Ε Λ Λ Η Ν I Σ Μ Ο Σ
«Ο λαός μας θεωρείται ένας απ' τους ιστορικότερους λαούς του κόσμου. Πέρασε μέσα από καταστάσεις που απείλησαν τον πολιτισμό τοπ και την εθνική του υπόσταση. Παρόλα αυτά κατόρθωσε να επιβιώσει και ν' ακτινοβολήσει σε παγκόσμιο επίπεδο. Σήμερα πάλι αντιμετωπίζει κινδύνους εξαιτίας των γενικότερων πολιτικών και γεωγραφικών ανακατατάξεων». Με βάση αυτά τα δεδομένα απαντήστε στα ακόλουθα ερωτήματα: ί. Τι σημαίνει ελληνισμός;
ίί. Ποια τα χαρακτηριστικά του στοιχεία (θετικά κι αρνητικά);
ίίί. Ποια νομίζετε πως υπήρξε η πολιτισμική προσφορά του ελληνισμού
σ' άλλους πολιτισμούς; ίν. Ποιοι παράγοντες διαμόρφωσαν τα γνωρίσματα των Ελλήνων; ν. Ποιους κινδύνους αντιμετωπίζει σήμερα; νί. Ποια στάση νομίζετε πως πρέπει να κρατήσει;
ΟΡΙΣΜΟΣ
Ελληνισμός: το σύνολο των Ελλήνων κι ο πολιτισμός τους σ' όλες του τις φάσεις (αρχαίος, μέσος, νεότερος).
ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΕΛΛΗΝΩΝ
Θετικά:
^ Πνευματική ευστροφία: ευφυΐα, δύναμη σκέψης, εφευρετικό, ερευνητικό, δημιουργικό και πολυμήχανο μυαλό (το γνωστό «ελληνικό δαιμόνιο»), που έθεσε τις βάσεις όλων των επιστημών και των τεχνών.
^ Καλλιέργησαν τον ανθρωποκεντρικό πολιτισμό, ενώ οι ίδιοι ήταν γεμάτοι ανθρωπιά και καλοσύνη.
^ Λάτρεψαν, θεοποίησαν κι υπηρέτησαν την καθημερινότητά τους, αλλά και το ωραίο με κάθε μορφή τέχνης (λογοτεχνία, γλυπτική κ.α). Η ελληνική τέχνη αποτέλεσε τη βάση για κάθε κατοπινή τέχνη.
^ Τους χαρακτηρίζει ζωντάνια, ενεργητικότητα, ανιδιοτέλεια, γι' αυτό γίνονται εύκολα αγαπητοί, ενώ η αισιοδοξία κι ο συναισθηματισμός τούς συνοδεύουν κάθε στιγμή.
^ Ο συναισθηματισμός κι η ευαισθησία τους φάνηκαν μέσα από κάθε μορφής έκφραση ή την προφορική παράδοση (π.χ. δημοτικά τραγούδια).
^ Η κοινωνικότητά τους εκφράζεται με τη συνεργασία, την άμιλλα, τον αλτρουισμό. Εξάλλου αναπτύσσουν εύκολα κοινωνικές ή φιλικές σχέσεις.
^ Ολοφάνερη είναι η θρησκευτικότητά τους, που εκφράστηκε μέσα απ' τη βαθιά πίστη στο Θεό και την ανάδειξη της Ορθοδοξίας σε τρόπο ζωής.
^ Ικανότητα προσαρμογής: ο Έλληνας, ακόμη και στις ξένες χώρες, προσαρμόζεται εύκολα και γίνεται παράγοντας κοινωνικοοικονομικής ανόδου.
^ Εμποροναυτικό πνεύμα: οι δεσμοί της θάλασσας και της Ελλάδας είναι στενοί. Η θάλασσα είναι ανοιχτή οδός, ανεξάντλητη πηγή πλούτου και βασικός συντελεστής της οικονομίας της. Επιδρά στο συναισθηματισμό των Ελλήνων. Ο λεπτός, ευγενικός, ριψοκίνδυνος, φιλοτάξιδος και φιλελεύθερος χαρακτήρας έχει τις ρίζες του στη θάλασσα. Αυτή του έδωσε τον αέρα, το θάρρος, το πολυμήχανο κι ερευνητικό πνεύμα, την αγάπη και τη δίψα για περιπέτεια. Αυτά τα στοιχεία σε συνδυασμό με την περιέργεια και την ανήσυχη φύση των Ελλήνων δικαιολογούν το μεταναστευτικό κι εποικιστικό πνεύμα.
