14.2.18


ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Γ΄ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ
ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ
ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ:
ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΤΑ ΤΟΝ 20ο ΑΙΩΝΑ
ΚΕΦΑΛΑΙΑ Α-Β-Γ

ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΘΕΜΑ Α1
Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων:
α. Σύμφωνο περί αμοιβαίας μεταναστεύσεως μεταξύ Ελλήνων και Βουλγάρων.2010 Ε, 2007, 2004 Ε
β. Συνθήκη του Νεϊγύ 2013
γ. Τάγματα εργασίας 2011, 2007
Μονάδες 12

ΘΕΜΑ Α2      
Να γράψετε στο τετράδιό σας τα γράμματα της Στήλης Α και δίπλα στο καθένα από αυτά τον αριθμό της πρότασης από τη Στήλη Β που αντιστοιχεί σωστά. 2003

Στήλη Α
Στήλη Β


α. Επιτροπή Αποκαταστάσεως Προσφύγων (ΕΑΠ, 1923)

β. Πατριαρχική Επιτροπή (1918)

γ. Ταμείο Περιθάλψεως Προσφύγων (1922)

δ. Μικτή Επιτροπή Ανταλλαγής (1923)

1. Ιδρύθηκε με βάση το άρθρο 11 της Σύμβασης της Λοζάνης.

2. Ανήγειρε ξύλινα παραπήγματα για την προσωρινή στέγαση των προσφύγων.

3. Ιδρύθηκε με πρωτοβουλία της ΚΤΕ.

4. Ιδρύθηκε με βάση τη Συμφωνία της Άγκυρας.

5. Είχε σκοπό να οργανώσει τον επαναπατρισμό των εκτοπισμένων.

Μονάδες 8

ΘΕΜΑ Β1
Να αναφερθείτε: α. στο μεταναστευτικό ρεύμα Ελλήνων από τη Ρωσία, μετά τη συνθήκη του Βουκουρεστίου (μονάδες 7) και β. στο προσφυγικό ρεύμα Ελλήνων από τη Ρωσία, το διάστημα 1919–1921. (μονάδες 8) 2015                                                                                                             Μονάδες 15

ΘΕΜΑ Β2
Να εξηγήσετε τον τρόπο με τον οποίο ξεκίνησε η αστική στέγαση των προσφύγων –εύπορων και άπορων– μέσω της δημιουργίας συνοικισμών και οικισμών. 2007                                       Μονάδες 15

ΟΜΑΔΑ ΔΕΥΤΕΡΗ
ΘΕΜΑ Γ1
Με βάση τις ιστορικές σας γνώσεις και αντλώντας στοιχεία από τα κείμενα Α, Β και Γ που σας δίνονται:
α. να αναφερθείτε στις ρυθμίσεις της Σύμβασης της Λοζάνης της 30ης Ιανουαρίου 1923 για την ανταλλαγή των πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, (μον. 13)
β. να εξηγήσετε πώς η υπογραφή της Σύμβασης της Λοζάνης συνδέεται με την πραγματικότητα που είχε διαμορφωθεί μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, καθώς και με τις βλέψεις των ηγετών των δύο κρατών. (μον. 12) 2015


