθμό που βρίσκονται.
16. φόνους, τιμάς, εὐεργεσιῶν: να γραφεί η γενική και αιτιατική των ουσιαστικών, στους δύο αριθμούς
17. σύμμαχοι, σφαγάς, πρόγονοι, κινδύνων, ἓτεσι, ὁλίγῳ χρόνῳ: να γραφούν οι γενική και δοτική ενικού και η αιτιατική πληθυντικού των ουσιαστικών.
18. νυκτί, ξύμβασιν, πλήθει, τους κοινούς τοίχους, ἁμάξας: να κλιθούν τα ουσιαστικά στους δύο αριθμούς.
19. ὂντας, πλείους, τῶν ὑποζυγίων, τάς ὁδούς, ἐπιθέμενοι: να γραφούν οι πλάγιες πτώσεις, στον άλλο αριθμό.
20. φιλάνθρωπον, ἳππον, ἀνδρῶν, πράγματος, την ἐπιμέλειαν: να γραφούν οι πλάγιες πτώσεις των ουσιαστικών στους δύο αριθμούς.
21. τοῦ πλήθους, πολιτειῶν, τάς τιμάς, στοιχεῖα: κλιθούν τα ουσιαστικά στους δύο αριθμούς.
22. πάσχοντας, ἀπέχθειαν, ἒχοντες, αἰτίοις, χάριν, ὢν: να κλιθούν οι τύποι στους δύο αριθμούς.
23. χρόνους, πόλεων, στρατιάν, ναῦς, ἀπόπειραν: να κλιθούν τα ουσιαστικά στους δύο αριθμούς.
24. ἒργον, κινδύνου, ἐμπειρίαν, ναυτικούς: να γραφούν οι πλάγιες πτώσεις των ουσιαστικών, στον άλλον αριθμό από τον οποίο βρίσκονται.
25. Ἕλληνες, βάρβαροι, ἐγκλημάτων, ὀργῆς, πλήθει, παρασκευῶν: να κλιθούν τα ουσιαστικά στους δύο αριθμούς.
26. ἐφόρους, τον πλοῦν, ξυμφοράν, ἀσθένειαν, το ἀγώνισμα, τάχους: να κλιθούν τα ουσιαστικά στους δύο αριθμούς.


ΑΝΤΩΝΥΜΙΕΣ
1. ἐμοί, τοιαύταις, μηδέν, μοι: να κλιθεί ο άλλος αριθμός των αντωνυμιών, στο πρόσωπο στο οποίο βρίσκονται.
2. τοιαύτην, οὐδέν: να κλιθεί το αρσενικό γένος στους δυο αριθμούς.
3. οὗτοι, ὑμεῑς, οἵτινες, οἷς: να αναγνωριστούν γραμματικά οι αντωνυμίες και να κλιθούν στο γένος που βρίσκονται και στους δύο αριθμούς.
4. τοῡτον, ἐμαυτόν, τί, μηδένα: να αναγνωριστούν γραμματικά οι αντωνυμίες και να κλιθούν στο γένος και στον αριθμό στον οποίο βρίσκονται.
5. πάντα, ταῦτα, ἅς, οὐδέν, ὅσα, ἡμῶν: να γίνει γραμματική αναγνώριση των αντωνυμιών και να κλιθούν στους δυο αριθμούς, στο πρόσωπο που βρίσκονται.
6. τινί, ἑαυτοῦ: να κλιθούν οι αντωνυμίες στο γένος που βρίσκονται και στους 2 αριθμούς.
7. πάντες, οἵτινες, τοιούτων, ἡμεῖς: να κλιθούν οι αντωνυμίες στο γένος που βρίσκονται, στους δυο αριθμούς.
8. τοιοῦτος, ἅς, ὅπερ, ἥτις: να κλιθούν οι αντωνυμίες στο πρόσωπο και στο γένος που βρίσκονται και στους δυο αριθμούς.
9. πᾶσι, ὅ,τι, τί, ᾃ: να γίνει γραμματική αναγνώριση των τύπων και να κλιθούν στο θηλυκό γένος, στους δύο αριθμούς.
10. σοι, μηδέν, τις: να κλιθούν οι αντωνυμίες στο πρόσωπο που βρίσκονται, στους δύο αριθμούς.
11. οἷς, ἡμᾶς, τοῦτο: να κλιθούν οι αντωνυμίες στο αρσενικό και θηλυκό γένος, στον πληθυντικό αριθμό.
12. οὐδενα, ταῦτα: να γραφεί η γενική και η αιτιατική των δύο αριθμών, στα τρία γένη των αντωνυμιών.
13. τούτοις, οὐδενός, ὧν, αἳτινες: να γραφούν οι πλάγιες πτώσεις των αντωνυμιών, στα τρία γένη, στους δύο αριθμούς.
14. ταῦτα, μηδενός, τι, ὑμῖν, πᾶσιν: να γραφούν οι πλάγιες πτώσεις του άλλου αριθμού των αντωνυμιών, από αυτόν στον οποίο βρίσκονται, στο ίδιο γένος.
15. αὐτούς, ὧν, τι, ἐκείνους: να κλιθούν οι αντωνυμίες στα τρία γένη, στους δύο αριθμούς.
16. τοσοῦτον, οὐδείς, ἐκείνης: να κλιθούν οι αντωνυμίες στα τρία πρόσωπα, στον άλλον αριθμό.