^ Όντας παρατηρητές του κόσμου, αφομοιώνουν δημιουργικά τις εμπειρίες που εισπράττουν απ' την επαφή τους με τους άλλους λαούς.
^ Λόγω της εργατικότητάς τους θεοποίησαν κάθε μορφή δουλειάς και την κατέστησαν μέσο ικανοποίησης των αναγκών της ζωής, αλλά και δημιουργίας ή έκφρασης.
^ Δημοκρατικότητα: η πεποίθηση πως όταν το σύνολο προοδεύει, προοδεύουν και τα μέλη του, κατέχει κυρίαρχη θέση στα ιδεώδη των Ελλήνων. Κατά συνέπεια δημιουργήθηκε το πολίτευμα, όπου εξουσιάζει ο λαός.
^ Καθιέρωσαν το διάλογο ως βάση για την επίλυση των προσωπικών και πολιτικών θεμάτων. Έκφραση της πολιτικής τους οντότητας αποτελούν ο συνεχής αγώνας για την ελευθερία, η θεμελίωση της δημοκρατίας ως πολιτικού συστήματος και τρόπου ζωής (ελευθεροστομία, ισηγορία, ισονομία).
^ Φιλοτιμία: οι Έλληνες φλέγονται από φιλότιμο. Η αίσθηση της τιμής και της αξιοπρέπειας αποτελούν αξεπέραστο στολίδι των Ελλήνων. Επιδιώκουν την πραγματοποίηση των στόχων τους ακόμη και με θυσίες.
^ Λιτότητα: οι δύσκολες συνθήκες ζωής που έζησαν οι Έλληνες είχαν ως αποτέλεσμα την ολιγάρκεια και τη λιτότητα.Βάσισαν τη ζωή τους στο μέτρο και στην ορθή λογική, συνδυασμένα με το συναίσθημα και την ανθρωπιά.
^ Ανέλυσαν, εξέτασαν και βίωσαν έννοιες, όπως ανδρεία, καλοσύνη, δικαιοσύνη, σωφροσύνη, αρετή, φιλία.
^ Προκαλεί θαυμασμό ο πλούτος των αρετών τους, όπως υπερηφάνεια, αδούλωτο φρόνημα, λεβεντιά, θάρρος, αρχοντιά, γενναιοψυχία.
^ Εγκαρδιότητα - φιλοξενία: ο Έλληνας είναι καλόκαρδος, πρόθυμος να προσφέρει τη βοήθειά του. Ως γνήσιος απόγονος του Ξένιου Δία, θεωρεί τους ξένους ιερά πρόσωπα, έχει χρέος να τους προστατέψει και να τους προσφέρει φιλικό περιβάλλον. Επίσης, λόγω της κοινωνικότητάς του αναπτύχθηκε κι ο τουρισμός.
^ Φιλομάθεια: η ανικανοποίητη φύση οδηγεί στην αναζήτηση νέων
γνώσεων. Η αγάπη για το νέο και το ωραίο ωθεί στην προσπάθεια
πνευματικής και ηθικής καλλιέργειας.
^ Ιδεαλισμός: αιτιολογείται απ' την ύπαρξη του φαινομένου του ηρωισμού.
^ Πατριωτισμός: έχει αποδειχθεί ιστορικά η αγάπη για την πατρίδα, η οποία επιβεβαιώθηκε μ' άπειρες θυσίες αίματος στη μακραίωνη ιστορία του Ελληνισμού. Είναι υπερήφανοι για τον ηρωισμό και την ευφυΐα των πατέρων τους, διατηρούν την παράδοση ως εμπνευστή κι οδηγό τους.
^ Ανέδειξαν τον άνθρωπο ως αξία κι όχι ως μέσο προς εκμετάλλευση. Στόχος της ανθρωποκεντρικής τους παιδείας ήταν να κάνουν τον άνθρωπο «καλόν κάγαθόν».
^ Θεώρησαν τη ζωή «μέγα καλό και πρώτο», πεδίο αγώνα, προκειμένου να
την καταξιώσουν. ^ Αίσθηση της υπεροχής και της αξίας τους έναντι των άλλων.
Αρνητικά:
^ Ατομικισμός: προβολή του «εγώ» σε συνδυασμό με την έλλειψη συναίσθησης του χρέους, των καθηκόντων, της συλλογικής συνείδησης και της παθητικής ή αρνητικής πολλές φορές στάσης στην εξέλιξη του πολιτισμού.