ΚΕΙΜΕΝΟ Α
Μια μέρα ήρθε στο Γκέλβερι Επιτροπή, από την Ελλάδα, όπως έλεγαν. Πήγαν μαζί τους και οι δικοί μας, για να κουβεντιάσουν για την Ανταλλαγή. […] Οι άνθρωποι της Επιτροπής ήρθαν και μας έγραψαν τα ονόματα και τις περιουσίες μας. Μας είπαν πως θα γίνει Ανταλλαγή, θα πάμε στην Ελλάδα. Μας σύστησαν να μην φοβόμαστε. Να πουλήσουμε ό,τι μπορούμε από την κινητή μας περιουσία, και τα υπόλοιπα να τα πάρουμε μαζί μας. Μας είπαν πως, αν υπάρχουν στο χωριό μας τουρκεμένοι, μπορούνε, αν θέλουν, να φύγουν κι αυτοί για την Ελλάδα.
(Η Έξοδος, τ.Β΄, Μαρτυρίες από τις επαρχίες της κεντρικής και νότιας Μικρασίας (Επιμ. Γ. Μουρέλος), Αθήνα: Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών, 1982, σ. 9).
ΚΕΙΜΕΝΟ Β
Η ελληνική πλευρά [το 1923] επεδίωκε την ανταλλαγή των πληθυσμών. Ο Μουσταφά Κεμάλ συμμετείχε στον στενό πυρήνα των Νεότουρκων που κυβέρνησαν την Οθωμανική Αυτοκρατορία από το 1908 έως το τέλος του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Βασική πολιτική των Νεότουρκων αποτελούσε η εκδίωξη των μη μουσουλμανικών εθνοτήτων από το έδαφος της αυτοκρατορίας. Η έξοδος των Ελλήνων κατά τη Μικρασιατική Καταστροφή ήταν μη αναστρέψιμη. Η εκδίωξη των εναπομεινάντων Ελλήνων από την Τουρκία ήταν απλώς ζήτημα χρόνου. Σε μια τέτοια περίπτωση, η Ελλάδα δεν θα είχε τη διαπραγματευτική ικανότητα να απαιτήσει τη μετανάστευση των τουρκο–μουσουλμανικών πληθυσμών της Ελλάδος.
(Α. Μ. Συρίγος, Ελληνοτουρκικές σχέσεις, Αθήνα: Πατάκης 2014, σ. 53).
ΚΕΙΜΕΝΟ Γ
Και στο ζήτημα των μειονοτήτων, υπήρξε ανεπανάληπτος ο ορθολογισμός και ο ρεαλισμός της βενιζελικής πολιτικής–και του Βενιζέλου προσωπικά. Κατεξοχήν δείγμα αυτής της ορθολογικής και ρεαλιστικής προσέγγισης υπήρξε η πρώιμη προθυμία του Βενιζέλου να αποδεχθεί την ανταλλαγή πληθυσμών ως ριζική μέθοδο επίλυσης των σχετικών ζητημάτων, ήδη από το 1914 (με την Τουρκία).
[…] Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, ο Βενιζέλος έσπευσε ανενδοίαστα να αναλάβει προσωπικά τη βαρύτατη ευθύνη της υποχρεωτικής ανταλλαγής των πληθυσμών (μολονότι προέβλεπε τότε ότι οι πρόσφυγες θα τον «αναθεματίσουν»). Στη συνέχεια ορθολογισμός και ρεαλισμός χαρακτήρισαν την κοσμογονία της προσφυγικής αποκατάστασης μέχρι την τελευταία της λεπτομέρεια.

(Γ. Θ. Μαυρογορδάτος, Ιστορία της Ελλάδας του 20ου αιώνα (Επιμ. Χ. Χατζηιωσήφ), τ.Β2΄, Αθήνα: Βιβλιόραμα, 2003, σσ. 24-25).

ΘΕΜΑ Δ1
Αξιοποιώντας τις ιστορικές σας γνώσεις και αντλώντας στοιχεία από τα κείμενα Α και Β, να απαντήσετε στα ερωτήματα:
α. Τι γνωρίζετε για την ίδρυση της Επιτροπής Αποκαταστάσεως Προσφύγων (Ε.Α.Π.), το σκοπό της και τα μέσα που της διατέθηκαν από την τότε ελληνική κυβέρνηση για την επίτευξη του σκοπού της; (μονάδες 15)
β. Ποιο ήταν το βασικό της πλεονέκτημα έναντι οποιουδήποτε άλλου φορέα ασχολήθηκε με το ίδιο ζήτημα; (μονάδες 10) 2015