ΠΑΡΑΘΕΤΙΚΑ-ΕΠΙΘΕΤΑ

1. αἰσχρόν, φίλου, πολλῶν, πρότερον, αἰτίοις: να γίνει παραθετική αντικατάσταση των επιθέτων και επιρρημάτων.
2. τους ἡδίστους, τους ὠφελιμωτάτους, πονηρῶν, πλειόνων: να αντικατασταθούν οι τύποι στους τρεις βαθμούς των παραθετικών.
3. χρυσόν, ἔμφρων, πάντα: να γραφεί η αιτιατική ενικού και πληθυντικού αριθμού και στα τρία γένη των επιθέτων.
4. πολλήν, μᾶλλον, τῶν αἰσχρῶν, ἀναιδεστάτους: να αντικατασταθούν οι τύποι των επιθέτων και των επιρρημάτων στους τρεις βαθμούς.
5. δεινόν, φίλων, δίκαιον, καλῶς: να κλιθεί ο συγκριτικός βαθμός των επιθέτων, στους 2 αριθμούς, στο γένος που βρίσκονται
6. δεινόν, ἐνδεής, ἄξιος, πολλήν: να αντικατασταθούν τα παραθετικά και στους τρεις βαθμούς. Έπειτα να γραφούν τα επιρρήματα που παράγονται από τα επίθετα, επίσης στους τρεις βαθμούς
7. ἀσφαλέστατα, κράτιστα, πρῶτον, πλεῖστοι, ἐλάχιστοι: να γίνει παραθετική αντικατάσταση των τύπων και να γραφούν τα επιρρήματα που παράγονται στους τρεις βαθμούς.
8. μεγάλων, ἀγήρατον, εὐδαίμονες, πάντα: να γραφεί η αιτιατική των δυο αριθμών και στα τρία γένη των επιθέτων.
9. μεγάλων, εὐδαίμονες,: να γίνει παραθετική αντικατάσταση των επιθέτων και να γραφούν τα επιρρήματα που παράγονται από αυτά.
10. κακῶν, μᾶλλον, τάχιστα, πλείους: να γίνει παραθετική αντικατάσταση.
11. τάχιστα, πλείους: να γραφούν οι πλάγιες πτώσεις του θηλυκού γένους, στο συγκριτικό βαθμό, στους δυο αριθμούς.
12. τους μέλλοντας, ἐντριβείς, ἁπάσαις: να γραφούν οι πλάγιες πτώσεις των τύπων και στα τρία γένη, στους δυο αριθμούς.
13. πολύ: α) να γραφούν τα παραθετικά και τα επιρρήματα του επιθέτου στους τρεις βαθμούς. β) να κλιθεί το θηλυκό γένος στους δύο βαθμούς, στο συγκριτικό αριθμό.
14. πολλούς, πλείονος, λέγοντας: να γραφούν οι πλάγιες πτώσεις των λέξεων, στο ίδιο γένος και στους δύο αριθμούς.
15. μεγίστων, πλεῖστα, ἐλάχιστον, εὐθύς: να γίνει παραθετική αντικατάσταση των τύπων.
16. σαφῶς, πάντες: να γραφούν οι πλάγιες πτώσεις των επιθέτων, στους δύο αριθμούς, στα τρία γένη.
17. ἀδίκους, παρανόμους, πολλούς: να γραφεί η γενική πληθυντικού, στο ίδιο γένος, στους τρεις βαθμούς των επιθέτων.
18. προθύμως, πονηράς, πολλῶν: να γίνει παραθετική αντικατάσταση των επιθέτων.
19. ὁλίγῳ, δεινοτέρα: να γραφούν οι πλάγιες πτώσεις και στα τρία γένη των επιθέτων, στους δύο αριθμούς.
20. πολλῷ, ῥαδίως, φανεροί: να γίνει παραθετική αντικατάσταση των τύπων και να κλιθεί το θηλυκό γένος στο συγκριτικό και υπερθετικό βαθμό.
21. καλῶς, πλεῖστον, ἂριστα, βέλτιστοι, μέγιστα: να αντικατασταθούν οι τύποι των επιθέτων στους τρεις βαθμούς.
22. πρῶτα: να γραφούν τα παραθετικά του επιθέτου (όχι παραθετική αντικατάσταση!) και να κλιθεί το αρσενικό και θηλυκό γένος, στο συγκριτικό και υπερθετικό βαθμό, στους δύο αριθμούς.
23. ὀρθῶς, βελτίω, δικαίως, αἰτίοις: να κλιθεί το αρσενικό γένος των επιθέτων, στους δύο αριθμούς, στο θετικό βαθμό και το θηλυκό γένος, στους δύο αριθμούς στο συγκριτικό βαθμό.
24. πλείστην, ἂξιον, ἥκιστα, μᾶλλον: (α) να γίνει παραθετική αντικατάσταση των τύπων και (β) να κλιθεί ο συγκριτικός και υπερθετικός βαθμός του θηλυκού γένους, στους δύο αριθμούς.
25. πολλῶν, κακῶν, ἀδεῶς: να γραφεί το επίρρημα των επιθέτων στους τρεις βαθμούς και να γίνει παραθετική αντικατάσταση των τύπων στους τρεις βαθμούς
26. ῥᾳδίως, ἰδίᾳ, καλόν, διάφορος: να αντικατασταθούν οι τύποι στους τρεις βαθμούς.