^ Φιλαρχηγία, αρχομανία (συνέπεια του εγωιστικού - ατομικιστικού πνεύματος), που έγιναν αφορμή για ολέθριους πολέμους ή διχόνοιες.
^ Τάση για ψέμα, δολιότητα.
^ Έλλειψη πειθαρχίας, ασυδοσία, παράβαση των νόμων, διατάραξη της τάξης, ανευθυνότητα, νωθρότητα, προχειρότητα πράξεων, που συχνά συνυφαίνονται με τις ατασθαλίες και τον καιροσκοπισμό.
^ Η ιστορική αμνησία τούς οδήγησε σ' εθνικές καταστροφές.
^ Η έλλειψη μεθόδου, συστήματος και προγραμματισμού είναι αιτίες συχνών αποτυχιών.
^ Φθόνος, ιδιοτέλεια, μίσος, εριστικότητα.
^ Αγνωμοσύνη απέναντι σε μεγάλες προσωπικότητες (π.χ. Σωκράτη, Κολοκοτρώνη, Βενιζέλο κτλ.).
^ Έχουν έντονο και βαθύ εθνικό σύμπλεγμα κατωτερότητας απέναντι στους άλλους λαούς της Ευρώπης, κατάλοιπο της πολύχρονης σκλαβιάς, που τους οδηγεί στο μιμητισμό και την ξενομανία.
ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ
^ Οι Έλληνες θεμελίωσαν όλες τις επιστήμες κι όλα τα είδη του έντεχνου λόγου.
^ Η ελληνική φιλοσοφία κατέρριψε πολλές δεισιδαιμονίες, ανοίγοντας το
δρόμο για πνευματική απελευθέρωση. ^ Θεμελίωσαν τον ανθρωπισμό, τη θρησκεία, τους νόμους, το δίκαιο. ^ Με την πειθαρχία του πνεύματος και τη λογική οι Έλληνες αποκάλυψαν
αναλογίες, ρυθμούς, νόμους που κανείς δεν είχε υποψιαστεί. ^ Δημιούργησαν έργα τέχνης που προσεγγίζουν την τελειότητα κι
υποδηλώνουν πού μπορεί να φτάσει η δύναμη του ανθρώπου, όταν
κατανοήσει το βαθύτερο νόημα της ζωής του. Παρήγαγαν έργα που αποπνέουν αρμονία και πνεύμα.
^ Εισήγαγαν την ανάλυση, τη σύνθεση, την υπόθεση' ανέπτυξαν τις μαθηματικές συλλογιστικές. Πρώτοι δημιούργησαν την τραγωδία' καταξιώθηκαν για τις άριστες ποιητικές τους συλλήψεις.
^ Συνέλαβαν την ιδέα της δημοκρατίας, του ιδανικότερου τρόπου πολιτικής οργάνωσης.
^ Η ελληνική γλώσσα υπήρξε ό,τι σημαντικότερο δημιούργησε το ανθρώπινο πνεύμα. Υποδηλώνει υψηλό πνευματικό επίπεδο με την ποικιλία και την ποσότητα των γλωσσικών της στοιχείων. Εκφράζει με τον ακριβέστερο τρόπο όλες τις σκέψεις του ανθρώπου, το δημοκρατικό ελληνικό πνεύμα με τον πλούτο των μορφών της.
^ Έγιναν γνωστοί και για το γνώρισμα του ωραίου, κάτι που φαίνεται απ' τα έργα τέχνης, τα ονόματα, τ' αποφθέγματα, την πολλαπλή χρήση της λέξης «καλός», τη σημασία στην ομορφιά του σώματος.
^ Ισχυροποίησαν την ιδέα της ελευθερίας, όχι μόνο πολιτικής αλλά και θρησκευτικής, στοιχείο που διαφαίνεται: στον ανθρωπομορφισμό της ελληνικής θρησκείας, στην ορθή λογική, στην απόρριψη του ατομικισμού, στην αρχαία κωμωδία.
^ Σημείο αναφοράς τους υπήρξε πάντα ο άνθρωπος' ο πολιτισμός τους είναι ανθρωποκεντρικός. Το στοιχείο αυτό το πιστοποιούν: ο εξανθρωπισμός του θεού ή της φύσης, η αγάπη για τη ζωή, η αποδοχή του Χριστιανισμού, η έμφαση στην αξία της διανόησης.