ΚΕΙΜΕΝΟ Α:
Μετά τη μικρασιατική ήττα και την άφιξη των προσφύγων η ανάγκη εξασφαλίσεως εξωτερικού δανείου (ή δανείων) έγινε ακόμη μεγαλύτερη. Η κρίσιμη κατάσταση όμως της ελληνικής οικονομίας που υπαγόρευε την ανάγκη αυτή δεν αποτελούσε εχέγγυο1 για τους υποψήφιους ξένους πιστωτές. [...] Το 1924, μετά από επίμονες διαπραγματεύσεις, συνάφθηκε δάνειο [...]. Αν και οι όροι δεν ήταν ιδιαίτερα ευνοϊκοί για την Ελλάδα, οι πιεστικές ανάγκες των προσφύγων δεν επέτρεπαν δισταγμούς και αναβολές στην αποδοχή του δανείου. Η διαχείριση του δανείου ανατέθηκε στην Επιτροπή Αποκατάστασης Προσφύγων (Ε.Α.Π.), αυτόνομο οργανισμό που ιδρύθηκε βάσει του πρωτοκόλλου της 28ης Σεπτεμβρίου 1923 της Γενεύης. Τη διοίκηση της Ε.Α.Π. ανέλαβαν δύο Έλληνες, διορισμένοι από την ελληνική κυβέρνηση, και δύο ξένοι [...], διορισμένοι από την Κ.Τ.Ε. (Κοινωνία των Εθνών). Πρώτος πρόεδρος της επιτροπής ορίστηκε ο Henry Morgenthau (μέλος του Συμβουλίου του ιδρύματος Περιθάλψεως της Μέσης Ανατολής, πρώην πρεσβευτής των Η.Π.Α. στην Κωνσταντινούπολη) και μέλη: ο εκπρόσωπος της Τράπεζας της Αγγλίας John Campell και οι Στέφανος Δέλτας και Περικλής Αργυρόπουλος. [...]
(Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Νεώτερος Ελληνισμός από το 1913 ώς το 1941, τ. ΙΕ΄, Εκδοτική Αθηνών, 2008, σ.301)
- 1 εχέγγυο: ό,τι αποτελεί εγγύηση, ό,τι δίνει τη βεβαιότητα για ένα επιθυμητό αποτέλεσμα, για μια ευνοϊκή εξέλιξη.

ΚΕΙΜΕΝΟ Β:
[...] Στον αγώνα αυτόν για την εγκατάσταση των προσφύγων βρήκε το ελληνικό κράτος πολύτιμο επίκουρο την Κοινωνία των Εθνών. Αυτή θέτει στη διάθεσή του τα κατάλληλα πρόσωπα, μορφωμένους τεχνικούς και οικονομολόγους, και την ηθική της ενίσχυση για να βοηθήσουν την Ελλάδα στο τεράστιο έργο της αποκαταστάσεως. Έτσι συνάπτεται το δάνειο των 12.300.000 λιρών και ιδρύεται ο διεθνής οργανισμός Επιτροπής Αποκαταστάσεως Προσφύγων (Ε.Α.Π.), ο οποίος σε συνεργασία με τις ελληνικές αρχές περάτωσε το έργο του μέσα σε 7 χρόνια (τέλη Νοεμβρίου 1923 − τέλη 1930). Κανένα παρόμοιο παράδειγμα δεν υπήρχε ώς τότε στην ιστορία μιας τόσο εκτεταμένης αποκαταστάσεως προσφύγων.[...]
(Α. Βακαλόπουλος, Νέα Ελληνική Ιστορία, Θεσσαλονίκη 1991, εκδ. Βάνιας, σ. 382).




ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Α2. α3/β5/γ2/δ1

Β1.
α. σχολικό βιβλίο σ.137: «Μετά την υπογραφή της Συνθήκης … με επέμβαση της ελληνικής κυβέρνησης».
β. σχολικό βιβλίο σ.140: «Την περίοδο 1919-1921 … ακολούθησαν Αρμένιοι και Ρώσοι».

Β2. Από σχολικό βιβλίο σελ. 158-159: «Η αστική στέγαση… για πολλά χρόνια».




