16.8.09


ΛΑΤΙΝΙΚΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
ΚΕΙΜΕΝΑ 1-20

ΚΕΙΜΕΝΟ 1

ΡΗΜΑΤΑ
Α΄ ΣΥΖΥΓΙΑ:
ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ ΠΑΡΑΚΕΙΜ. ΣΟΥΠΙΝΟ ΑΠΡΜΦ.ΕΝΕΣΤ. ΣΗΜΑΣΙΑ
exulo exulavi exulatum exulare είμαι εξόριστος
scriptito scriptitavi scriptitatum scriptitare γράφω συχνά
desidero desideravi desideratum desiderare επιθυμώ
deploro deploravi deploratum deplorare θρηνώ
narro narravi narratum narrare αφηγούμαι
excrucio excruciavi excruciatum excruciare βασανίζω
repugno repugnavi repugnatum repugnare αντιμάχομαι
ΒΟΗΘΗΤΙΚΟ
sum fui - esse είμαι

ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ
Α΄ ΚΛΙΣΗ
ΟΝΟΜΑΣΤ.ΕΝΙΚ. ΓΕΝΙΚΗ ΕΝΙΚ. ΓΕΝΟΣ ΣΗΜΑΣΙΑ
poeta poetae αρσενικό ποιητής
terra terrae θηλυκό γη
epistula epistulae θηλυκό επιστολή
Roma Romae θηλυκό Η Ρώμη
quaerela quaerelae θηλυκό παράπονο
foruna fortunae θηλυκό τύχη
incola incolae θηλυκό η κάτοικος
cura curae θηλυκό φροντίδα
miseria miseriae θηλυκό δυστυχία
iniuria iniuriae θηλυκό αδικία
musa musae θηλυκό η μούσα
amica amicae θηλυκό η φίλη
Β΄ ΚΛΙΣΗ
Ovidius Ovidii αρσενικό Ο Οβίδιος

ΕΠΙΘΕΤΑ
Β΄ ΚΛΙΣΗ
ΑΡΣΕΝΙΚΟ ΓΕΝ. ΘΗΛΥΚΟ ΓΕΝ. ΟΥΔΕΤΕΡΟ ΓΕΝ. ΣΗΜΑΣΙΑ
Ponticus Pontica Ponticum Ο Ποντικός
plenus plena plenum γεμάτος
adversus adversa adversum αντίξοος
barbarus Barbara barbarum βαρβαρικός
gelidus gelida gelidum παγωμένος
unicus unica unicum μοναδικός

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ

Ο Οβίδιος ο ποιητής είναι εξόριστος στη γη του Πόντου. Γράφει συχνά επιστολές προς τη Ρώμη. Οι επιστολές του είναι γεμάτες παράπονα. Αποζητά τη Ρώμη και θρηνεί για την κακή της τύχη. Διηγείται για τους βάρβαρους κατοίκους και για την παγωμένη γη. Δυστυχίες και έγνοιες βασανίζουν τον ποιητή. Με τις επιστολές του ανθίσταται ενάντια στην αδικία. Η μούσα είναι η μοναδική φίλη του ποιητή.


ΚΕΙΜΕΝΟ 2

Ά ΣΥΖΥΓΙΑ
ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ ΠΑΡΑΚΕΙΜ. ΣΟΥΠΙΝΟ ΑΠΡΜΦ. ΕΝΕΣ ΣΗΜΑΣΙΑ
oppugno oppugnavi oppugnatum oppugnare πολιορκώ
expugno expugnavi expugnatum epugnare κυριεύω
navigo navigavi navigatum navigare πλέω
turbo turbavi turbatum turbare ταράζω
porto portavi portatum portare παρασύρω
fundo fundavi fundatum fundare θεμελιώνω
renarro renarravi renarratum renarrare αφηγούμαι
expiro expiravi expiratum expirare πεθαίνω
amo amavi amatum amare αγαπώ
ΡΗΜΑΤΑ


ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ

Α΄ ΚΛΙΣΗ
ΟΝΟΜΑΣΤ. ΕΝ. ΓΕΝΙΚΗ ΕΝΙΚΟΥ ΓΕΝΟΣ ΣΗΜΑΣΙΑ
Aeneas Aeneae αρσενικό Ο Αινείας
Anchises Anchisae αρσενικό Ο Αγχίσης
patria patriae θηλυκό η πατρίδα
Troia Troiae θηλυκό Η Τροία
Italia Italiae θηλυκό Η Ιταλία
Africa Africae θηλυκό H Αφρική
regina eginae θηλυκό βασίλισσα
insidiae insidiarum θηλυκό ενέδρα (μόνο πληθ)
Β΄ ΚΛΙΣΗ
filius fiiii/fili αρσενικό ο γιος
Graecus Graeci αρσενικό Ο Έλληνας
dolus doli αρσενικό ο δόλος
natus nati αρσενικό ο γιος
socius socii/soci αρσενικό σύντροφος
ventus venti αρσενικό άνεμος
Pontus ponti αρσενικό θάλασσα
Γ΄ ΚΛΙΣΗ
Dido Didonis θηλυκό Η Διδώ

ΕΠΙΘΕΤΑ

Β΄ ΚΛΙΣΗΣ
novus nova novum νέος

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ

Ο Αινείας είναι γιος του Αγχίση. πατρίδα του Αινεία είναι η Τροία. Oι Έλληνες πολιορκούν την Τροία και την κυριεύουν με δόλο. Ο Αινείας με τον Αγχίση, με το γιο και τους συντρόφους του πλέουν προς την Ιταλία. Αλλά άνεμοι ταράσσουν το πέλαγος και φέρνουν τον Αινεία στην Αφρική. Εκεί η βασίλισσα Διδώ θεμελιώνει μια καινούργια πατρίδα. ο Αινείας διηγείται από τη αρχή στη βασίλισσα τις ενέδρες των Ελλήνων. Η βασίλισσα ερωτεύεται τον Αινεία και ο Αινείας τη βασίλισσα. τελικά ο Αινείας πλέει προς την Ιταλία και η βασίλισσα ξεψυχάει.

ΚΕΙΜΕΝΟ 3

ΡΗΜΑΤΑ

ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ ΠΑΡΑΚΕΙΜ. ΣΟΥΠΙΝΟ ΑΠΡΜΦ. ΕΝΕΣ ΣΗΜΑΣΙΑ
Α΄ ΣΥΖΥΓΙΑ
compare comparavi comparatum comparare συγκρίνω
adligo adligavi adligatum adligare δένω σε κάτι
advolo advolavi advolatum advolare σπεύδω
libero leberavi liberatum liberare ελευθερώνω
Β΄ ΚΛΙΣΗ
habeo habui habitum habere έχω
urgeo ursi - urgere σπρώχνω
noceo nocui nocitum nocere βλάπτω
rerpondeo respondi responsum respondere απαντώ
placeo placui placitum placere αρέσω
video vidi visum videre βλέπω
stupeo stupui - stupere βουβαίνομαι
deleo delevi deletum delere σκοτώνω
gaudeo gauvisus sum - gaudere χαίρομαι (ημιαποθετικό)

ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ

ΟΝΟΜΑΣΤ. ΕΝΙΚ. ΓΕΝΙΚΗ ΕΝΙΚ. ΓΕΝΟΣ ΣΗΜΑΣΙΑ
Α΄ ΚΛΙΣΗ
Andromada Andromedae θηλυκό η Ανδρομέδα
Nympha Nymphae θηλυκό η Νύμφη
ora orae θηλυκό ακτή
Aethiopia Aethiopiae θηλυκό η Αιθιοπία
belua beluae θηλυκό το κήτος
hostia hostiae θηλυκό το σφάγιο
puella puellae θηλυκό το κορίτσι
hasta hastae θηλυκό το δόρυ
forma formae θηλυκό η ομορφιά
incola incolae θηλυκό η κάτοικος
Β΄ ΚΛΙΣΗ
Cepheus Cephei αρσενικό Ο Κηφέας
oraculum oraculi ουδέτερο το μαντείο
deus dei αρσενικό ο θεός
scopulus scopuli αρσενικό ο βράχος
calceus calcei αρσενικό το υπόδημα

ΕΠΙΘΕΤΑ

Β΄ ΚΛΙΣΗ
superbus superba superbum περήφανος
marinus marina marinum θαλάσσιος
regius regia regium βασιλικός
pannatus pennata pennatum φτερωτός


ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ

Ο Κηφέας και η Κασσιόπη έχουν κόρη την Ανδρομέδα. Η Κασσιόπη περήφανη για την ομορφιά της συγκρίνει τον εαυτό της με τις Νηρηίδες. Ο Ποσειδώνας στέλνει οργισμένος στην ακτή της Αιθιοπίας ένα θαλάσσιο κήτος που αφανίζει τους κατοίκους. Το μαντείο απαντά στους κατοίκους. «Βασιλικό σφάγιο αρέσει στον θεό». Τότε ο Κηφέας δένει την Ανδρομέδα πάνω σε ένα βράχο. Το κήτος κατευθύνεται προς την Ανδρομέδα. Ξαφνικά καταφθάνει ο Περσέας με τα φτερωτά του σανδάλια. Βλέπει την κοπέλα και θαμπώνεται από την ομορφιά της. Ο Περσέας σκοτώνει το κήτος με το δόρυ και απελευθερώνει την Ανδρομέδα. Ο Κηφέας, η Κασσιόπη και οι κάτοικοι της Αιθιοπίας χαίρονται πάρα πολύ.