^ Η ιστορία της πολιτιστικής μας εξέλιξης θεμελιώνει την ευρωπαϊκή πνευματική παράδοση: όλα τα πολιτισμένα έθνη σ' ό,τι αφορά στη δραστηριότητα του πνεύματος είναι αποικίες της Ελλάδας!
ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΑΝ ΤΑ ΓΝΩΡΙΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ
^ Η γεωγραφική θέση: σταυροδρόμι των ιδεών και των ηπείρων.
•/ Το φυσικό περιβάλλον: η ωραιότητα κι η αρμονία της φύσης ήταν πηγή
έμπνευσης και διαμορφωτικοί παράγοντες της ψυχικής τους ευαισθησίας
κι επινοητικότητας.
^ Οι περιπέτειες της φυλής: ανάγκη για επιβίωση αλλά κι αγώνες εναντίον των κατακτητικών ξένων διαθέσεων.
ΚΙΝΔΥΝΟΙ
Πολλαπλοί είναι οι κίνδυνοι που αντιμετωπίζει η χώρα μας. Ανάμεσα τους οι πιο βασικοί είναι:
^ Πολιτική εξάρτηση, εφόσον υπάρχει οικονομική εξάρτηση εξαιτίας των οικονομικών μας προβλημάτων => καθορισμός των επιλογών μας από άλλους, γεγονός που μπορεί να βλάψει τα εθνικά μας συμφέροντα.
^ Πολιτιστική εξάρτηση κι υποδούλωση εξαιτίας της: ί. της οικονομικής εξάρτησης, ϋ. της ξενομανίας των Ελλήνων,
ίίί. της εισβολής ξένων πολιτιστικών στοιχείων => απώλεια εθνικής ταυτότητας κι εθνικής συνείδησης, εφόσον φθείρονται η γλώσσα, τα ήθη, τα έθιμα και γενικά όλα τα πολιτισμικά μας στοιχεία.
^ Απειλείται η εδαφική μας ακεραιότητα: οι εδαφικές βλέψεις στη χώρα μας από άλλες είναι συχνές και συνεχείς. Η θέση της εξάλλου τις ευνοεί (σταυροδρόμι Ανατολής - Δύσης). Αρκεί ν' αναφερθούμε στο θέμα της Μακεδονίας, των μειονοτικών πληθυσμών στη Θράκη, την παραβίαση του εναέριου και θαλάσσιου χώρου απ' τους Τούρκους, το Κυπριακό κτλ., για να πιστοποιήσουμε την προηγούμενη θέση.
^ Ελάττωση του πληθυσμού που μεγιστοποιεί την προηγούμενη απειλή, εφόσον στη χώρα μας υπάρχει έντονο πρόβλημα υπογεννητικότητας.
^ Απειλή εμπλοκής της χώρας μας σε πόλεμο: ο πόλεμος στα Βαλκάνια, η πιθανή προέκτασή του νοτιότερα κι η στάση των «δήθεν φίλων και συμμάχων» απέναντι στη χώρα μας, μας οδηγούν στην προηγούμενη υπόθεση.
ΤΡΟΠΟΙ ΑΠΟΤΡΟΠΗΣ ΚΙΝΔΥΝΩΝ
^ Εθνική ομοψυχία που ευνοεί την ομόνοια και τη συνοχή στην εσωτερική και κοινωνική ζωή, προκειμένου να διαφυλαχθεί η ομαλότητα κι η ενότητα της ελληνικής κοινωνίας.