ΡΗΜΑΤΑ

1. ἠγωνίζετο, ἐπιβουλεύοντες: να γίνει χρονική αντικατάσταση των τύπων.
2. τεύξεσθαι, καταστήσεσθαι: να γίνει εγκλιτική αντικατάσταση στο β ενικό πρόσωπο του αορίστου β των ρημάτων.
3. δεομένου, ἐξήρκει, δοκεῑ: να κλιθεί η προστακτική ενεστώτα.
4. τους ἀκούοντας, τῶν κηδομένων, ταῑς νοσούσαις: να γραφεί η γενική και αιτιατική ενικού των μετοχών.
5. προαιρεῑσθαι, χρη, ἁμαρτανομένοις: να γραφεί το β ενικό πρόσωπο, σε όλες τις εγκλίσεις του αορίστου β των ρημάτων, στη φωνή που βρίσκονται.
6. ὑπομένειν, εἰδέναι, ἀπαλλαγῶμεν, εὕρηνται: να αντικατασταθούν χρονικά τα απαρέμφατα των ρημάτων.
7. καταλείπειν, ἐπιπλήττοντες, λέγοντες, δρῶντα: να αντικατασταθούν χρονικά οι τύποι.
8. διαφέρουσα, φαίνεσθαι, γιγνόμενον: να γραφεί η προστακτική β αορίστου των ρημάτων, στη φωνή στην οποία βρίσκονται
9. προθέντες, καταψηφισάμενοι, τιμήσαιτε, διαβληθέντες: να γίνει χρονική αντικατάσταση των τύπων (προσοχή στο πρόσωπο).
10. ἀκροασάμενοι, ἀποψηφιεῑσθε: να γίνει εγκλιτική αντικατάσταση στο γ ενικό πρόσωπο (απαρέμφατο και μετοχή) των ρημάτων, στο χρόνο και στη φωνή την οποία βρίσκονται (προσοχή στο πρόσωπο).
11. ἴστε, τύχωσι: να κλιθεί ο β αόριστος των ρημάτων, στην ίδια φωνή, στην οριστική και ευκτική έγκλιση.
12. δεδωκέναι: να αντικατασταθούν χρονικά τα απαρέμφατα του ρήματος και στις δύο φωνές
13. ἡγησάμενος, δυνάμενος, ἠναγκασμένων, λαβεῑν, τυγχάνειν, χαριζοίμην: να αντικατασταθούν χρονικά οι τύποι των ρημάτων.
14. προειλόμην, ἀπεσχόμην, καθέστηκα: να κλιθεί η ευκτική και η προστακτική έγκλιση των ρημάτων, στον αόριστο και παρακείμενο.
15. το διδόμενον: να γίνει εγκλιτική αντικατάσταση του ρήματος, στο γ ενικό πρόσωπο αορίστου, στις δύο φωνές του ρήματος.
16. ἐτελεύτησαν, παρέμενεν, ἐγένετο: να αντικατασταθούν εγκλιτικά οι τύποι των ρημάτων (απαρέμφατο κ μετοχή).
17. ἀναπείσας, πολεμήσων, ἀδικοῦσι: να κλιθεί η προστακτική ενεστώτα των ρημάτων και στις δυο φωνές.
18. μεταγνόντες, ἐπειρῶντο, πείθεται, διαπραξάμενος: να γραφεί το β΄ενικό πρόσωπο ευκτικής και προστακτικής, στο μέλλοντα και αόριστο των ρημάτων, στη φωνή στην οποία βρίσκονται (προσοχή στις προθέσεις).
19. ἐξέπλει, ὄντος: ἐχόντων, ἀνήχθησαν: να γραφούν τα απαρέμφατα και οι μετοχές σε όλους τους χρόνους των ρημάτων και στις δυο φωνές (όπου αυτό είναι δυνατόν) [ προσοχή στις προθέσεις].
20. λέγειν, πορευοίμεθα: να γίνει χρονική αντικατάσταση των τύπων.
21. μάχεσθαι, ἔχομεν: να κλιθεί η ευκτική και προστακτική αορίστου στην ίδια φωνή.
22. συμφέρῃ, ἂγειν, ἀπαλλάξωμεν: να αντικατασταθεί εγκλιτικά το γ πληθ. πρόσωπο των ρημάτων, στο χρόνο που βρίσκονται οι τύποι.
23. ἐπίστευεν, παραγενόμενος: να γίνει χρονική αντικατάσταση(προσοχή στην πρόθεση).
24. ποιοῖ, ἐπαινεῖν: να κλιθεί η ευκτική και προστακτική του ενεστώτα των ρημάτων και στις 2 φωνές.
25. δικάσαι, δύναιτο: να γίνει εγκλιτική αντικατάσταση στο γ πληθ. πρόσωπο του αορίστου των ρημάτων, στην ίδια φωνή.
26. καταγιγνώσκων:
α) να γραφούν οι μετοχές (3 γένη) και τα απαρέμφατα όλων των χρόνων και στις 2 φωνές.
β) να γίνει εγκλιτική αντικατάσταση στο β ενικό πρόσωπο αορίστου β του ρήματος και στις 2 φωνές. (ΠΡΟΣΟΧΗ!!!! το ρήμα έχει ΠΡΟΘΕΣΗ!!!)
27. μεμνῆσθαι, καταλελοίπασι, καταστήσεται: να αντικατασταθούν χρονικά οι τύποι.
28. θαρρεῖν, πεποιήκασιν, ἒσονται: να κλιθεί η οριστική και ευκτική ενεστώτα των ρημάτων.
29. μετέσχον, εἰλήφασι, χρη: να αντικατασταθεί εγκλιτικά το γ ενικό πρόσωπο, του αορίστου των ρημάτων.
30. γίγνονται, ἐπιστάμεθα: να γίνει χρονική αντικατάσταση των ρημάτων.
31. ἐπιθυμήσομεν, νενικηκότες: να γίνει εγκλιτική αντικατάσταση των ρημάτων, στο γ ενικό πρόσωπο του ενεστώτα, ίδια φωνή.
32. γενέσθαι, ἒχοντες: να γραφούν τα απαρέμφατα και οι μετοχές όλων των χρόνων.
33. ἡττηθέντες, ἐπιτύχωσι: να κλιθεί η ευκτική και προστακτική των ρημάτων, στον ίδιο χρόνο, ίδια φωνή.
34. καταμαθεῖν, διοίσειν, πεφυκέναι: να γίνει χρονική αντικατάσταση των τύπων.
35. προῃρημένοι, τυγχάνωσιν, γενέσθαι: να γραφεί το β και γ ενικό πρόσωπο στην οριστική και προστακτική των ρημάτων, στο χρόνο που βρίσκονται.
36. λαβεῖν, διέλθοιμι: να γραφούν τα απαρέμφατα και οι μετοχές (3 γένη), στον ενεστώτα, β αόριστο και παρακείμενο των ρημάτων, στη φωνή που βρίσκονται.
37. σκοπεῖτε, βούλονται, συμβέβηκεν, ἀκούειν: να γίνει χρονική αντικατάσταση των τύπων.
38. ἐξεληλάκατε, μεταδεδώκατε, οἴεσθε: α) να γίνει εγκλιτική αντικατάσταση στο γ ενικό πρόσωπο του ενεστώτα των ρημάτων. β) να κλιθεί η οριστική και προστακτική του αορίστου των ρημάτων.
39. συμφέρειν, λέγειν: να αντικατασταθούν χρονικά τα απαρέμφατα και οι μετοχές των ρημάτων
40. οἷδα, λέγω, μετέχουσιν: α) να γίνει χρονική αντικατάσταση στο γ πληθυντικό των ρημάτων β) να κλιθεί η οριστική και προστακτική όλων των χρόνων, στην ίδια φωνή.
41. βούλωνται, ἀποκτείνῃ, πορεύονται: να γραφούν τα απαρέμφατα και οι μετοχές όλων των χρόνων.
42. οἴονται, διάγειν: α) να γραφεί το β ενικό και πληθυντικό πρόσωπο ευκτικής των ρημάτων, σε όλους τους χρόνους. β) να κλιθούν στους δύο αριθμούς οι μετοχές ενεστώτα, αορίστου και παρακειμένου (μόνο στο αρσενικό γένος), των ρημάτων, στην ίδια φωνή
43. τετελευτηκότες, πορευθέντες, ἀφικνοῦνται: να γραφούν οι μετοχές ενεστώτα και παρακειμένου των ρημάτων, στο θηλυκό γένος, στις πλάγιες πτώσεις, στους δύο αριθμούς.