ΚΕΙΜΕΝΟ 4

ΡΗΜΑΤΑ

ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ ΠΑΡΑΚΕΙΜ. ΣΟΥΠΙΝΟ ΑΠΡΜΦ.ΕΝΕΣΤ. ΣΗΜΑΣΙΑ
Α΄ ΣΥΖΥΓΙΑ
certo certavi certatum certare συναγωνίζομαι
caro caravi caratum carare φροντίζω
propulso propulsavi propulsatum propulsare απωθώ
paro paravi paratum parare ετοιμάζω
consulto consultavi consultatum consultare φροντίζω για…

ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ

ΟΝΟΜΑΣΤ.ΕΝΚ. ΓΕΝΙΚΗ ΕΝΙΚΟΥ ΓΕΝΟΣ ΣΗΜΑΣΙΑ
Α΄ ΚΛΙΣΗ
Concordia concordiae θηλυκό ομόνοια
avaritia avaritiae θηλυκό πλεονεξία
iustitia iustitiae θηλυκό δικαιοσύνη
audacia audaciae θηλυκό τόλμη
amicitia amicitiae θηλυκό φιλία
sapientia sapientiae θηλυκό σοφία, φρόνηση
patria patriae θηλυκό πατρίδα
Β΄ ΚΛΙΣΗ
Romanus Romani αρσενικό Ρωμαίος
supplicium
suplicia supplicii
suppliciopum ουδέτερο τιμωρία
ικεσίες
dues dei ο θεός
bellum belli ουδέτερο ο πόλεμος
periculum periculi ουδέτερο ο κίνδυνος
beneficium beneficiii/benefici ουδέτερο η ενέργεια
annus anni αρσενικό το έτος
ingenium ingenii ουδέτερο το πνεύμα
Γ΄ ΚΛΙΣΗ
corpus corporis ουδέτερο το σώμα

ΕΠΙΘΕΤΑ

Β΄ ΚΛΙΣΗΣ
antiquus antiquα antiquum αρχαίος
magnus magna magnum μεγάλος
parvus parva parvum μικρός
magnificus magnifica magnificum μεγαλόπρεπος
parcus parcα parcum φειδωλός
infirmus infirmα infirmum αδύναμος
validus valida validum δυνατός
delectus delecta delectum διαλεγμένος

ΑΝΤΩΝΥΜΙΕΣ

ΑΡΣ. ΓΕΝΟΣ ΘΗΛΥΚΟ ΓΕΝ. ΟΥΔΕΤ.ΓΕΝ. ΕΙΔΟΣ ΣΗΜΑΣΙΑ
is ea id οριστική αυτός-ή-ό

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ

Στους αρχαίους Ρωμαίους υπήρχε πολλή μεγάλη ομόνοια αλλά ελάχιστη πλεονεξία. Οι Ρωμαίοι ήταν φειδωλοί στην ιδιωτική τους ζωή, μα γενναιόδωροι στις λατρείες των θεών. Παράβγαιναν μεταξύ τους στη δικαιοσύνη και φρόντιζαν για το κράτος. Στους κινδύνους συχνά απωθούσαν τους κινδύνους με την τόλμη τους και έκαναν συμμαχίες με τις ευεργεσίες τους. Εκλεγμένοι άνδρες φρόντιζαν για το κράτος. Οι άνδρες αυτοί είχαν το σώμα αδύναμο από τα χρόνια, μα το πνεύμα δυνατό από τη σοφία τους.



ΚΕΙΜΕΝΟ 5

ΡΗΜΑΤΑ

ΕΝΕΣΤ. ΠΑΡΑΚΕΙΜ. ΣΟΥΠΙΝΟ ΑΠΡΜΦ. ΕΝΕΣ ΣΗΜΑΣΙΑ
Α΄ ΣΥΖΥΓΙΑ
honoro honoravi honoratum honorare τιμώ
Β΄ ΚΛΙΣΗ
teneo tenui tentum tenere περνώ τη ζωή μου
possideo possedi possessum possidere κατέχω
habeo habui habitum habere έχω
studio studui - studere σπουδάζω
foveo fovi fotum fovere περιβάλλω με αγάπη
iaceo iacui iacitum iacere βρίσκομαι

ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ

ΟΝΟΜΑΣΤ.ΕΝ. ΓΕΝΙΚΗ ΕΝ. ΓΕΝΟΣ ΣΗΜΑΣΙΑ
Α΄ ΚΛΙΣΗ
poeta poetae αρσενικό ποιητής
vita vitae θηλυκό ζωή
Campania Campaniae θηλυκό Καμπανία
Gloria Gloriae θηλυκό δόξα
Β΄ ΚΛΙΣΗ
Silius Silii/Sili αρσενικό Σίλιος
Vergilius Vergiliii/Vergili αρσενικό Βεργίλιος
vir viri αρσενικό άνδρας
bellum belli ουδέτερο πόλεμος
ingenium ingenii/ingeni ουδέτερο πνεύμα
monumentum monumenti ουδέτερο μνημείο
templum templi ουδέτερο ναός
puer pueri αρσενικό παιδί
ager agri αρσενικό αγρός
animus animi αρσενικό ψυχή
liber libri αρσενικό έτος
locus loci αρσενικό βιβλίο
magister magistri αρσενικό δάσκαλος
Γ΄ ΚΛΙΣΗ
Neapolis Neapolis θηλυκό Νεάπολη

ΕΠΙΘΕΤΑ

ΑΡΣΕΝΙΚΟ ΓΕΝ. ΘΗΛΥΚΟ ΓΕΝ. ΟΥΔΕΤΕΡΟ ΓΕΝ. ΣΗΜΑΣΙΑ
Β΄ ΚΛΙΣΗ
clarus clarα claru ένδοξος
epicus epica epicum επικός
multus multa multum πολύς
pulcher pulchra pulchrum όμορφος
Punicus Punica Punicum Καρχηδονιακός
secundus secunda secundum δεύτερος
tener tenera tenerum ευαίσθητος
ultimus ultima ultimum τελευταίος

ΑΝΤΩΝΥΜΙΕΣ

ΑΡΣΕΝ. ΓΕΝ ΘΗΛΥΚΟ ΓΕΝ ΟΥΔΕΤΕΡΟ Γ. ΕΙΔΟΣ ΣΗΜΑΣΙΑ
is ea id οριστική αυτός-ή-ό
ille illa illud δεικτική εκείνος-ή-ό
qui quae quod αναφορική οποίος-α-ό

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ

Ο Σίλιος Ιταλικός, ο επικός ποιητής ήταν ένδοξος άνδρας. Τα δεκαεφτά του βιβλία για τον δεύτερο Καρχηδονιακό πόλεμο είναι όμορφα. Τα περισσότερα χρόνια της ζωής του τα πέρασε στην Καμπανία. Στα μέρη εκείνα είχε πολλά αγροκτήματα. Ο Σίλιος είχε ευαίσθητη ψυχή. Επιδίωκε τη δόξα του Βεργιλίου και περιέβαλλε με αγάπη το πνεύμα του. Τον τιμούσε όπως ο μαθητής τον δάσκαλο. Το μνημείο του, που βρισκόταν στη Νεάπολη, το θεωρούσε κάτι σαν ναό.



















ΚΕΙΜΕΝΟ 6

ΡΗΜΑΤΑ

ΕΝΕΣΤ. ΠΑΡΑΚΕΙΜ. ΣΟΥΠΙΝΟ ΑΠΡΜΦ. ΕΝ. ΣΗΜΑΣΙΑ
Α΄ ΣΥΖΥΓΙΑ
servo servavi servatum servare υπηρετώ
sto steti statum stare στέκομαι
Β΄ ΣΥΖΥΓΙΑ
contineo continui contentum continere συνεχίζω
Γ΄ ΣΥΖΥΓΙΑ
pono posui positum ponere βρίσκομαι
ΒΟΗΘΗΤΙΚΟ
sum fui - esse είμαι
ΑΝΩΜΑΛΟ
possum potui - posse μπορώ

ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ

ΟΝΟΜΑΣΤ.ΕΝΙΚ. ΓΕΝΙΚΗ ΕΝ. ΓΕΝΟΣ ΣΗΜΑΣΙΑ
Α΄ ΚΛΙΣΗ
sententia sententiae θηλυκό απόφαση
Β΄ ΚΛΙΣΗ
animus animi αρσενικό ψυχή
minister ministri αρσενικό υπηρέτης
servus servi αρσενικό δούλος
vir viri αρσενικό άνδρας
consilium consilii/consili σκέψη
fundamentum fundamenti ουδέτερο θεμέλιο
Γ΄ ΚΛΙΣΗ
libertas libertatis θηλυκό ελευθερία
mens mentis θηλυκό ο νους (γεν πληθ. mentium)
corpus corporis ουδέτερο σώμα
fons fontis αρσενικό πηγή (γεν πληθ. fontium)
iudex iudicis αρσενικό δικαστής
interpres interpretis αρσενικό ερμηνευτής
aequitas aequitatis θηλυκό δικαιοσύνη (μόνο ενικό)
civitas civitatis θηλυκό πολιτεία (γεν.πληθ. civitatum/civitatium)
lex legis θηλυκό νόμος
Δ΄ ΚΛΙΣΗ
magistratus magistratus αρσενικό άρχοντας

ΕΠΙΘΕΤΑ

ΑΡΣΕΝ. ΓΕΝΟΣ ΘΗΛΥΚΟ ΓΕΝ. ΟΥΔΕΤΕΡ.ΓΕΜ ΣΗΜΑΣΙΑ
Β΄ ΚΛΙΣΗ
bonus bona bonum καλός
liber libera liberum ελεύθερος
Γ΄ ΚΛΙΣΗ
omnis omnis omne καθένας

ΑΝΤΩΝΥΜΙΕΣ

ΑΡΣΕΝ. ΓΕΝ ΘΗΛΥΚΟ ΓΕΝ ΟΥΔΕΤΕΡΟ Γ. ΕΙΔΟΣ ΣΗΜΑΣΙΑ
is ea id οριστική αυτός-ή-ό
qui quae quod αναφορική οποίος-α-ό
noster nostra nostrum κτητική (α΄ πρ) δικός-ή-ό μας


ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ
Σ’ αυτήν την πολιτεία που τη στεριώνουν οι νόμοι, οι καλοί άνδρες τηρούν τους νόμους πρόθυμα. Γιατί ο νόμος είναι το θεμέλιο της ελευθερίας, πηγή της δικαιοσύνης. Ο νους, η ψυχή, η κρίση και η σκέψη της πολιτείας βρίσκονται στους νόμους. Όπως τα σώματά μας δεν υπάρχουν χωρίς το νου, έτσι και η πολιτεία δεν στέκεται χωρίς το νόμο. Οι αρχές είναι υπηρέτες των νόμων, οι δικαστές είναι ερμηνευτές των νόμων. Τέλος όλοι εμείς είμαστε υπηρέτες των νόμων. Γιατί έτσι μπορούμε να είμαστε ελεύθεροι.