ΘΕΜΑ Δ1
α. σχολικό βιβλίο σ. 153 και 155 «Η ελληνική κυβέρνηση … Προνοίας και Αντιλήψεως» , « Η Ε.Α.Π. λειτούργησε … πρόσφυγες».
Επισημάνσεις από το κείμενο Α:
·         Κακή οικονομική κατάσταση χώρας, η οποία δεν ενέπνεε εμπιστοσύνη στους δανειστές.
·         Αναγκαστική αποδοχή των επαχθών όρων του δανείου 1924
·         Η σύνθεση της Ε.Α.Π.
β. σχολικό βιβλίο σ. 163 «Η αποκατάσταση … που επιτεύχθηκε».
Επισημάνσεις από το κείμενο Β:
·         Πολύτιμη βοήθεια της Κ.Τ.Ε. στην τότε ελληνική κυβέρνηση.
·         Μεγάλο ποσό πρώτου δανείου με τους ξένους πιστωτές.

10.1.18

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ΄ ΤΑΞΗΣ
ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ
ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΑΤΙΝΙΚΑ
ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ
[Κείμενα 31-38]

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ

Α1. Να μεταφράσετε στο τετράδιό σας τα παρακάτω αποσπάσματα:

ΧΧΧΙ. Bello Latino T. Manlius consul nobili genere natus exercitui Romanorum praefuit. Is cum aliquando castris abiret, edixit ut omnes pugna abstinerent. Sed paulo post filius eius castra hostium praeterequitavit et a duce hostium his verbis proelio lacessitus est [...] 2017,2014

XXXIV. Tum Scipio, cum se ipsum captum venisse eos existimasset, praesidium domesticorum in tecto conlocavit. Quod ut praedones animadverterunt, abiectis armis ianuae appropinquaverunt et clara voce Scipioni nuntiaverunt (incredibile auditu!) virtutem eius admiratum se venisse. Haec postquam domestici Scipioni rettulerunt, is fores reserari eosque intromitti iussit. ΟΜΟ 2015

XXXVI. «Supervacaneae, ne dicam ineptae, legationis ministri, narrate Samnitibus Manium Curium malle locupletibus imperare quam ipsum fieri locupletem; et mementote me nec acie vinci nec pecunia corrumpi posse».2014 ΕΠΑΝ

(μονάδες 40)
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

Β1. Nα γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθεμία από τις παρακάτω λέξεις και φράσεις: 15Μ
      i.        nobili genere : την ονομαστική πληθυντικού αριθμού
    ii.        exercitui : την αφαιρετική πληθυντικού αριθμού
   iii.        omnes : την αφαιρετική ενικού αριθμού στο θηλυκό γένος
   iv.        ipsum: τη γενική του πληθυντικού αριθμού στο θηλυκό γένος
     v.        eos: τη γενική του ενικού αριθμού στο ίδιο γένος
   vi.        praesidium: την αιτιατική του πληθυντικού αριθμού
  vii.        praedones: την κλητική του ενικού αριθμού
 viii.        clara: τον αντίστοιχο τύπο στον συγκριτικό βαθμό
   ix.        Scipioni: την αφαιρετική του ενικού αριθμού
    x.        incredibile: την ονομαστική του πληθυντικού αριθμού στο ίδιο γένος
   xi.        fores: τη δοτική του ενικού αριθμού
 xii.        ministri : την αιτιατική ενικού
xiii.        ipsum : τη δοτική ενικού στο θηλυκό γένος
xiv.        locupletem : την ονομαστική ενικού
  xv.        acie : την κλητική πληθυντικού