44. διδόντες, ἠδίκησε, φέρονται: να αντικατασταθούν χρονικά οι τύποι.
45. τυγχάνει, ἐξειργασμένοι, ἐκβαίνουσι: να γραφεί το β ενικό και γ πληθυντικό πρόσωπο, στην ευκτική και προστακτική ενεστώτα και αορίστου των ρημάτων, στην ίδια φωνή.
46. διεδικάσαντο, βιώσαντες: να κλιθεί η μετοχή ενεστώτα των ρημάτων, στα τρία γένη, στους δύο αριθμούς.
47. συμβεβουλεύκασι, ποιήσασθαι, ἀφέμενοι, κινδυνεύειν: να αντικατασταθούν χρονικά οι τύποι.
48. ἠδυνήθησαν, ἀξιώσαντες, εὑρεῖν: να γραφεί το β ενικό και πληθυντικό πρόσωπο των ρημάτων, στην ευκτική και προστακτική έγκλιση, σε όλους τους χρόνους, στην ίδια φωνή.
49. ἀπώλεσαν, κατέλιπον, οἴονται: να αντικατασταθούν τα απαρέμφατα και οι μετοχές των ρημάτων, στις δύο φωνές.
50. ἀφέμενοι, ἀποστᾶσιν: να κλιθούν στους δύο αριθμούς το αρσενικό και θηλυκό γένος των μετοχών, στον ενεστώτα και αόριστο των ρημάτων, στην ίδια φωνή.
51. ᾒσθοντο, καταδείσαντες, ἐχώρησαν, ἡσύχαζον, κατενόησαν: να αντικατασταθούν χρονικά οι τύποι.
52. ἐσεληλυθέναι, πράσσοντες, ἐπιθέμενοι, βουλομένῳ: να γραφεί το β ενικό και πληθυντικό πρόσωπο των ρημάτων, στην οριστική και ευκτική έγκλιση του αορίστου και παρακειμένου.
53. ἀφίστασθαι, ἰόντες, ἐφαίνετο, ἑώρων: να κλιθεί η προστακτική ενεστώτα και αορίστου των ρημάτων, στις δύο φωνές.
54. ξυνελέγοντο, διορύσσοντες, ἒσεσθαι: να γραφούν τα απαρέμφατα και οι μετοχές των ρημάτων, στην ίδια φωνή
55. ἂρχειν, ποιεῖσθαι, μελέτω, διαμένουσιν, θεραπεύωσιν, ἕξουσιν: να αντικατασταθούν χρονικά οι τύποι.
56. περιορᾷς, ἀδικήσονται, χαίρῃ, γιγνώσκων (β πληθ. ενεστ.): να αντικατασταθούν οι τύποι εγκλιτικά.
57. κεχαρισμένως, περιορᾷς, θεραπεύωσι: να κλιθεί ο παρακείμενος και ο υπερσυντέλικος των ρημάτων στη μέση φωνή, σε όλες τις εγκλίσεις (απαρέμφατο και μετοχή).
58. ἒχειν, πάσχοντας, ὀργίζεσθαι, παρεληλυθότων, κομίσαντα: να αντικατασταθούν οι τύποι χρονικά, στην ίδια φωνή (προσοχή στο υποκείμενο των μετοχών).
59. ὀκνεῖν, ἀνέστην, παρεληλυθότων: να κλιθεί η οριστική ενεστώτα και παρατατικού στην ίδια φωνή, καθώς και η ευκτική και προστακτική του αορίστου των ρημάτων.
60. λέγειν, ἒχοντες, εὑρεθήσεσθαι, συμβουλεῦσαι: (α) να αντικατασταθούν τα απαρέμφατα των ρημάτων στις δύο φωνές και (β) να γραφεί το β ενικό πρόσωπο του αορίστου, στην ίδια φωνή, σε όλες τις εγκλίσεις.
61. ἒπεισε, ἐδύνατο, χρῆναι, λαμβάνειν, ἀθυμεῖν: να αντικατασταθούν χρονικά οι τύποι.
62. κατεργάζεσθαι, ἐπιχειρῆσαι, ἒχειν: να κλιθεί η οριστική και ευκτική όλων των χρόνων
63. ξυγκαλέσας, ξυνανέπειθε, ἀναγκασθέντας: (α) να γραφούν οι ονοματικοί τύποι των ρημάτων, στις δύο φωνές και (β) να κλιθούν οι αντωνυμίες των ρημάτων, στους δύο αριθμούς, στο αρσενικό και θηλυκό γένος, στον χρόνο που βρίσκονται οι τύποι.
64. ὑπερεῖδεν, ἠγανάκτησαν, ἐφρόνησαν, διετέθησαν: να αντικατασταθούν οι τύποι χρονικά.
65. ἁρπασθείσης, γενομένων, παρόντων: να κλιθούν οι μετοχές στα τρία γένη, στους δύο αριθμούς, στο χρόνο που βρίσκονται οι τύποι.
66. συνεντήσαντο, γέγονεν, ἀπηλλάχθαι, ἠθέλησαν: να γραφεί το β ενικό πρόσωπο σε όλες τις εγκλίσεις του ενεστώτα και του παρακειμένου, των ρημάτων, στην ίδια φωνή.
67. γενέσθαι, ἐτύγχανε, ὢν, ἀνήγετο: να γραφούν οι ονοματικοί τύποι των ρημάτων, στην ίδια φωνή
68. ἐποιοῦντο, πείσας, ἀποκνῆσαι: να κλιθούν όλες οι εγκλίσεις του ενεστώτα και παρατατικού, στην άλλη φωνή των ρημάτων.
69. φανεῖσθαι, ἐτύγχανε: να γίνει εγκλιτική αντικατάσταση στο β ενικό πρόσωπο, του αορίστου β των ρημάτων, στην ίδια φωνή.
70. ὢν, πείσας: να κλιθεί η ευκτική και προστακτική, όλων των χρόνων των ρημάτων, στην ίδια φωνή
71. λέγων, φθήσονται, αἰσθέσθαι, πείσει, φανεῖσθαι: να αντικατασταθούν χρονικά οι τύποι των ρημάτων.
72. Να γράψετε για τα παρακάτω ρήματα:
1. ἔχων: δεύτερο ενικό, προστακτικής β΄ αορίστου.
2. ἀξιοῑ: να γίνει εγκλιτική αντικατάσταση του τύπου.
3. καταστήσεις: χρονική αντικατάσταση του τύπου στην άλλη φωνή.
4. διαμάρτῃς: κλίση προστακτικής, ίδιου χρόνου.
5. κέχρημαι: εγκλιτική αντικατάσταση στο γ΄ ενικό πρόσωπο ενεστώτα.
6. ῥηθήσεσθαι: χρονική αντικατάσταση του τύπου
1. δικάσαι: απαρέμφατο ίδιου χρόνου, άλλη φωνή.
2. παραβαλλομένους, κρίνεσθαι: χρονική αντικατάσταση των τύπων.
3. δίδοσθαι: εγκλιτική αντικατάσταση στο γ΄ ενικό, ίδίου χρόνου.
4. ὑπελάμβανεν: χρονική αντικατάσταση τα απαρέμφατα του ρήματος.
5. Ἒφη: κλίση προστακτικής, απαρέμφατο και μετοχές στον ενεστώτα.
1. γνῶναι: απαρέμφατο ιδιου χρόνου, άλλη φωνή.
2. παρέχεσθαι: χρονική αντικατάσταση των τύπων.
3. ἐλεήσατε: εγκλιτική αντικατάσταση στο γ΄ ενικό, ίδίου χρόνου.
4. πεισθῆναι: χρονική αντικατάσταση τα απαρέμφατα του ρήματος.
5. λέγειν: κλίση προστακτικής, απαρέμφατο και μετοχές στον ενεστώτα.
6. θαυμάζει: απαρέμφατο παρακειμένου.
7. γέγραπται: β΄πληθυντικό προστακτικής και απαρέμφατο ίδιου χρόνου.
8. ἴσασι: εγκλιτική αντικατάσταση του ρηματικού τύπου.
9. ἐπερωτῶσι: α΄ πληθυντικό ευκτικής, ίδιου χρόνου.
10. δύνωνται: β΄ενικό και γ΄ πληθυντικό, ευκτικής και προστακτικής ίδιου χρόνου
11. ζῶντι: κλίση μετοχής, δυο αριθμούς.
12. μεταπεσεῖν: χρονική αντικατάσταση.
13. εἰπεῖν: κλίση προστακτικής ιδίου χρόνου.
14. κατεδουλώθη: κλίση ευκτικής του ενεστώτα.
15. καθῃρέθη: απαρέμφατο του ίδιου χρόνου