ΚΕΙΜΕΝΟ 7

ΡΗΜΑΤΑ

ΕΝΕΣΤ. ΠΑΡΑΚΕΙΜ. ΣΟΥΠΙΝΟ ΑΠΡΜΦ. ΕΝΕΣ ΣΗΜΑΣΙΑ
Α΄ ΣΥΖΥΓΙΑ
conloco conlocavi conlocatum conlocare εγκαθιστώ
hiemo hiemavi hiematum hiemare ξεχειμωνιάζω
impero imperavi imperatum imperare διατάζω
importo importavi importatum importare εισάγω
advento adventavi adventatum adventare πλησιάζω
nuntio nuntiavi nuntiatum nuntiare αναγγέλλω
advolo advolavi advolatum advolare εξορμώ
perpetro perpetravi perpetratum perpetrare διαπράττω
Β΄ ΣΥΖΥΓΙΑ
iubeo iussi iussum iubere διατάζω
remaneo remansi remansum remanere παραμένω
admoneo admonui admonitum admonere συμβουλεύω
caveo cavi cautum cavere φυλάγομαι
debeo debui debitum debere οφείλω
soleo solitus sum - solere (ημιαποθετικό) συνηθίζω
Δ΄ ΣΥΖΥΓΙΑ
audio audivi auditum audire ακούω
ΑΝΩΜΑΛΟ
possum potui - posse μπορώ


ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ

ΟΝΟΜΑΣΤ.ΕΝΙΚ. ΓΕΝΙΚΗ ΕΝ. ΓΕΝΟΣ ΣΗΜΑΣΙΑ
Α΄ ΚΛΙΣΗ
inopia inopie θηλυκό έλλειψη
Belgae Belgarum αρσενικό Οι Βέλγοι
Β΄ ΚΛΙΣΗ
frumentum frumenti ουδέτερο στάρι
hiberna hibernorum ουδέτερο (μόνο πληθυντικό) χειμερινό στρατόπεδο
Nervii Nerviorum ουδέτερο Οι Νέρβιοι
legatus legati αρσενικό διοικητής
castrum
castra castri
castrorum ουδέτερο
φρούριο
στρατόπεδο
verbum verbi ουδέτερο λόγος
Γ΄ ΚΛΙΣΗ
Caesar Caesaris αρσενικό Καίσαρας
legio legionis θηλυκό λεγεώνα
miles militis αρσενικό στρατιώτης
hostis hostis αρσενικό (γενική πληθ. hostium) εχθρός
speculator speculatoris αρσενικό κατάσκοπος
vis - θηλυκό δύναμη
collis collis αρσενικό (αφαιρ. ενικ. colli/colle) (γεν. πληθ. collium) λόφος
caedes caedis θηλυκό (γεν. πληθ. caedum/caedium) σφαγή

ΕΠΙΘΕΤΑ

ΑΡΣΕΝΙΚΟ ΓΕΝ. ΘΗΛΥΚΟ ΓΕΝ. ΟΥΔΕΤΕΡΟ ΓΕΝ. ΣΗΜΑΣΙΑ
Β΄ ΚΛΙΣΗ
multus multa multum πολύς
Γ΄ ΚΛΙΣΗ
omnis omnis omne καθένας
tres tres tria (απόλυτο αριθμητικό) τρεις


ΑΝΤΩΝΥΜΙΕΣ

ΑΡΣΕΝ. ΓΕΝ ΘΗΛΥΚΟ ΓΕΝ ΟΥΔΕΤΕΡΟ Γ. ΕΙΔΟΣ ΣΗΜΑΣΙΑ
is ea id οριστική αυτός-ή-ό
qui quae quod αναφορική οποίος-α-ό
noster nostra nostrum κτητική (α΄ πρ) δικός-ή-ό μας
hic haec hoc δεικτική αυτός-ή-ο εδώ


ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ

Ο Καίσαρας εξαιτίας της έλλειψης σταριού εγκαθιστά τις λεγεώνες του σε πολλά χειμερινά στρατόπεδα. Από αυτές διατάζει τέσσερις να ξεχειμωνιάσουν στη χώρα των Νερβίων και σε τρεις διατάζει να παραμείνουν στη χώρα των Βέλγων. Διατάζει σε όλους τους διοικητές των λεγεώνων να εισάγουν στάρι στα στρατόπεδα τους. Συμβουλεύει τους στρατιώτες με αυτά τα λόγια: «Πληροφορούμαι ότι οι εχθροί πλησιάζουν. Οι ανιχνευτές μας αναγγείλουν ότι αυτοί είναι κοντά. Φυλαχτείτε από τη δύναμη των εχθρών. Γιατί οι εχθροί συνηθίζουν να εξορμούν από τους λόφους και μπορούν να κατασφάξουν τους στρατιώτες μας».



ΚΕΙΜΕΝΟ 8

ΡΗΜΑΤΑ

ΕΝΕΣΤ. ΠΑΡΑΚΕΙΜ. ΣΟΥΠΙΝΟ ΑΠΡΜΦ. ΕΝΕΣ ΣΗΜΑΣΙΑ
Α΄ ΣΥΖΥΓΙΑ
adporto adportavi adportatum adportare φέρνω κάπου
interrogo interrogavi interrogatum interrogare ρωτώ
cogito cogitavi cogitatum cogitare σκέπτομαι
enoto enotavi enotatum enotare κρατώ σημειώσεις
erro erravi erratum errare περιπλανιέμαι
Β΄ ΚΛΙΣΗ
habeo habui habitum habere έχω
licet licuit/licitum est - licere επιτρέπεται
rideo risi risum ridere γελώ
sedeo sedi sessum sedere κάθομαι
valeo valui - valere είμαι υγιής
video vidi visum videre βλέπω
capio cepi captum capere πιάνω

ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ

ΟΝΟΜΑΣΤ.ΕΝΙΚ. ΓΕΝΙΚΗ ΕΝ. ΓΕΝΟΣ ΣΗΜΑΣΙΑ
Α΄ ΚΛΙΣΗ
cera
cerae cerae
cerarum θηλυκό κερί
πλάκες αλειμμένες με κερί
silva silvae θηλυκό δάσος
Diana Dianae θηλυκό Η Άρτεμη
Minerva Minervae θηλυκό η Αθηνά
Β΄ ΚΛΙΣΗ
Plinius Plinii/Plini αρσενικό Πλίνιος
Tacitus Taciti αρσενικό Τάκιτος
Cornelius Cornelii/Corneli αρσενικό Κορνήλιος
aper apri αρσενικό κάπρος
venabulum venabuli κυνηγετική λόγχη
stilus stili αρσενικό γραφίδα
incitamentum incitamenti ουδέτερο ερέθισμα
Γ΄ ΚΛΙΣΗ
salus salutis θηλυκό σωτηρία
rete retis ουδέτερο δίχτυ (αφαιρ. ενικού rete/reti / γεν. πληθ. retium
pugillares pugillarium αρσενικό πλάκες αλειμμένες με κερί (μόνο πληθυντικό)
solitudo solitudinis θηλυκό ερημιά
cogitatio cogitationis θηλυκό σκέψη
venatio venationis θηλυκό κυνήγι
mons montis αρσενικό βουνό (γεν. πληθ. montium)




ΕΠΙΘΕΤΑ

ΑΡΣΕΝΙΚΟ ΓΕΝ. ΘΗΛΥΚΟ ΓΕΝ. ΟΥΔΕΤΕΡΟ ΓΕΝ. ΣΗΜΑΣΙΑ
Β΄ ΚΛΙΣΗ
magnus magna magnum μεγάλος
plenus plena plenum πολύς
vacuus vacua vacuum άδειος
Γ΄ ΚΛΙΣΗ
ferox ferox ferox άγριος

ΑΝΤΩΝΥΜΙΕΣ

ΑΡΣΕΝ. ΓΕΝ ΘΗΛ. ΓΕΝ ΟΥΔΕΤΕΡΟ Γ. ΕΙΔΟΣ ΣΗΜΑΣΙΑ
ego tu - προσωπική (α΄ πρ.) εγώ, εσύ, αυτός
ipse ipsa ipsum δεικτική-οριστική ο ίδιος-α-ο
aliquis aliqua aliquid αόριστη/ουσιαστική κάποιος-α-ο


ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ

Ο Γάιος Πλίνιος στέλνει τις ευχές του στο φίλο του Κορνήλιο Τάκιτο. Θα γελάσεις. Εγώ έπιασα τρία φοβερά αγριογούρουνα. Ο ίδιος θα ρωτήσεις; Ο ίδιος. Καθόμουν δίπλα στα δίχτυα. Πλάι μου δεν υπήρχε κυνηγετική λόγχη, αλλά η γραφίδα και πλάκες αλειμμένες με κερί. Σκεφτόμουν κάτι και κρατούσα σημειώσεις. Αν και είχα άδεια τα δίχτυα, είχα όμως τις πλάκες μου γεμάτες. Τα δάση και η ερημιά είναι μεγάλα ερεθίσματα της σκέψης. Όταν είσαι στο κυνήγι, θα μπορέσεις και εσύ να φέρνεις τις πλάκες. Θα δεις να περιπλανιέται στα βουνά όχι η Άρτεμη αλλά η Αθηνά.