Β2. Nα γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθέναν από τους παρακάτω ρηματικούς τύπους:
      i.        natus : το απαρέμφατο του ενεστώτα
    ii.        abiret : το γ΄ πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής μέλλοντα
   iii.        edixit : το β΄ ενικό πρόσωπο της προστακτικής ενεστώτα στην ίδια φωνή
   iv.        abstinerent : το γ΄ πληθυντικό πρόσωπο της υποτακτικής ενεστώτα στην ίδια φωνή.
     v.        captum: το α΄ ενικό πρόσωπο της υποτακτικής του παρατατικού στην ίδια φωνή
   vi.        existimasset: το α΄ πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής του μέλλοντα στην ίδια φωνή
  vii.        conlocavit: το γ΄ πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής του παρατατικού στην παθητική φωνή
 viii.        animadverterunt: το β΄ πληθυντικό πρόσωπο της υποτακτικής του ενεστώτα στην ίδια φωνή
   ix.        abiectis: το α΄ ενικό πρόσωπο της οριστικής του μέλλοντα στην ίδια φωνή
    x.        nuntiaverunt: τη δοτική του γερουνδίου
   xi.        auditu: το β΄ πληθυντικό πρόσωπο της υποτακτικής του υπερσυντελίκου στην ίδια φωνή
 xii.        rettulerunt: το β΄ ενικό πρόσωπο της οριστικής του ενεστώτα στην ίδια φωνή
xiii.        iussit: τη μετοχή του ενεστώτα στην ονομαστική του ενικού αριθμού στο αρσενικό γένος
xiv.        dicam : το β΄ ενικό πρόσωπο της προστακτικής ενεστώτα στην ίδια φωνή
  xv.        narrate : το γ΄ πληθυντικό πρόσωπο της προστακτικής μέλλοντα στην ίδια φωνή
xvi.        malle : το β΄ ενικό πρόσωπο της υποτακτικής ενεστώτα
xvii.        fieri : τον αντίστοιχο τύπο στην άλλη φωνή
xviii.        mementote : το α΄ ενικό πρόσωπο της υποτακτικής παρακειμένου
xix.        vinci : το γ΄ πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής συντελεσμένου μέλλοντα στην άλλη φωνή
 xx.        corrumpi : το β΄ ενικό πρόσωπο της οριστικής παρακειμένου στην άλλη φωνή
20Μ

Γ1α. Να γίνει πλήρης συντακτική αναγνώριση των παρακάτω τύπων:                                10Μ
bello, genere, venisse (το πρώτο του κειμένου), praedones, ianuae, voce, auditu, fores, legationis, malle

Γ2β. Αφού καταγράψετε τις δευτερεύουσες επιρρηματικές προτάσεις που υπάρχουν στα δύο πρώτα κείμενα να αιτιολογήσετε τον τρόπο εισαγωγής και εκφοράς τους.
 2Μ

Γ1β. abiectis armis: να αναγνωρίσετε συντακτικά τη μετοχή (μονάδες 3) και να τη μετατρέψετε στην αντίστοιχη δευτερεύουσα πρόταση, με έναν από τους δύο δυνατούς τρόπους (μονάδες 3).

Γ2α. cum se ipsum captum venisse eos existimasset να αναγνωρίσετε το είδος της πρότασης (μονάδες 1), να δηλώσετε τη συντακτική της λειτουργία (μονάδες 1) και να δικαιολογήσετε την έγκλιση (μονάδες 1) και τον χρόνο εκφοράς της (μονάδες 1).                                         

Γ2β. Tum Scipio praesidium domesticorum in tecto conlocavit: να μετατρέψετε την ενεργητική σύνταξη σε παθητική                                                                                                   2Μ.

Γ2γ. Scipioni nuntiaverunt [...] virtutem eius admiratum se venisse: να μετατρέψετε το σουπίνο σε δευτερεύουσα επιρρηματική τελική πρόταση, δηλώνοντας και το υποκείμενο του ρήματος                                                                                                                



ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ
Β1.


      i.        nobilia genera
     ii.        exercitibus
   iii.        omni
    iv.        ipsarum
     v.        eius
    vi.        praesidia
   vii.        praedo
 viii.        clariore
   ix.        Scipione
     x.        incredibilia
   xi.        fori
  xii.        ministrum
 xiii.        ipsi
 xiv.        locuples
   xv.        acies



Β2


nasci
      i.        abibunt
     ii.        edic
   iii.        abstineant
    iv.        caperem
     v.        existimabimus
    vi.        conlocabantur
   vii.        animadvertatis
 viii.        abiciar
   ix.        nuntiando
     x.        audivissetis
   xi.        refers
  xii.        iubens
 xiii.        dic
 xiv.        narranto
   xv.        malis
 xvi.        facere
xvii.        meminerim
xviii.        vicerint
 xix.        corrupisti