73. Να γραφεί ό,τι ζητείται

• ἔπαινον: δοτική ενικού και γενική πληθυντικού.
• ὂψεως: κλητική δύο αριθμών.
• πάρεργον, ἐπιδείξεως: ονομαστική και γενική πληθυντικού αριθμού.
• πολλα, ἔλαττον, ἀληθεῑς: παραθετική αντικατάσταση των τύπων.
• σαυτοῡ: γενική και αιτιατική πληθυντικού αριθμού.
• χρυσίον, δικαστάς: να γραφεί η γενική και δοτική δύο αριθμών.
• ἀντιδίκων: κλίση ουσιαστικού στους δυο αριθμούς.
• τίνος: γραμματική αναγνώριση του τύπου και κλίση του στους δυο αριθμούς.
• καλῶς, δικαιότερον: να γίνει παραθετική αντικατάσταση των τύπων
• πολλῶν: κλίση ίδιου γένους, ίδιο βαθμό και στους δυο αριθμούς.
• χρόνῷ : να γραφεί η ίδια πτώση, στον άλλο αριθμό.
• ἀρίστους: παραθετική αντικατάσταση.
• μηχανῇ: να γραφεί η γενική και αιτιατική δυο αριθμών.
• ἀληθοῦς: να γραφεί η ονομαστική και αιτιατική πτώση στον άλλον αριθμό.
• σφᾶς αὐτούς: να γραφεί η ίδια πτώση στον άλλο αριθμό
• φῆμαις : να κλιθεί ο ενικός αριθμός του ουσιαστικού.
• ὀνείρασιν: δοτική και αιτιατική δυο αριθμών.
• ἧττον: παραθετική αντικατάσταση.
• ὅ,τι: ονομαστική πληθυντικού, τρία γένη.
• ἐνάντιοι: να γραφεί η ίδια πτώση στα άλλα γένη.
• ἐλπίς : δοτική πληθυντικού.
• πέρας: αιτιατική δυο αριθμών.
• τείχη: δοτική ενικού και γενική πληθυντικού.
• κακῶς: παραθετική αντικατάσταση.
• πάντα: αιτιατική πληθυντικού στα τρια γένη

24.4.10

1. Να αντικαταστήσετε τους μονολεκτικούς επιρρηματικούς προσδιορισμούς που υπογραμμίζονται με περιφραστικούς:
α. Μεθαύριο φεύγουμε για διακοπές.
Β. Έστριψα αριστερά και διέσχισα βιαστικά το δρόμο.
γ. Ύστερα ρώτησα για τους φίλους μου.
δ. Διάβαζα αδιάκοπα ως το βράδυ.
ε. Πέρσι κάναμε Χριστούγεννα στο Πήλιο.
στ. Περισσότερο τον ενδιέφεραν τα χρήματα και λιγότερο η φιλία.
ζ. Οδηγούσε απρόσεχτα και ξέφυγε απ' την πορεία του.
η. Βλέποντας συνεχώς τηλεόραση αμελείς το διάβασμα σου.
θ. Εργάζεται ελάχιστα και όμως κουράζεται υπερβολικά.
ι. Θα φύγουμε πρωί, για να φτάσουμε έγκαιρα.

2. Να μετατρέψετε τις παρακάτω επιρρηματικές προτάσεις σε επιρρηματικούς προσδιορισμούς του χρόνου, της αιτίας ή τον σκοπού:
α. Όταν επιστρέψω, θα περάσω να σας δω.
β. Ενώ απουσίαζα, δημιουργήθηκαν πολλά προβλήματα.
γ. Επειδή είχε καύσωνα, το Υπουργείο Υγείας πήρε δραστικά μέτρα.
δ. Όταν έρχεται η άνοιξη, μου ανοίγει η διάθεση.
ε. Πήγε στην Αγγλία, για να μετεκπαιδευτεί.
στ. Μόλις εμφανίστηκε ο καθηγητής, όλοι βουβάθηκαν.
ζ. Ήταν περήφανος, γιατί είχε νικήσει.