ΚΕΙΜΕΝΟ 9

ΡΗΜΑΤΑ

ΕΝΕΣΤ. ΠΑΡΑΚΕΙΜ. ΣΟΥΠΙΝΟ ΑΠΡΜΦ. ΕΝΕΣ ΣΗΜΑΣΙΑ
Α΄ΣΥΖΥΓΙΑ
concito concitavi concitatum concitare ξεσηκώνω
paro paravi paratum parare ετοιμάζομαι να
Γ΄ΣΥΖΥΓΙΑ
adimo ademi ademptum adimere αφαιρώ
constituo constitui constitutum constituere αποφασίζω να
deligo delegi delectum deligere εκλέγω
extraho extraxi extractum extrahere βγάζω τραβώντας
interficio interfeci interfectum interficere σκοτώνω
laedo laesi laesum laedere βλάπτω
perdo perdidi perditum perdere χάνω
Δ΄ΣΥΖΥΓΙΑ
aperio aperui apertum aperire αποκαλύπτω
invenio inveni inventum invenire βρίσκω
punio punivi punitum punire τιμωρώ

ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ

ΟΝΟΜΑΣΤ.ΕΝΙΚ. ΓΕΝΙΚΗ ΕΝ. ΓΕΝΟΣ ΣΗΜΑΣΙΑ
Α΄ ΚΛΙΣΗ
femina feminae θηλυκό γυναίκα
pudicitia pudicitiae θηλυκό τιμή (μόνο ενικό)
Lucretia Lucretiae θηλυκό Λουκρητία
lacrima lacrimae θηλυκό δάκρυ
iniuria iniuriae θηλυκό αδικία
Β΄ ΚΛΙΣΗ
Tarquinius Tarquinii/Tarquini αρσενικό Ταρκίνιος
Superbus Superbi αρσενικό Υπερήφανος
imperium imperii/imperi ουδέτερο εξουσία
filius filii/fili αρσενικό γιος
Sextus Sexti αρσενικό Σέξτος
Collatinus Collatini αρσενικό Κολλατίνος
maritus mariti αρσενικό σύζυγος
culter cultri αρσενικό μαχαίρι
delictum delicti ουδέτερο έγκλημα
populus populi αρσενικό λαός
Iunius Iunii/Iuni αρσενικό Ιούνιος
Brutus Bruti αρσενικό Βρούτος
Γ΄ ΚΛΙΣΗ
rex regis αρσενικό βασιλιάς
uxor uxoris θηλυκό η σύζυγος
pater patris αρσενικό πατέρας
vulnus vulneris ουδέτερο πληγή
dolor doloris αρσενικό πόνος
consul consulis αρσενικό ύπατος

ΕΠΙΘΕΤΑ

ΑΡΣΕΝΙΚΟ ΓΕΝ. ΘΗΛΥΚΟ ΓΕΝ. ΟΥΔΕΤΕΡΟ ΓΕΝ. ΣΗΜΑΣΙΑ
Β΄ ΚΛΙΣΗ
liber libera liberum ελεύθερος
maestus maesta maestum περίλυπος
magnus magna magnum μεγάλος
septimus septima septimum έβδομος
ultimus ultima ultimum τελευταίος

ΑΝΤΩΝΥΜΙΕΣ

ΑΡΣΕΝ.ΓΕΝ ΘΗΛ.ΓΕΝ ΟΥΔΕΤΕΡΟΓ. ΕΙΔΟΣ ΣΗΜΑΣΙΑ
ego tu - προσωπική (α΄ πρ.) εγώ, εσύ, αυτός
hic haec hoc δεικτική αυτός-ή-ό εδώ
ille illa illud δεικτική εκείνος-η-ο
ipse ipsa ipsum δεικτική ο ίδιος-α-ο

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ

Ο Ταρκύνιος ο Υπερήφανος, ο έβδομος και τελευταίος από τους βασιλιάδες, χάνει την εξουσία με αυτόν τον τρόπο. Ο γιος του Σέξτος Ταρκύνιος προσβάλλει την τιμή της Λουκρητίας, συζύγου του Κολλατίνου. Ο σύζυγος και ο πατέρας και ο Ιούνιος Βρούτος την βρίσκουν περίλυπη. Η γυναίκα με δάκρυα αποκαλύπτει σε εκείνους την αδικία και με μαχαίρι αυτοκτονεί. Ο Βρούτος βγάζει το μαχαίρι από την πληγή με μεγάλο πόνο και ετοιμάζεται να τιμωρήσει το έγκλημα. Ξεσηκώνει το λαό και αφαιρεί την εξουσία από τον Ταρκύνιο. Ο ρωμαϊκός λαός ελεύθερος πια, αποφασίζει να εκλέξει δύο υπάτους, τον Ιούνιο Βρούτο και τον Ταρκύνιο Κολλατίνο.

ΚΕΙΜΕΝΟ 10

ΡΗΜΑΤΑ

ΕΝΕΣΤ. ΠΑΡΑΚΕΙΜ. ΣΟΥΠΙΝΟ ΑΠΡΜΦ. ΕΝΕΣ ΣΗΜΑΣΙΑ
Α΄ ΣΥΖΥΓΙΑ
appello appellavi appellatum appellare ονομάζω
Γ΄ ΣΥΖΥΓΙΑ
contundo contudi contusum contundere συντρίβω
impono imposui impositum imponere επιβάλλω
condo condidi conditum condere κτίζω
pario peperi partum parere γεννώ
claudo clausi clausum claudere κλείνω
restituo restitui restitutum restituere αποκαθιστώ
gero gessi gestum gerere διαξάγω
Δ΄ ΣΥΖΥΓΙΑ
munio munivi munitum munire οχυρώνω
nutrio nutrivi nutritum nutrire ανατρέφω
orior ortuus sum - oriri (αποθετικό) ανατέλλω
ΑΝΩΜΑΛΟ
ferro tuli latum ferre φέρνω
transfero transtuli translatum transferre μεταφέρω

ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ

ΟΝΟΜΑΣΤ.ΕΝΙΚ. ΓΕΝΙΚΗ ΕΝ. ΓΕΝΟΣ ΣΗΜΑΣΙΑ
Α΄ ΚΛΙΣΗ
Aeneas Aeneae αρσενικό Αινείας
lupa lupae θηλυκό λύκαινα
porta portae θηλυκό πόρτα
Β΄ ΚΛΙΣΗ
annus anni αρσενικό έτος
filius filii/fili αρσενικό γιος
populus populi αρσενικό λαός
bellum belli ουδέτερο πολεμος
caelum caeli ουδέτερο ουρανός
imperium imperii/imperi ουδέτερο εξουσία
regnum regni ουδέτερο βασίλειο
Γ΄ ΚΛΙΣΗ
finis finis αρσενικό όριο (γεν. πληθ. finium)
mos
mores moris
morum αρσενικό συνήθεια
ήθη, θεσμοί
moenia moenium ουδέτερο τείχη (μόνο πληθ)
nomen nomenis ουδέτερο όνομα

ΕΠΙΘΕΤΑ

ΑΡΣΕΝΙΚΟ ΓΕΝ. ΘΗΛΥΚΟ ΓΕΝ. ΟΥΔΕΤΕΡΟ ΓΕΝ. ΣΗΜΑΣΙΑ
Β΄ ΚΛΙΣΗ
Martius Martia Martium Τα Άρεια τείχη
Saturnius Saturnia Saturnium του Κρόνου
trecenti trecentae trecenta τριακόσιος
Γ΄ ΚΛΙΣΗ
ferox ferox ferox άγριος
ingens ingens ingens πελώριος

ΑΝΤΩΝΥΜΙΕΣ

ΑΡΣΕΝ. ΓΕΝ ΘΗΛ. ΓΕΝ ΟΥΔΕΤΕΡΟ Γ. ΕΙΔΟΣ ΣΗΜΑΣΙΑ
hic haec hoc δεικτική αυτός-ή-ό εδώ
qui quae quod αναφορική οποίος-α-ό
is ea id οριστική αυτός-ή-ό

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ
Ο Αινείας θα διεξαγάγει φοβερό πόλεμο στην Ιταλία. Θα συντρίψει άγριους λαούς, θα επιβάλλει σε αυτούς ήθη και θα χτίσει τείχη. Εσύ θα αποθεώσεις τον Αινεία. Αργότερα ο Ίουλος, ο γιος του Αινεία, θα μεταφέρει το βασίλειο από το Λαβίνιο και θα οχυρώσει την Άλβα Λόγγα. Μετά από τριακόσια χρόνια η Ιλία θα γεννήσει δυο γιους το Ρωμύλο και το Ρώμο, που θα τους αναθρέψει μια λύκαινα. Ο Ρωμύλος θα χτίσει τα «τείχη του Άρη» και θα ονομάσει τους Ρωμαίους από το όνομά του. Η εξουσία των Ρωμαίων δεν θα έχει τέλος. Ο Καίσαρας Αύγουστος, καταγόμενος από τον Ίουλο, θα κλείσει τις πόρτες του Πολέμου και θα αποκαταστήσει τη βασιλεία του Κρόνου. Εσύ θα υποδεχτείς αυτόν στον ουρανό, όπως τον Αινεία.