^ Βελτίωση οικονομικής συγκρότησης: ί. ανεξαρτητοποίηση,
ίί. ισχυροποίηση της θέσης μας σε διεθνές επίπεδο, ίίί. ανάπτυξη σε κάθε τομέα, ίν. επίλυση οικονομικών προβλημάτων, ν. αύξηση παραγωγικότητας, νί. ανάπτυξη εθνικής οικονομίας. ^ Βελτίωση κοινωνικών δομών:
ί. ικανοποίηση κοινωνικών αναγκών, ίί. καλή λειτουργία του κοινωνικού συνόλου, ίίί. ενδυνάμωση πνεύματος ενότητας. ^ Συνεχής ενημέρωση του πολίτη πάνω σε θέματα εσωτερικής κι εξωτερικής πολιτικής. Η αδιαφορία και η παθητικότητα μπορεί ν' αποβούν μοιραία για τη χώρα μας. ^ Αυτογνωσία, για να καταπολεμήσουμε τ' αρνητικά της φυλής μας και ν'
αξιοποιήσουμε τα θετικά. ^ Αναβάθμιση της παιδείας:
ί. επίγνωση της ιστορίας => προβολή αντεπιχειρημάτων κι
αντίσταση σε περίπτωση διαστρέβλωσής της, ιστορική μνήμη, ίί. τόνωση της ελληνικής συνείδησης, εφόσον ισχυροποιείται η
επαφή με την παράδοση, ίϋ. συνδυασμός της εθνικής με την ευρωπαϊκή ιδέα, ιν. καλλιέργεια πνευματικά ολοκληρωμένων προσωπικοτήτων για τον εντοπισμό και την αποφυγή κινδύνων καθορισμού των επιλογών από άλλους. ^ Ισχυροποίηση της δημοκρατίας με καλλιέργεια του δημοκρατικού ήθους κι απαλλαγή από πολιτική ανηθικότητα (ενότητα και σωστοί χειρισμοί που να εξυπηρετούν τα εθνικά συμφέροντα). ^ Ενδυνάμωση των πολιτιστικών μας στοιχείων για σφυρηλάτηση της εθνικής μας συνείδησης, σε συνδυασμό με: ί. σεβασμό στο παρελθόν,
ίί. ζωντανή διατήρηση της παράδοσης και της εθνικής μας γλώσσας, ίίί. αξιοποίηση του κεφαλαίου της Ορθοδοξίας. ^ Συλλογική προσπάθεια σ' όλους τους τομείς, προκειμένου ο ελληνισμός να:
ί. αναλάβει τις ευθύνες του, ίί. εκπληρώσει τα εθνικά του καθήκοντα, ίίί. συνεχίσει την πορεία του στην παγκόσμια ιστορία. ^ Χάραξη εθνικής στρατηγικής σε θέματα εξωτερικής πολιτικής. ^ Προβολή των θέσεων και των απόψεών μας για τα εθνικά μας θέματα
στους διεθνείς οργανισμούς που συμμετέχουμε (ΝΑΤΟ, ΟΗΕ, Ε.Κ.). ^ Εκμετάλλευση του απόδημου Ελληνισμού.
^ Προσπάθειες για παγκόσμια ειρήνευση με καλλιέργεια και προώθηση κλίματος διαλόγου σε διακρατικό επίπεδο, χωρίς κάτι τέτοιο να σημαίνει παθητικότητα σε περίπτωση εδαφικών διεκδικήσεων από άλλα κράτη.
ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ
«Ο Ελληνισμός μπορεί όχι μόνο να επιβιώσει, αλλά μπορεί και ν' ακτινοβολήσει τη δύναμή του μέσα στη δίνη των εθνικών ρευμάτων, που κατ' ανάγκη θα διαμορφωθούν στην διεθνή οικογένεια».
ΠΡΟΛΟΓΟΣ
Ο ελληνικός λαός θεωρείται ένας απ' τους ιστορικότερους λαούς του κόσμου με σημαντική πολιτισμική προσφορά στην ανθρωπότητα. Πέρασε μέσα από καταστάσεις που απείλησαν την εθνική του υπόσταση, τον πολιτισμό του, όμως κατάφερε να επιβιώσει και να προοδεύσει. Σήμερα, τα ενοποιητικά σχήματα που δημιουργούνται στον πλανήτη, η πορεία προς έναν οικουμενικό πολιτισμό κι οι πολιτισμικές αλληλεπιδράσεις εγκυμονούν κινδύνους ιδιαίτερα για τις χώρες εκείνες που δε φημίζονται για την οικονομική και τεχνολογική τους ανάπτυξη.
Κ. ΘΕΜΑ
Ανάμεσα στις διάφορες χώρες κι η Ελλάδα μπορεί ν' ακτινοβολήσει τη δύναμή της στην πολυεθνική διεθνή οικογένεια κάτω από κάποιες προϋποθέσεις.
Προϋποθέσεις:
Διασφάλιση γεωγραφικού χώρου:
□ Η πατρίδα για τους Έλληνες αποτελεί ιδανικό, ηθικό χρέος προς την ιστορία. Πρέπει να διαφυλαχθεί ό,τι αποκτήθηκε και διατηρήθηκε μέχρι σήμερα με αγώνες και θυσίες.