3. Στα παρακάτω αποσπάσματα να επισημάνετε τους επιρρηματικούς προσδιο-ρισμούς και να βρείτε τη σημασία τους:
α. Έξαφνα ακούστηκε ένα μεγάλο πρόσταγμα κοντύτερα, ένα τρίτο πρόσταγμα μες στο δρόμο. Τα ντουφέκια τινάχτηκαν καταγής όλα μαζί, οι ξιφολόγχες άστραψαν απάνω από τα κεφάλια του πλήθους....
β. Τώρα με τον πόλεμο, ο παππούς συνήθιζε να λέει: «Εγώ είμαι νεόφτωχος». Το έλεγε δυνατά, προκλητικά, για να δείξει πόσο λίγο εκτιμούσε τους νεόπλουτους...
γ. Η πόλη τρανταζότανε όλη μέρα από το βαρύ βάδισμα των μεραρχιών...
δ. Οι ξιφολόγχες περνούσαν ακατάπαυστα σειρές σειρές και χανότανε...
ε. Ύστερα άρχισε και περνούσε στους δρόμους στρατός...
στ. Από τα παράθυρα του παππού, σαν πήγαινε εκεί ο Λεωνής να περάσει τη μέ¬ρα του, έβλεπε την αυλή του Ζωγραφείου, όπου άλλοτε έπαιζαν οι μαθητές.

4. Να συμπληρώσετε τις παρακάτω φράσεις με τους επιρρηματικούς προσδιορισμούς που υπάρχουν μέσα στο πλαίσιο, ανάλογα με τις ερωτήσεις που βρίσκονται στη δεξιά στήλη.
αν προσπαθήσεις κι εσύ στο δρόμο βιαστικά
πίσω για να μορφωθούν γελώντας και τραγουδώντας
κάπου κάπου καλύτερα από δω και πέρα τόσο

1. Συνήθιζε να κάθεται................................................................ πού;
2. Τα παιδιά μαθαίνουν γράμματα............................................. με ποιο σκοπό;
3. Όλα ήταν.....................................................................ωραία! πόσο;
4. Βλεπόμαστε............................................................................. πότε;
5. Θα σε βοηθήσω,...................................................................... με ποια προϋπόθεση;
6. Περπατούσανε......................................................................... πού, πώς;
7. Περάσαμε μια ευχάριστη βραδιά............................................ πώς;
8. Όλα θα πάνε............................................................................. πώς, πότε;

5. Να βρείτε σε ποιο ερώτημα απαντούν και τι δηλώνουν οι επιρρηματικοί
προσδιορισμοί στις φράσεις που ακολουθούν:

1. Τριγυρνούσε άσκοπα στην πόλη όλη μέρα.
2. Ο Πέτρος είναι φοβερός στα μαθηματικά.
3. Ταξιδεύει χειμώνα καλοκαίρι.
4. Ήρθε αμέσως, για να μας βοηθήσει.
5. Περπατούσε καμαρωτός.
6. Θα γράψεις καλά, αν διαβάζεις μεθοδικά.
7. Τις προάλλες συνάντησα έναν παλιό μου φίλο.
8. Του εξέθεσα με λεπτομέρειες τις απόψεις μου.
9. Πηγαίνοντας σπίτι μου συνάντησα τον πατέρα μου.
10. Φάε και πιες όσο θες, αλλά μη φωνάζεις.

6. Στις παρακάτω φράσεις να υπογραμμίσεις τους επιρρηματικούς προσδιορισμούς και να τους αντικαταστήσεις με άλλους που να δηλώνουν την ίδια επιρρηματική σχέση.

1. Τα μαρτύρησε όλα από το φόβο του.
2. Όλα τα κάνει με βιασύνη.
3. Μας υποδέχτηκε με χαρά.
4. Θυσιάστηκε για τη σωτηρία του παιδιού του.
5. Τους κοίταζε όλους χωρίς να μιλάει.
6. Αυτά τα λέει από φθόνο.
7. Ξεγελώντας και κοροϊδεύοντας τον κόσμο, δεν μπορείς να πετύχεις στη ζωή σου.
8. Ο καθηγητής μας αντιμετώπιζε τις αταξίες μας ήρεμα.
9. Πήγε στο εξωτερικό για σπουδές.

7. Να μετασχηματίσετε τις παρακάτω φράσεις αντικαθιστώντας τα επιρρήματα με ένα προθετικό σύνολο.

1. Πολύ δύσκολα κατάφερε να συρθεί μέχρι την εξώπορτα.
2. Δούλευε αδιάκοπα και έτσι μπόρεσε και αντιμετώπισε τις οικονομικές δυσκολίες.
3. Είχαν απεργία οι εργαζόμενοι στα αστικά λεωφορεία και αναγκαστικά επέστρεψα στο σπίτι με τα πόδια.
4. Εκεί τον είδα να κουβεντιάζει με μια γυναίκα.
5. Κάπου κάπου μας επισκεπτόταν.
6. Σιγά σιγά προσαρμοζόταν στις απαιτήσεις της νέας του θέσης.

8. Να μετασχηματίσετε τις παρακάτω φράσεις, έτσι ώστε στη θέση των υπογραμμισμένων επιρρηματικών προσδιορισμών να βάλετε άλλους με ίδια σημασία, που να εκφέρονται με όποιο τρόπο ή με όποιους τρόπους αναφέρονται μέσα στην παρένθεση.

1. Μας υποδέχτηκε χαμογελαστός, (μετοχή — προθετικό σύνολο)
2. Παντρεύτηκε σε νεαρή ηλικία, (επιρρηματικό κατηγορούμενο — πρόταση)
3. Έφυγε βιαστικά όταν ξημέρωσε, (πτωτικός προσδιορισμός — μετοχή)
4. Να μου επιστρέψεις τα χρήματα- σε διαφορετική περίπτωση θα τα διεκδικήσω δικαστικώς, (επίρρημα)
5. Όπου και να πάει τον αναγνωρίζουν, γεγονός που τον ενοχλεί, (επίρρημα— προθετικό σύνολο)
6. Επαναλαμβάνοντας συνεχώς τα ίδια και τα ίδια, γίνεσαι κουραστικός, (προθετικό σύνολο —πρόταση)

9. Να αντικαταστήσετε τα προθετικά σύνολα με επιρρηματικούς προσδιορισμούς που να εκφέρονται με διαφορετικό τρόπο, χωρίς να αλλάξει η σημασία κάθε φράσης.
π.χ. Η μητέρα δέχτηκε τη δυσάρεστη είδηση με ηρεμία.
Η μητέρα δέχτηκε τη δυσάρεστη είδηση ήρεμη (ή ήρεμα).