ΚΕΙΜΕΝΟ 11

ΡΗΜΑΤΑ

ΕΝΕΣΤ. ΠΑΡΑΚΕΙΜ. ΣΟΥΠΙΝΟ ΑΠΡΜΦ. ΕΝΕΣ ΣΗΜΑΣΙΑ
Α΄ ΣΥΖΥΓΙΑ
dimico dimicavi dimicatum dimicare αγωνίζομαι
supero superavi superatum superare νικώ
expugno expugnavi expugnatum expugnare κυριεύω
profligo profligavi profligatum profligare κατατροπώνω
revoco revocavi revocatum revocare ανακαλώ
reporto reportavi reportatum reportare κερδίζω νίκη
Β΄ ΣΥΖΥΓΙΑ
deleo delevi deletum delere σκοτώνω
compleo complevi completum complere συμπληρώνω
Γ΄ ΣΥΖΥΓΙΑ
seiungo seiunxi seiunctum seiungere χωρίζω
nascor





compono natus sum





composui -





compositum nasci





componere γεννιέμαι (αποθετικό- μετοχή μέλλοντα: nasciturus)

συνθηκολογώ
Δ΄ ΣΥΖΥΓΙΑ
audio audivi auditum audire πληροφορούμαι
expedio expedivi expeditum expedire απελευθερώνω
ΑΝΩΜΑΛΟ
transeo transi(v)i transitum transire διέρχομαι

ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ

ΟΝΟΜΑΣΤ.ΕΝΙΚ. ΓΕΝΙΚΗ ΕΝ. ΓΕΝΟΣ ΣΗΜΑΣΙΑ
Α΄ ΚΛΙΣΗ
Hispania Hispaniae θηλυκό Ισπανία
Italia Italiae θηλυκό Ιαταλία
Gallia Galliae θηλυκό Γαλατία
Trebia Trebiae αρσενικό Τρεβίας
Canae Canarum θηλυκό Κάννες
copiae
copia copiarum
copiae θηλυκό στρατιωτική δύναμη
αφθονία (μόνο ενικό)
insidiae insidiarum θηλυκό ενέδρα (μόνο πληθ)
Africa Africae θηλυκό Αφρική
Zama Zamae θηλυκό Ζάμα
Victoria Victoriae θηλυκό νίκη
Β΄ ΚΛΙΣΗ
ager agri αρσενικό αγρός
annus anni αρσενικό έτος
elephantus elephanti αρσενικό ελέφαντας
populus populi αρσενικό λαός
bellum belli ουδέτερο πόλεμος
Ticinus Ticini αρσενικό Τικίνος
Trasumenus Trasumeni αρσενικό Τρασιμένη
Saguntum Sagunti ουδέτερο Σάγουντο
Γ΄ ΚΛΙΣΗ
Hannibal Hannibalis αρσενικό Αννίβας
Scipio Scipionis αρσενικό Σκιπίωνας
dux ducis αρσενικό ηγεμόνας
Alpes Alpium θηλυκό Άλπεις
clades cladis θηλυκό καταστροφή (γεν. πληθ. cladum/cladium)
gens gentis θηλυκό έθνος
vis - θηλυκό δύναμη (ελλειπτικό)

ΕΠΙΘΕΤΑ

ΑΡΣΕΝΙΚΟ ΓΕΝ. ΘΗΛΥΚΟ ΓΕΝ. ΟΥΔΕΤΕΡΟ ΓΕΝ. ΣΗΜΑΣΙΑ
Β΄ ΚΛΙΣΗ
pavidus pavida pavidum έντρομος
Γ΄ ΚΛΙΣΗ
omnis omnis omne καθένας

ΑΝΤΩΝΥΜΙΕΣ

ΑΡΣΕΝ. ΓΕΝ ΘΗΛ. ΓΕΝ ΟΥΔΕΤΕΡΟ Γ. ΕΙΔΟΣ ΣΗΜΑΣΙΑ
qui quae quod αναφορική οποίος-α-ό
is ea id οριστική αυτός-ή-ό
ego tu - προσωπική (α΄ πρ.) εγώ, εσύ, αυτός


ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ

Ο Αννίβας, ο Καρχηδόνιος στρατηγός, νίκησε στον πόλεμο όλα τα έθνη της Ισπανίας και κυρίευσε με τη βία το Σάγουντο. Αργότερα πέρασε με ελέφαντες πάνω τις Άλπεις, που χωρίζουν την Ιταλία από τη Γαλατία. Όταν βρέθηκε κοντά στον ποταμό Τικίνο, στον ποταμό Τρεβία και στις Κάννες, κατατρόπωσε και εξολόθρευσε τις στρατιωτικές δυνάμεις των Ρωμαίων. Ο Ρωμαϊκός λαός πληροφορήθηκε έντρομος τη σφαγή στις Κάννες.
Ο Αννίβας στο Φαλέρνο ξέφυγε από την ενέδρα του Φάβιου Μάξιμου. Αφού συμπλήρωσε δεκατέσσερα χρόνια στην Ιταλία οι Καρχηδόνιοι τον ανακάλεσαν στην Αφρική. Εκεί ο Αννίβας μάταια επιδίωξε να τελειώσει με συνθήκη τον πόλεμο εναντίον των Ρωμαίων. Τελικά αγωνίστηκε κοντά στη Ζάμα εναντίον του Πόπλιου Σκιπίωνα, αλλα οι Ρωμαίοι κέρδισαν τη νίκη.



ΚΕΙΜΕΝΟ 12

ΡΗΜΑΤΑ

ΕΝΕΣΤ. ΠΑΡΑΚΕΙΜ. ΣΟΥΠΙΝΟ ΑΠΡΜΦ. ΕΝ ΣΗΜΑΣΙΑ
Α΄ ΣΥΖΥΓΙΑ
amo amavi amatum Amo αγαπώ
do dedi datum dare κάνω
Β΄ ΣΥΖΥΓΙΑ
respondeo respondi responsum respondere απαντώ
Γ΄ ΣΥΖΥΓΙΑ
accidit accidit - accidere συμβαίνει
accipio accepi acceptum accipere δέχομαι
animadverto animadverti animadversum animadvertere ρωτάω
curro currurri cursum currere τρέχω προς
dico dixi dictum dicere λέω
gero gessi gestum gerere διεξάγω
obtingit obtigit - obtingere τυχαίνει
praesumo praesumpsi praesumptum praesumere προγεύομαι
Δ΄ ΣΥΖΥΓΙΑ
pereo peri(v)i peritum perire πεθαίνω
redeo redi(v)i reditum redire επιστρέφω
ΒΟΗΘΗΤΙΚΟ
sum fui - esse είμαι
ΕΛΛΕΙΠΤΙΚΟ
inquam - - - λέω

ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ

ΟΝΟΜΑΣΤ.ΕΝΙΚ. ΓΕΝΙΚΗ ΕΝ. ΓΕΝΟΣ ΣΗΜΑΣΙΑ
Α΄ ΚΛΙΣΗ
Persa Persae αρσενικό Πέρσης
filia filiae θηλυκό κόρη
filiola filiolae θηλυκό κορούλα
puella puellae θηλυκό κοπέλα
Tertia Tertiae θηλυκό Τερτία
Β΄ ΚΛΙΣΗ
Aemilius Aemilii/Aemili αρσενικό Αιμίλιος
Lucius Lucii/Luci αρσενικό Λούκιος
Paulus Pauli αρσενικό Παύλος
animus animi αρσενικό ψυχή
catellus catelli αρσενικό σκυλί
triumphus triumphi αρσενικό θρίαμβος
vesper vesperis αρσενικό βράδυ (αφαιρ. εν. vesperi/vespere)
bellum belli ουδέτερο πόλεμος
dictum dicti ουδέτερο λόγος
osculum osculi ουδέτερο φιλί
Γ΄ ΚΛΙΣΗ
consul consulis αρσενικό ύπατος
pater patris αρσενικό πατέρας
rex regis αρσενικό βασιλιάς
nomen nominis ουδέτερο όνομα
omen ominis ουδέτερο οιωνός
Δ΄ ΚΛΙΣΗ
complexus complexus αρσενικό αγκαλιά
domus domus αρσενικό σπίτι
Ε΄ ΚΛΙΣΗ
spes spei θηλυκό ελπίδα


ΕΠΙΘΕΤΑ

ΑΡΣΕΝΙΚΟ ΓΕΝ. ΘΗΛΥΚΟ ΓΕΝ. ΟΥΔΕΤΕΡΟ ΓΕΝ. ΣΗΜΑΣΙΑ
Β΄ ΚΛΙΣΗ
fortuitus fortuita fortuitum τυχαίος
parvulus parvula parvulum μικρός
praeclarus praeclara praeclarum περίλαμπρος
tristiculus tristicula tristiculum θλιμμένος
Γ΄ ΚΛΙΣΗ
tristis tristis triste θλιμμένος

ΑΝΤΩΝΥΜΙΕΣ

ΑΡΣΕΝ. Γ ΘΗΛ. Γ ΟΥΔ. Γ. ΕΙΔΟΣ ΣΗΜΑΣΙΑ
qui quae quod αναφορική οποίος-α-ό
is ea id οριστική αυτός-ή-ό
ego tu - προσωπική (α΄ πρ.) εγώ, εσύ, αυτός
ille illa illud δεικτική εκείνος-η-ο
meus mea meum κτητική α΄ κτήτορα δικός-ή-ό μου
quis quis quid ερωτηματική ποιος-α-ο

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ

Στον Λεύκιο Αιμίλιο Παύλο, ύπατο για δεύτερη φορά έλαχε να διεξαγάγει πόλεμο εναντίον του βασιλιά Περσέα. Μόλις επέστρεψε στο σπίτι του το βραδάκι, η κορούλα του Τερτία, που τότε ήταν πολύ μικρούλα, έτρεξε στην αγκαλιά του πατέρα της. Ο πατέρας έδωσε στην κόρη ένα φιλί, αλλά παρατήρησε πως ήταν λιγάκι θλιμμένη. «Τι είναι Τερτία μου;» είπε. «Τι σου συνέβη;» «Γιατί είσαι θλιμμένη;» «πατέρα μου» απάντησε εκείνη, «ο Πέρσης πέθανε». Πράγματι είχε πεθάνει ένα σκυλάκι με αυτό το όνομα, το οποίο η κοπέλα αγαπούσε πολύ. Τότε ο πατέρας είπε στην Τερτία «δέχομαι τον οιωνό». Έτσι, από τυχαίο λόγο προγεύτηκε στην ψυχή του την ελπίδα ενός περίλαμπρου θριάμβου.