Γ1.α.
bello: αφαιρ χρόνου στο praefuit
genere: αφαιρ. καταγωγης στο natus
venisse : αντικείμενο του ρήματος existimasset και ειδικό απαρέμφατο.
praedones: υποκείμενο του ρήματος animadverterunt.
ianuae: αντικείμενο του ρήματος appropinquaverunt.
voce: αφαιρετική οργανική του τρόπου στο ρήμα nuntiaverunt.
auditu: αφαιρετική σουπίνου που δηλώνει την αναφορά στο incredibile.
fores: υποκείμενο του απαρεμφάτου reserari και ετεροπροσωπία.
legationis : γενική αντικειμενική στο ministri
malle : ειδικό απαρέμφατο, αντικείμενο στο narrate

Γ2.β.
ut omnes pugna abstinerent: Δευτερεύουσα βουλητική πρόταση, ονοματική ως αντικείμενο στο ρήμα edixit˙ εισάγεται με τον βουλητικό σύνδεσμο ut, γιατί είναι καταφατική εκφέρεται με υποτακτική, γιατί το περιεχόμενό της είναι κάτι το επιθυμητό και συγκεκριμένα με υποτακτική παρατατικού (abstinerent), γιατί εξαρτάται από ρήμα ιστορικού χρόνου (edixit) και αναφέρεται στο παρελθόν (ιδιόμορφη ακολουθία χρόνων: η βούληση είναι δηλ. ιδωμένη τη στιγμή που εμφανίζεται στο μυαλό του ομιλητή, συγχρονισμός της κύριας με τη δευτερεύουσα πρόταση, και όχι τη στιγμή της πιθανής πραγματοποίησής της).
cum aliquando castris abiret: δευτερεύουσα επιρρηματική χρονική πρόταση, λειτουργεί ως επιρρηματικός προσδιορισμός του χρόνου στο ρήμα της κύριας πρότασης˙ εισάγεται με τον ιστορικό/διηγηματικό σύνδεσμο cum (υπογραμμίζει τη βαθύτερη σχέση κύριας και δευτερεύουσας˙ δημιουργεί μια σχέση αιτίου και αιτιατού ανάμεσά τους˙ είναι φανερός εδώ ο ρόλος του υποκειμενικού στοιχείου της υποτακτικής˙ εκφέρεται με υποτακτική παρατατικού (abiret), γιατί εξαρτάται από το ρήμα ιστορικού χρόνου (edixit), και εκφράζει το σύγχρονο στο παρελθόν. 

Γ1.β. abiectis armis: ιδιάζουσα αφαιρετική απόλυτη χρονική μετοχή (abiectis). Το armis είναι υποκείμενο της μετοχής abiectis, η οποία ισοδυναμεί και αναλύεται σε δευτερεύουσα χρονική πρόταση:
cum praedones arma abiecissent .

Γ2.α.
cum se ipsum captum venisse eos existimasset :
δευτερεύουσα επιρρηματική αιτιολογική πρόταση, η οποία εισάγεται με τον αιτιολογικό σύνδεσμο cum και εκφέρεται με υποτακτική, επειδή η αιτιολογία είναι το αποτέλεσμα εσωτερικής, λογικής διεργασίας. Συγκεκριμένα, εκφέρεται με υποτακτική χρόνου υπερσυντελίκου (existimasset) και εφόσον το ρήμα της κύριας πρότασης είναι ιστορικού χρόνου (conlocavit), η δευτερεύουσα πρόταση εκφράζει το προτερόχρονο στο παρελθόν. Λειτουργεί ως επιρρηματικός προσδιορισμός της αιτίας στο περιεχόμενο της κύριας πρότασης.

Γ2β.Tum a Scipione praesidium domesticorum in tecto conlocatum est.

Γ2.γ. ut praedones virtutem eius admirarentur.