1. Με την ανατολή του ήλιου άρχισαν την ανοδική πορεία τους.
2. Πριν από το τέλος της εκπομπής σηκώθηκε και έφυγε εκνευρισμένος.
3. Με καμάρι τούς ανακοίνωσε ότι θα γίνει μητέρα.
4. Στα νιάτα της ήταν πολύ όμορφη.
5. Θυσιάστηκαν για την πατρίδα τους.
6. Συμφώνησα παρά τη θέληση μου.
7. Είναι περήφανος για το κατόρθωμα του.
8. Πάω στο σπίτι, για να τους περιμένω.
9. Κατά το βράδυ γύρισε σκεφτικός και αμίλητος.
10. Επιστρέψαμε με τα πόδια, για να έχουμε το χρόνο να συζητήσουμε.

10. Να διακρίνετε σε ποιες περιπτώσεις ο εμπρόθετος προσδιορισμός είναι αντικείμενο και σε ποιες επιρρηματικός προσδιορισμός.

1. Χάρισα στον Πέτρο ένα ωραίο βιβλίο.
2. Το πρωί υποδέχτηκα τον αδελφό μου στο αεροδρόμιο.
3. Παρουσίασα στην καθηγήτρια μου όλα τα έργα μου.
4. Τον είδα στη γιορτή του Κώστα.
5. Έφυγε από το σπίτι χωρίς να μιλήσει καθόλου.
6. Ζήτησε από το Γιάννη χίλιες δραχμές.
7. Συμφώνησα με το διευθυντή μου σε όλα.
8. Μου μίλησε με πολλή δυσκολία.
9. Σε λίγες μέρες όλα θα διορθωθούν.
10. Σε ποιον έδωσες τα χρήματα;
11. Από ποιον πήρες αυτή την πληροφορία;
12. Από φθόνο σού τα είπε αυτά.









Έκθεση 1η

«Ένα από τα αρνητικά φαινόμενα που χαρακτηρίζουν την εποχή μας είναι το άγχος. Έχει πάρει τεράστιες διαστάσεις και έχει καταστροφικές συνέπειες για τον άνθρωπο. Ποιες θεωρείτε ότι είναι οι αιτίες που προκαλούν στο σύγχρονο άνθρωπο το άγχος;»

Πρόλογος Κύριο γνώρισμα της σύγχρονης εποχής αποτελεί το άγχος, το οποίο είναι και η μεγαλύτερη ασθένεια του αιώνα. Οι διαστάσεις του είναι τεράστιες και έχει πάρει τη μορφή πλημμυρίδας. Θεωρείται ως το τίμημα της ανθρωπότητας για την αλματώδη ανάπτυξη της τα τελευταία χρόνια.

Κύριο Θέμα Βασική αιτία που προκαλεί το άγχος στη σύγχρονη εποχή είναι ο γρήγορος ρυθμός ζωής. Ο θυελλώδης ρυθμός εξέλιξης προκαλεί αναστατώσεις και επιβάλλει καινούριες μορφές συμπεριφοράς. Μ' αυτόν τον τρόπο όμως δημιουργεί στον άνθρωπο άγχος στην προσπάθεια του να επιλύσει τα καινούργια προβλήματα.

Μία άλλη αιτία που δημιουργεί το άγχος είναι τα σύγχρονα πολιτικά και κοινωνικά προβλήματα. Η σύγχρονη εποχή χαρακτηρίζεται από ανασφάλεια και ανησυχία που προκαλούνται από τις καταστάσεις πολιτικής αβεβαιότητας και τον κλονισμό των θεσμών. Μοιραία λοιπόν οι άνθρωποι των σύγχρονων κοινωνιών βιώνουν την πραγματικότητα μέσα από καταστάσεις άγχους.

Επίσης αίτιο του άγχους είναι και ο καταναλωτισμός. Έχει δημιουργηθεί στον άνθρωπο μια συνεχής ανάγκη κάλυψης πλαστών αναγκών. Πρόκειται για ανάγκες που δημιουργεί ο καταναλωτισμός, δηλαδή να υπάρχει μια διαρκής τάση για αγορά προϊόντων. Αυτός όμως ο συνεχής ανταγωνισμός για την κατάκτηση υλικής ευδαιμονίας οδηγεί σε μόνιμη υπερένταση και φυσικά στο άγχος.

Τέλος, μια άλλη αιτία είναι η αστικοποίηση. Ο άξενος χαρακτήρας των μεγαλουπόλεων και η έλλειψη επικοινωνίας μέσα σε αυτές πιέζουν συναισθηματικά και ψυχικά τους ανθρώπους, μετατρέποντάς τους σε αγχωτικούς. Οι σύγχρονες πόλεις με τη δομή που έχουν προκαλούν άγχος στους πολίτες τους. Επίλογος Σήμερα ο άνθρωπος βαδίζει σ' ένα αβέβαιο κόσμο, όπου κυριαρχεί η ανασφάλεια και η αβεβαιότητα για το αύριο. Για να μπορέσει ο άνθρωπος να γλιτώσει από μια τέτοια κατάσταση, χρειάζεται να αλλάξουν οι στόχοι του και να επαναπροσδιοριστεί η αξία I «άνθρωπος».









Έκθεση 2η
«Δε χρειάζεται να είναι κανείς ειδικός για να συνειδητοποιήσει τις μεγάλες αλλαγές που συντελούνται τα τελευταία χρόνια σε βάρος του φυσικού περιβάλλοντος. Οι επιστήμονες μάλιστα κάνουν λόγο για ανεπανόρθωτη καταστροφή. Ποιοι λόγοι νομίζετε πως οδήγησαν στο σοβαρό οικολογικό πρόβλημα που μαστίζει την ανθρωπότητα;»

Πρόλογος Η φύση είναι ένα σύστημα πολλαπλών ισορροπιών. Η διατάραξη αυτών των ισορροπιών μπορεί να προκαλέσει τρομακτικές αλλαγές. Ο άνθρωπος από ς τη στιγμή που κατόρθωσε να κυριαρχήσει στη φύση άρχισε να τη λεηλατεί πιστεύοντας πως είναι ανεξάντλητη. Το αποτέλεσμα είναι να υπάρξει η καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος. Κύριο Θέμα Η καταστροφή του περιβάλλοντος δεν άρχισε τώρα, αλλά αντίθετα έχει ξεκινήσει εδώ και πολλές δεκαετίες. Απλά, τα τελευταία χρόνια αντιλαμβανόμαστε τις συνέπειες όλων αυτών των πράξεών μας.

Υπάρχουν πολλοί λόγοι που οδήγησαν στη δημιουργία αυτού του φαινομένου. Γενεσιουργός αιτία του προβλήματος της οικολογικής καταστροφής είναι ο υπερπληθυσμός. Η άνοδος του βιοτικού επιπέδου και η πρόοδος της ιατρικής επέφεραν τη μείωση της θνησιμότητας. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να δημιουργηθεί το φαινόμενο του υπερπληθυσμού. Οι δυνατότητες της γης όμως παραμένουν οι ίδιες με αποτέλεσμα να μην επαρκούν για την ικανοποίηση των σύγχρονων αναγκών και να έχουμε εξάντληση των φυσικών πόρων.