ΚΕΙΜΕΝΟ 13

ΡΗΜΑΤΑ

ΕΝΕΣΤ. ΠΑΡΑΚΕΙΜ. ΣΟΥΠΙΝΟ ΑΠΡΜΦ.ΕΝΕΣ ΣΗΜΑΣΙΑ
Α΄ΣΥΖΥΓΙΑ
disputo disputavi disputatum disputare μιλώ
do dedi datum dare κάνω
Γ΄ΣΥΖΥΓΙΑ
amitto amisi amissum amittere χάνω
deficio defeci defectum deficere παθαίνω έκθλιψη
gero gessi gestum gerere κάνω πόλεμο
invado invasi invasum invadere προκαλώ
mitto misi missum mittere στέλνω
vinco vinci vinctum Vincere νικώ
ΑΝΩΜΑΛΟ
sum fui - esse είμαι
possum potui - posse μπορώ

ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ

ΟΝΟΜΑΣΤ.ΕΝΙΚ. ΓΕΝΙΚΗ ΕΝ. ΓΕΝΟΣ ΣΗΜΑΣΙΑ
Α΄ ΚΛΙΣΗ
Perses Persae αρσενικό Πέρσης
fiducia fiduciae θηλυκό αυτοπεποίθηση (μόνο ενικό)
luna lunae θηλυκό φεγγάρι (μόνο ενικό)
pugna pugnae θηλυκό μάχη
stella stellae θηλυκό αστέρι
Victoria Victoriae θηλυκό νίκη
Β΄ ΚΛΙΣΗ
adversarius adversarii/adversari αρσενικό εχθρός
animus animi αρσενικό ψυχή
legatus legati αρσενικό αρχηγός
modus modi αρσενικό τρόπος
bellum belli ουδέτερο πόλεμος
caelum caeli ουδέτερο ουρανός
monstrum monstri ουδέτερο θέαμα
Γ΄ ΚΛΙΣΗ
imperator imperatoris αρσενικό αυτοκράτορας
miles militis αρσενικό στρατιώτης
rex regis αρσενικό βασιλιάς
terror terroris αρσενικό τρόμος
ars artis θηλυκό τέχνη (γεν. πληθ. artium)
nox noctis θηλυκό νύχτα
ratio rationis θηλυκό φύση
Δ΄ ΚΛΙΣΗ
aditus aditus αρσενικό δρόμος
exercitus exercitus αρσενικό στρατός
metus metus αρσενικό φόβος
motus motus αρσενικό κίνηση


ΕΠΙΘΕΤΑ

ΑΡΣΕΝ. ΓΕΝ. ΘΗΛΥΚΟ ΓΕΝ. ΟΥΔΕΤ. ΓΕΝ. ΣΗΜΑΣΙΑ
Β΄ ΚΛΙΣΗ
repentinus repentina repentinum ξαφνικός
serenus serena serenum ξάστερος
Γ΄ ΚΛΙΣΗ
alacer alacris alacre πρόθυμος
illustris illustris illustre ένδοξος
liberalis liberalis liberale ελεύθερος

ΑΝΤΩΝΥΜΙΕΣ

ΑΡΣΕΝ. ΓΕΝ ΘΗΛ. ΓΕΝ ΟΥΔΕΤΕΡΟΓ. ΕΙΔΟΣ ΣΗΜΑΣΙΑ
qui quae quod αναφορική οποίος-α-ό
is ea id οριστική αυτός-ή-ό
ille illa illud δεικτική εκείνος-η-ο

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ

Ο Σουλπίκιος Γάλλος ήταν ύπαρχος του Λεύκιου Αιμίλιου Παύλου, ο οποίος έκανε πόλεμο εναντίον του βασιλιά Περσέα. Μια ξάστερη νύχτα η σελήνη ξαφνικά χάθηκε. Εξαιτίας του ξαφνικού φοβερού θεάματος τρόμος έπιασε τις ψυχές των στρατιωτών και ο στρατός έχασε την αυτοπεποίθησή του. Τότε ο Σουλπίκιος Γάλλος πραγματεύτηκε ε ομιλία του για τη θέση και τις κινήσεις των αστεριών και της σελήνης και με αυτόν τον τρόπο μπόρεσε και έστειλε το στρατό στη μάχη με αναπτερωμένο ηθικό. Έτσι οι ελευθέριες τέχνες του Γάλλου άνοιξαν το δρόμο για τη λαμπρή εκείνη νίκη του Αιμίλιου Παύλου. Επειδή εκείνος είχε νικήσει το φόβο του Ρωμαϊκού στρατού, ο στρατηγός μπόρεσε να νικήσει τους εχθρούς.











ΚΕΙΜΕΝΟ 14

ΡΗΜΑΤΑ

ΕΝΕΣΤ. ΠΑΡΑΚΕΙΜ. ΣΟΥΠΙΝΟ ΑΠΡΜΦ. ΕΝ ΣΗΜΑΣΙΑ
Α΄ ΣΥΖΥΓΙΑ
confirmo confirmavi confirmatum confirmare επιβεβαιώνω
do dedi datum dare δίνω
existimo existimavi existimatum existimare νομίζω
excito
inclamo excitavi
inclamavi excitatum
inclamatum excitare
inclamare ξυπνάω
φωνάζω
interrogo interrogavi interrogatum interrogare ρωτώ
somnio somniavi somniatum somniare ονειρεύομαι
Β΄ ΣΥΖΥΓΙΑ
appareo apparui apparitum apparere εμφανίζομαι
respondeo respondi responsum respondere απαντώ
video vidi visum videre βλέπω
Γ΄ ΣΥΖΥΓΙΑ
adficio adfeci adfectum adficere επιβάλλω
aspicio aspexi aspectum aspicere κοιτάζω
concipio concepi conceptum concipere τρομάζω
concutio concussi concussum concutere συνταράσσω
confugio confugi - confugere καταφεύγω
morior mortuus sum - mori παθαίνω (αποθετικό-μετοχή μέλλοντα moriturus)
cupio cupivi cupitum cupere επιθυμώ
Δ΄ ΣΥΖΥΓΙΑ
audio audivi auditum audire ακούω
venio veni ventum venire έρχομαι
ΒΟΗΘΗΤΙΚΟ
sum fui - esse είμαι

ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ

ΟΝΟΜΑΣΤ.ΕΝΙΚ. ΓΕΝΙΚΗ ΕΝ. ΓΕΝΟΣ ΣΗΜΑΣΙΑ
Α΄ ΚΛΙΣΗ
Αthenae Αthenarum θηλυκό Αθήνα (μόνο πληθ.)
Β΄ ΚΛΙΣΗ
animus animi αρσενικό ψυχή
servus servi αρσενικό δούλος
somnus somni αρσενικό ύπνος
bellum belli ουδέτερο πόλεμος
somnium somnii/somni ουδέτερο όνειρο
supplicium supplicii/supplici ουδέτερο τιμωρία
Γ΄ ΚΛΙΣΗ
terror terroris αρσενικό φόβος
timor timoris αρσενικό τρόμος
homo hominis αρσενικό άνθρωπος
magnitudo magnitudinis θηλυκό μέγεθος
caput caputis ουδέτερο ποινή
nomen nominis ουδέτερο όνομα
Δ΄ ΚΛΙΣΗ
exercitus exercitus αρσενικό στρατός
Ε΄ ΚΛΙΣΗ
dies diei αρσενικό μέρα
effigies effigiei θηλυκό εικόνα
facies faciei θηλυκό πρόσωπο
res rei θηλυκό πράγμα
species speciei θηλυκό μορφή
fides fidei θηλυκό αξιοπιστία

ΕΠΙΘΕΤΑ

ΑΡΣΕΝΙΚΟ ΓΕΝ. ΘΗΛΥΚΟ ΓΕΝ. ΟΥΔΕΤΕΡΟ ΓΕΝ. ΣΗΜΑΣΙΑ
Β΄ ΚΛΙΣΗ
horrendus horrenda horrendum φρικτός
paucus pauca paucum λίγος
sollicitus sollicita sollicitum ταραγμένος
squalidus squalida squalidum βρώμικος
Γ΄ ΚΛΙΣΗ
ingens ingens ingens πελώριος
similis similis simile ίδιος

ΑΝΤΩΝΥΜΙΕΣ

ΑΡΣΕΝ. ΓΕΝ ΘΗΛ. ΓΕΝ ΟΥΔΕΤΕΡΟ Γ. ΕΙΔΟΣ ΣΗΜΑΣΙΑ
qui quae quod αναφορική οποίος-α-ό
is ea id οριστική αυτός-ή-ό
ille illa illud δεικτική εκείνος-η-ο
idem eadem idem δεικτική ο ίδιος-α-ο
nemo nemo nemo αόριστη-ουσιαστική κανένας-καμια-κανενα
ipse ipsa ipsum δεικτική ο ίδιος-α-ο

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ

Μετά τη ναυμαχία στο Άκτιο, ο Κάσσιος από την Πάρμα, που είχε βρεθεί στο στρατό του μάρκου Αντώνιου, κατέφυγε στην Αθήνα. Εκεί, μόλις είχε παραδώσει την ταραγμένη του ψυχή στον ύπνο, όταν του παρουσιάστηκε ξαφνικά μια φρικτή μορφή. Νόμισε ότι ερχόταν προς το μέρος του ένας άνδρας πελώριου αναστήματος και βρώμικης όψης, όμοιος με είδωλο νεκρού. Μόλις τον αντίκρισε ο Κάσσιος τον έπιασε φόβος και θέλησε να πληροφορηθεί το όνομά του. Εκείνος απάντησε πως ήταν ο Πλούτωνας. Τότε τρόμος συντάραξε τον Κάσσιο και τον σήκωσε από τον ύπνο. Ο Κάσσιος φώναξε τους δούλους και τους ρώτησε για τον άνθρωπο. Εκείνοι δεν είχαν δει κανέναν. Ο Κάσσιος για δεύτερη φορά παραδόθηκε στον ύπνο και ονειρεύτηκε την ίδια μορφή. Λίγες μέρες αργότερα η ίδια η πραγματικότητα επιβεβαίωσε την αξιοπιστία του ονείρου. Γιατί ο Οκταβιανός του επέβαλλε την ποινή του θανάτου.