□ Σήμερα, ο πληθυσμιακά συρρικνωμένος Ελληνισμός κινδυνεύει από επεκτατικές διαθέσεις κι εδαφικές βλέψεις (απειλή Τούρκων σε Θράκη και Αιγαίο κτλ.).
Επίγνωση της ιστορίας:
□ Συμβάλλει στη διασφάλιση του γεωγραφικού χώρου.
□ Εξασφαλίζει την πολιτιστική συνέχεια (η επίγνωση του παρελθόντος ισοδυναμεί με κατανόηση του παρόντος κι οικοδόμηση ενός καλύτερου μέλλοντος).
□ Οδηγεί στην κατάκτηση της αλήθειας, στη σωφροσύνη, στη σύνεση.
Βελτίωση της οικονομίας:
□ Ανάπτυξη κάθε τομέα της κοινωνικής ζωής.
□ Ισχυροποίηση της χώρας σε διεθνές επίπεδο, ανεξαρτητοποίησή της.
□ Επίλυση προβλημάτων που η ύπαρξή τους δημιουργεί διχόνοια, προστριβές => εθνική ομοψυχία.
□ Δημιουργική δραστηριότητα => αξιοποίηση όλων των πλουτοπαραγωγικών πηγών.
□ Ανάπτυξη γεωργίας, κτηνοτροφίας, τουρισμού, αλιείας, βιομηχανίας.
□ Αύξηση εξαγωγών, μείωση εισαγωγών.
□ Ανάπτυξη παραγωγικότητας.
□ Εργατικότητα, αξιοκρατία κτλ.
Βελτίωση κοινωνικών δομών:
□ Προσπάθεια για λειτουργικότητα των θεσμών, για εκσυγχρονισμό κι αναπροσαρμογή τους στην κάθε κοινωνική πραγματικότητα.
□ Ελαχιστοποίηση του χάσματος μεταξύ των κοινωνικών τάξεων.
□ Ικανοποίηση κοινωνικών αναγκών.
□ Επίλυση κοινωνικών προβλημάτων.
□ Αρμονική κοινωνική συμβίωση.
Πνευματική ανάπτυξη, η οποία θα επέλθει με την αναβάθμιση του θεσμού της παιδείας:
□ Επίγνωση της ιστορίας.
□ Δημιουργία πνευματικά καλλιεργημένων προσωπικοτήτων μ' αναπτυγμένη κριτική ικανότητα, ώστε να εντοπίζονται οι προσπάθειες υπονόμευσης των εθνικών μας συμφερόντων ή τ' αναγεννητικά στοιχεία για τη χώρα μας.
□ Καλλιέργεια δημοκρατικού ήθους.
□ Επαφή των νέων με την πολιτιστική τους κληρονομιά, ώστε να ενδυναμώσουν την εθνική τους συνείδηση και να προάγουν τον ελληνικό πολιτισμό.
Υγιής πολιτική ζωή:
□ Υπέρβαση του κομματοκεντρισμού.
□ Ισχυρή πολιτική βούληση των κυβερνώντων για εξυπηρέτηση των εθνικών συμφερόντων.
□ Πατριωτισμός.
□ Απαλλαγή από άγονες αντιπαραθέσεις των πολιτικών αντρών.
□ Εθνική ομοψυχία, που από μόνη της αποτελεί τη βασικότερη ίσως προϋπόθεση για την επιβίωση και την ακτινοβολία του Ελληνισμού.
Προσπάθεια δημιουργικής υιοθέτησης ξένων πολιτισμικών στοιχείων, που πηγάζουν απ' τις πολιτισμικές επαφές μέσα στα πλαίσια της διεθνούς οικογένειας.
Ενέργειες για ειρηνική συμβίωση με τις άλλες χώρες, προώθηση του διαλόγου, σεβασμός των συμφερόντων τους.
ΕΠΙΛΟΓΟΣ
«Μέσα απ' όλες τις προηγούμενες προσπάθειες θα μπορέσει να ξεπηδήσει η δύναμη του ελληνισμού μέσα στη διεθνή οικογένεια. Μόνο έτσι, με τη συνείδηση της σημασίας της πατρίδας, της ιστορίας και της παιδείας, θα μπορέσει ο Ελληνισμός, δικαιώνοντας την παράδοση χιλιάδων χρόνων, να σκορπίζει προς κάθε κατεύθυνση την πολιτιστική του ακτινοβολία» (Παν. I. Ζέπος).