Επίσης, σημαντικό αίτιο είναι και η τεχνολογική ανάπτυξη. Η πρόοδος της τεχνολογίας και η αλόγιστη χρήση της δημιούργησαν μεγάλα προβλήματα στο φυσικό περιβάλλον. Η εξάντληση των φυσικών πόρων και των πρώτων υλών, η κατασκευή ορισμένων προϊόντων (κουτιά με προωθητικά αέρια), η δημιουργία προϊόντων που δεν αφομοιώνονται από το περιβάλλον (πλαστικό) είναι ορισμένες από τις δυσμενείς επιπτώσεις της τεχνολογίας.

Ένα άλλο αίτιο είναι ο καταναλωτισμός. Η δομή της σύγχρονης κοινωνίας, που δίκαια επονομάσθηκε «κοινωνία της αφθονίας», είναι άλλη μια αιτία που οδηγεί στο αδιέξοδο. Η ποιότητα ζωής μετριέται με τη συνεχή και παράλογη ανανέωση των αγαθών. Προκειμένου, λοιπόν, ο σύγχρονος άνθρωπος να καλύψει τις υλικές ανάγκες του δε δίστασε να συμπεριφερθεί στη φύση σαν να ήταν ανεξάντλητη.

Οικονομικές και κοινωνικές αντιλήψεις που κυριαρχούν στο σύγχρονο κόσμο. Σήμερα κυριαρχεί σε παγκόσμιο επίπεδο ο ελεύθερος οικονομικός ανταγωνισμός και η επιδίωξη του ατομικού συμφέροντος. Έτσι, ορισμένοι δε δίστασαν να κάψουν δάση, για να τα εκμεταλλευτούν αργότερα ή πολλές βιομηχανίες να πετάξουν τα λύματά τους σε ποτάμια ή λίμνες, για να αποκομίσουν μεγαλύτερο κέρδος.

Τέλος, ένας άλλος λόγος είναι και η αστυφιλία. Η μεγάλη συγκέντρωση πληθυσμών σε μικρούς γεωγραφικά χώρους κατέστησε τους χώρους αυτούς σε ρυπογόνους. Οι κάτοικοι των αστικών κέντρων μολύνουν το περιβάλλον μέσω των αποβλήτων τους, του νέφους που δημιουργούν και των συσσωρευμένων σκουπιδιών τους.

Επίλογος Η σύγχρονη κοινωνία οφείλει να επαναπροσδιορίσει τα κριτήριά της. Πρέπει να πάψει να αποτελεί κριτήριο δυναμισμού η βιομηχανική πρόοδος και το οικονομικό κέρδος. Η επιμονή σ' αυτόν τον τρόπο ζωής οδηγεί σίγουρα στο τέλος. Άνθρωπος και φύση είναι στενά συνδεδεμένα. Η καταστροφή του ενός θα οδηγήσει και στο τέλος του άλλου. Αυτό πρέπει να γίνει συνείδηση όλων.


Έκθεση 3η
«Στην πρόσφατη εκδρομή του σχολείου σας επισκεφτήκατε μια από τις ομορφότερες παραλίες του νομού ή της περιοχής σας και μείνατε έκπληκτοι από τον τεράστιο όγκο σκουπιδιών που «εγκατέλειψαν» εκεί οι διάφοροι επισκέπτες. Επιστρέφοντας στο σχολείο αποφασίσατε να στείλετε μια επιστολή στο Δήμαρχο της περιοχής διαμαρτυρόμενοι για την κατάσταση που είδατε και απαιτώντας ταυτόχρονα να λάβει άμεσα μέτρα για την απομάκρυνση των σκουπιδιών.
Στο τέλος της επιστολής να εκφράσετε την επιθυμία να βοηθήσετε εθελοντικά στο έργο αυτό.»

Πρόλογος Αξιότιμε κύριε Δήμαρχε,

Οι μαθητές της δεύτερης τάξης του Γυμνασίου αποφασίσαμε να σας αποστείλουμε αυτήν την επιστολή, για να διαμαρτυρηθούμε για την άσχημη κατάσταση που επικρατεί στην ομορφότερη παραλία της Κ περιοχής μας. Θα θέλαμε μέσα από αυτήν την επιστολή να σας εκθέσουμε και τις προτάσεις μας για την επίλυση του προβλήματος. & Κύριο Θέμα Η εικόνα που παρουσιάζει η πιο ωραία παραλία του νομού μας είναι τραγική. Κατά μήκος της ακτής ήταν διασκορπισμένοι τόνοι σκουπίδια. Πολλά από αυτά επέπλεαν και στην επιφάνεια της θάλασσας. Θεωρούμε σίγουρο πως έχει γίνει μεγάλη καταστροφή και στο θαλάσσιο πλούτο της περιοχής.

Οι ρυπογόνες αυτές ουσίες είναι πιθανό να καταστρέψουν τους θαλάσσιους οργανισμούς. Κάνουμε λοιπόν έκκληση να ληφθούν άμεσα μέτρα για την αποκατάσταση της καθαριότητας. Μάλιστα, μπορούμε να προτείνουμε κάποιες λύσεις. Αρχικά, θα πρέπει να καθαριστεί η ακτή από τα συνεργεία του Δήμου, όσο γίνεται πιο γρήγορα.

Θα ήταν επίσης σωστό να τοποθετηθούν πινακίδες σε διάφορα εμφανή σημεία της παραλίας, όπου θα αναγράφεται πως απαγορεύεται στους επισκέπτες να ρυπαίνουν την παραλία. Στα πλαίσια αυτών των προσπαθειών θα μπορούσε ο Δήμος να τοποθετήσει φύλακες που θα επιτηρούν την παραλία.

Επίλογος Η διατήρηση του φυσικού περιβάλλοντος είναι υπόθεση όλων μας. Γι' αυτό είμαστε πρόθυμοι να συμβάλλουμε σ' αυτήν την προσπάθεια για τον καθαρισμό της ακτής. Όλοι οι μαθητές του σχολείου είμα¬στε στη διάθεση των αρχών του Δήμου, για να προ¬σφέρουμε εθελοντική εργασία.

Με σεβασμό,
Οι μαθητές της β' τάξης του γυμνασίου