ΚΕΙΜΕΝΟ 15

ΡΗΜΑΤΑ

ΕΝΕΣΤ. ΠΑΡΑΚΕΙΜ. ΣΟΥΠΙΝΟ ΑΠΡΜΦ. ΕΝΕΣ ΣΗΜΑΣΙΑ
Α΄ ΣΥΖΥΓΙΑ
arbitror arbitratus sum - arbitrari πιστεύω (αποθετικό)
creo creavi creatum creare εκλέγομαι
effemino effeminavi effeminatum effeminare εκθηλύνονται
importo importavi importatum importare εισάγω
lavo lavavi lavatum/lautum lavare πλένομαι
proelior proeliatus sum - proeliari πολεμώ πεζός (αποθετικό)
Β΄ ΣΥΖΥΓΙΑ
habeo habui habitum habere έχω
studeo studui studitum studere μελετώ
Γ΄ ΣΥΖΥΓΙΑ
consisto consisti - consistere περιορίζομαι
gero gessi gestum gerere διεξάγω
remollesco - - remollescere γίνομαι μαλθακός
sino sivi situm sinere επιτρέπω
Δ΄ ΣΥΖΥΓΙΑ
desilio desilui desilitum desilire πηδώ κάτω
nutrio nutrivi nutritum nutrire τρέφομαι

ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ

ΟΝΟΜΑΣΤ.ΕΝ ΓΕΝΙΚΗ ΕΝ. ΓΕΝΟΣ ΣΗΜΑΣΙΑ
agricultura agriculturae θηλυκό γεωργία
vita vitae θηλυκό ζωή
Β΄ ΚΛΙΣΗ
caseus casei αρσενικό τυρί
equus equi αρσενικό άλογο
Germani Germanorum αρσενικό Γερμανοί
locus loci αρσενικό τόπος
bellum belli ουδέτερο πόλεμος
ephippium ephippii/ephipi ουδέτερο σέλα
proelium proelii/proeli ουδέτερο μάχη
studium studii ουδέτερο σπουδή
vinum vini ουδέτερο κρασί
Γ΄ ΚΛΙΣΗ
flumen fluminis ουδέτερο ποταμός
lac lactis ουδέτερο γάλα
mercator mercatoris αρσενικό έμπορος
pes pedis αρσενικό πεζός
homo hominis αρσενικό άνθρωπος
caro carnis θηλυκό κρέας
nex necis θηλυκό πολιτεία (γεν.πληθ. civitatum/civitatim)
pellis pellis θηλυκό δέρμα
potestas potestatis θηλυκό εξουσία
venatio venationis θηλυκό κυνήγι
Δ΄ ΚΛΙΣΗ
magistratus magistratus αρσενικό άρχοντας
usus usus αρσενικό χρήση
Ε΄ ΚΛΙΣΗ
res rei θηλυκό πράγμα


ΕΠΙΘΕΤΑ

ΑΡΣΕΝΙΚΟ ΓΕΝ. ΘΗΛΥΚΟ ΓΕΝ. ΟΥΔΕΤΕΡΟ ΓΕΝ. ΣΗΜΑΣΙΑ
Β΄ ΚΛΙΣΗ
frigidus frigida frigidum παγωμένος
Γ΄ ΚΛΙΣΗ
equester equestris equestre ιππικός
iners iners iners μαλθακός
militaris militaris militare στρατιωτικός
omnis omnis omne καθένας

turpis turpis turpe αισχρός

ΑΝΤΩΝΥΜΙΕΣ

ΑΡΣΕΝ. ΓΕΝ ΘΗΛ. ΓΕΝ ΟΥΔΕΤΕΡΟ Γ. ΕΙΔΟΣ ΣΗΜΑΣΙΑ
is ea id οριστική αυτός
ego tu - προσωπική (α΄ πρ.) Εγώ, εσύ, αυτός.


ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ

Όλη η ζωή των Γερμανών περιορίζεται στο κυνήγι και στη σπουδή των στρατιωτικών πραγμάτων. Οι Γερμανοί δεν ασχολούνται με τη γεωργία, αλλά τρέφονται με γάλα, τυρί και κρέας. Αν και ζουν σε φοβερά παγωμένες περιοχές φορούν μόνο δέρματα και πλένονται στα ποτάμια. Κάθε φορά που η πολιτεία κάνει πόλεμο εκλέγουν άρχοντες με εξουσία ζωής και θανάτου. Στις ιππομαχίες συχνά πηδούν από τα άλογα και μάχονται πεζοί. Η χρήση σέλας θεωρείται ντροπή και μαλθακότητα. Δεν επιτρέπουν να εισάγεται σε αυτούς κρασί από τους εμπόρους, γιατί εξαιτίας του, όπως πιστεύουν οι άνδρες γίνονται μαλθακοί και εκθηλύνονται.

ΚΕΙΜΕΝΟ 16

ΡΗΜΑΤΑ

ΕΝΕΣΤ. ΠΑΡΑΚΕΙΜ. ΣΟΥΠΙΝΟ ΑΠΡΜΦ. ΕΝΕΣ ΣΗΜΑΣΙΑ
Α΄ ΣΥΖΥΓΙΑ
appropinquo appropinquavi appropinquatum appropinquare πλησιάζω
Β΄ ΣΥΖΥΓΙΑ
iubeo iussi iussum iubere διατάζω
Γ΄ ΣΥΖΥΓΙΑ
capio cepi captum capere συλλαμβάνω
cerno crevi cretum cernere διακρίνομαι
comprehendo comprehendi comprehensum comprehendere συλλαμβάνω
consido consedi consessum considere παίρνω θέση
dedo dedidi deditum dedere παραδίδω
discedo discessi discessum discedere σκορπίζω
fugio fugi fugitum fugere φεύγω
gero gessi gestum gero μάχομαι
interficio interfeci interfectum interficere σκοτώνω
mitto misi missum mittere στέλνω
occido occidi occisum occidere σκοτώνομαι
occurro occurri/occucurri occursum occurrere επιτίθεμαι
produco produxi productum producere οδηγώ μπροστά
proicio proieci proiectum proicere καταθέτω τα όπλα
trado tradidi traditum tradere παραδίδω
verto verti versum vertere στρέφω τα νώτα
ΑΝΩΜΑΛΟ
fio factus sum - fieri γίνομαι

ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ

ΟΝΟΜΑΣΤ.ΕΝΙΚ. ΓΕΝΙΚΗ ΕΝ. ΓΕΝΟΣ ΣΗΜΑΣΙΑ
Α΄ ΚΛΙΣΗ
fuga fugae θηλυκό φυγή
Β΄ ΚΛΙΣΗ
Arverni Arvernorum αρσενικό Αρβέρνοι
gladius gladii/gladi αρσενικό ξίφος
legatus legati αρσενικό αρχηγός
numerus numeri αρσενικό αριθμός
Sedulius Sedulii/Seduli αρσενικό Σεδούλιος
arma armorum ουδέτερο όπλα (μόνο πληθ.)
castra castrorum ουδέτερο στρατόπεδα
pilum pili ουδέτερο ακόντιο
signum signi ουδέτερο σημαία
tergum tergi ουδέτερο τα νώτα
Γ΄ ΚΛΙΣΗ
Caesar Caesaris αρσενικό Καίσαρας
eques equitis αρσενικό ιππέας
Lemovices Lemovicum αρσενικό Λεμοβίκοι
princes principis αρσενικό ηγεμόνας
Vercingetorix Vercingetorigis αρσενικό Βεργικετόριγας
dux ducis αρσενικό αρχηγός
hostis hostis αρσενικό εχθρός (γεν. πληθ. hostium)


civitas

civitatis

θηλυκό

πολιτεία (γεν. πληθ civitatum/ium
caedes caedis θηλυκό σφαγή (γεν. πληθ. caedum)
cohors cohortis θηλυκό κοόρτη
Δ΄ ΚΛΙΣΗ
equitatus equitatus αρσενικό στρατός
Ε΄ ΚΛΙΣΗ

dies diei αρσενικό ημέρα
res rei θηλυκό πράγμα


ΕΠΙΘΕΤΑ

ΑΡΣΕΝΙΚΟ ΓΕΝ. ΘΗΛΥΚΟ ΓΕΝ. ΟΥΔΕΤΕΡΟ ΓΕΝ. ΣΗΜΑΣΙΑ
Β΄ ΚΛΙΣΗ
magnus magna magnum μεγάλος
posterus postera posterum επόμενος
reliquus reliqua reliquum υπόλοιπος
vivus viva vivum ζωντανός
Γ΄ ΚΛΙΣΗ
militaris militaris militare στρατιωτικός

ΑΝΤΩΝΥΜΙΕΣ

ΑΡΣΕΝ. ΓΕΝ ΘΗΛ. ΓΕΝ ΟΥΔΕΤΕΡΟ Γ. ΕΙΔΟΣ ΣΗΜΑΣΙΑ
is ea id οριστική αυτός-ή-ό
ipse ipsa ipsum δεικτική ο ίδιος-α-ο
noster nostra nostrum κτητική (α΄ πρ) δικός-ή-ό μας

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ

Οι δικοί μας, αφού έριξαν τα ακόντια εναντίον των εχθρών μάχονταν με τα ξίφη. Ξαφνικά διακρίνεται το ιππικό στα νώτα. Οι κοόρτεις πλησιάζουν. Οι εχθροί στρέφουν τα νώτα και φεύγουν. Τους επιτίθενται οι ιππείς. Γίνεται ,μεγάλη σφαγή. Ο Σεδούλιος, αρχηγός και ηγεμόνας των Λεμοβίκων, σκοτώνεται. Ο αρχηγός των Αρβέρνων πιάνεται ζωντανός πάνω στη φυγή. Εβδομήντα τέσσερις στρατιωτικές σημαίες παραδίδονται στον Καίσαρα. Μεγάλος αριθμός εχθρών συλλαμβάνεται και εκτελείται. Οι υπόλοιποι μετά τη φυγή σκορπίζονται στις επικράτειές τους. Την επόμενη μέρα στέλνονται πρέσβεις στον Καίσαρα. Ο Καίσαρας διατάζει να παραδοθούν τα όπλα και οι ηγεμόνες να οδηγηθούν μπροστά του. Ο ίδιος παίρνει θέση μπροστά στο στρατόπεδο. Εκεί οδηγούνται οι αρχηγοί. Ο Βερκιγγετόριγας παραδίδεται, τα όπλα κατατίθενται.



ΚΕΙΜΕΝΟ 17

ΡΗΜΑΤΑ

ΕΝΕΣΤ. ΠΑΡΑΚΕΙΜ. ΣΟΥΠΙΝΟ ΑΠΡΜΦ.ΕΝΕΣ ΣΗΜΑΣΙΑ
Α΄ ΣΥΖΥΓΙΑ
miseror miseratus sum - miserari θρηνώ (αποθετικό)
occupo occupavi occupatum occupare καταλαμβάνω
obsigno obsignavi obsignatum obsignare υπογράφω
perturbo perturbavi perturbatum perturbare ταράζομαι
praedico praedicavi praedicatum praedicare διακηρύσσω
Β΄ ΣΥΖΥΓΙΑ
habeo habui habitum habere έχω
remaneo remansi remansum remanere παραμένω
teneo tenui tentum tenere κρατώ
Γ΄ ΣΥΖΥΓΙΑ
abdo abdidi abditum abdere κρύβομαι
adduco adduxi adductum adducere παρασύρομαι
cupio cupivi cupitum cupere επιθυμώ
discedo discessi discessum discedere φεύγω
fingo finxi fictum fingere προσποιούμαι
quaeror quaestus sum - quaeri παραπονιέμαι (αποθετικό)
ANΩΜΑΛΟ
sum fui - esse γίνομαι
possum potui - posse μπορώ

ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ

ΟΝΟΜΑΣΤ.ΕΝΙΚ. ΓΕΝΙΚΗ ΕΝ. ΓΕΝΟΣ ΣΗΜΑΣΙΑ
Α΄ ΚΛΙΣΗ
causa causae θηλυκό δικαιολογία
lacrima lacrimae θηλυκό δάκρυ
Β΄ ΚΛΙΣΗ
Gallus Galli αρσενικό Γαλάτης
Germani Germanorum αρσενικό Γερμανοί
castra castrorum ουδέτερο στρατόπεδο
fatum fati ουδέτερο μοίρα
tabernaculum tabernaculi ουδέτερο σκηνή
testamentum testamenti ουδέτερο διαθήκη
periculum periculi ουδέτερο κίνδυνος
Γ΄ ΚΛΙΣΗ
familiaris
familiaris
αρσενικό


mercator mercatoris αρσενικό έμπορος
pudor pudoris αρσενικό ντροπή
timor timoris αρσενικό φόβος
magnitudο magnitudinis θηλυκό μέγεθος
virtus virtutis θηλυκό ανδρεία
vox vocis θηλυκό φωνή
corpus corporis ουδέτερο σώμα
Δ΄ ΚΛΙΣΗ


exercitus exercitus αρσενικό στρατός
vultus vultus αρσενικό πρόσωπο
Ε΄ ΚΛΙΣΗ
res rei θηλυκό πράγμα

ΕΠΙΘΕΤΑ

ΑΡΣΕΝΙΚΟ ΓΕΝ. ΘΗΛΥΚΟ ΓΕΝ. ΟΥΔΕΤΕΡΟ ΓΕΝ. ΣΗΜΑΣΙΑ
Β΄ ΚΛΙΣΗ
magnus magna magnum μεγάλος
peritus perita peritum έμπειρος
Γ΄ ΚΛΙΣΗ
communis communis commune κοινός
incredibilis incredibilis incredibile απίστευτος
ingens ingens ingens πελώριος
militaris militaris militare στρατιωτικός

ΑΝΤΩΝΥΜΙΕΣ

ΑΡΣΕΝ. ΓΕΝ ΘΗΛ. ΓΕΝ ΟΥΔΕΤ. Γ. ΕΙΔΟΣ ΣΗΜΑΣΙΑ
is ea id οριστική αυτός-ή-ό
hic haec hoc δεικτική αυτός-ή-ό
totus tota totum αντων. επίθετο όλος-ηό
nonnuli nonnulae nonnula αντων. επίθετο μερικοί-ές-ά
alius alia aliud αντων. επίθετο άλλος-η-ο
qui quae quod αναφορική ο οποίος-α-ο

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ

Μεγάλος φόβος κατέλαβε το στράτευμα, από τις διαδόσεις των Γαλατών και των εμπόρων, οι οποίοι διαλαλούσαν ότι οι Γερμανοί είχαν σώματα πελώριου αναστήματος και απίστευτη ανδρεία. Ο καθένας επιθυμούσε να φύγει προβάλλοντας και μια δικαιολογία. Μερικοί έμεναν σπρωγμένοι από ντροπή. Αυτοί δεν μπορούσαν ούτε να προσποιηθούν, ούτε να κρύψουν τα δάκρυά τους. Κρυμμένοι στις σκηνές είτα παραπονιόντουσαν για τη μοίρα τους είτα θρηνούσαν για τον κοινό κίνδυνο μαζί με τους φίλους τους. Σε όλο το στρατόπεδο υπογράφονταν και σφραγίζονταν διαθήκες. Από τις διαδόσεις και το φόβο αυτών, λίγο λίγο ταράζονταν ακόμη και αυτοί που θεωρούνταν έμπειροι στα στρατιωτικά (ζητήματα).




ΚΕΙΜΕΝΟ 18


ΡΗΜΑΤΑ

ΕΝΕΣΤ. ΠΑΡΑΚΕΙΜ. ΣΟΥΠΙΝΟ ΑΠΡΜΦ. ΕΝΕΣ ΣΗΜΑΣΙΑ
Α΄ ΣΥΖΥΓΙΑ
conor conatus sum - conari προσπαθώ (αποθετικό)
excito excitavi excitatum excitare ξυπνώ
Β΄ ΣΥΖΥΓΙΑ
amoveo amovi amotum amovere απομακρύνομαι
prohibeo prohibui prohibitum prohibere εμποδίζω
video vidi visum videre βλέπω
Γ΄ ΣΥΖΥΓΙΑ
adduco adduxi adductum adducere οδηγώ
aspicio aspexi aspectum aspicere κοιτάζω
averto averti aversum avertere γυρίζω ανάποδα
condo condidi conditum condere χτίζω
confundo confudi confusum confundere βρίσκομαι σε αμηχανία
converto converti conversum convertere γυρίζω πίσω
dico dixi dictum dicere λέω
interficio interfeci interfectum interficere σκοτώνω
pergo perrexi perrectum pergere κατευθύνομαι
reficio refeci refectum reficere ξεκουράζω
traho traxi tractum trahere τραβώ
verto verti versum vertere στρέφομαι προς
Δ΄ ΣΥΖΥΓΙΑ
audio audivi auditum audire ακούω
sentio sensi sensum sentire καταλαβαίνω
dormio dormivi dormitum dormire κοιμάμαι
ΑΝΩΜΑΛΟ
fero tuli latum ferre φέρνω
EΛΛΕΙΠΤΙΚΟ
- coepi - coepisse αρχίζω

ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ

ΟΝΟΜΑΣΤ.ΕΝΙΚ. ΓΕΝΙΚΗ ΕΝ. ΓΕΝΟΣ ΣΗΜΑΣΙΑ
Α΄ ΚΛΙΣΗ
causa causae θηλυκό αιτία
clava clavae θηλυκό ρόπαλο
spelunca speluncae θηλυκό σπηλιά
via viae θηλυκό δρόμος
Β΄ ΚΛΙΣΗ
fluvius fluvii/fluvi αρσενικό ποταμός
locus
loca/loci loci
locorum αρσενικό τόπος

somnus somni αρσενικό ύπνος
vestigium vestigii/vestigi ουδέτερο πατημασιά
Γ΄ ΚΛΙΣΗ
Geryon Geryonis αρσενικό Γηρυόνης
Hercules Herculis αρσενικό Ηρακλής
grex gregis αρσενικό κοπάδι
pastor pastoris αρσενικό βοσκός
Tiberis Tiberis αρσενικό Τήβερης (αιτιατ. και αφαιρ. ενικ. –im/-i)
bos bovis αρσενικό βόδι
pars
partes parties
partium θηλυκό μέρος
πολιτική παράταξη
urbs urbis θηλυκό πόλη (γεν. πληθ. urbium)
vis - θηλυκό δύναμη
Δ΄ ΚΛΙΣΗ
mugitus mugitus αρσενικό μουγκρητό

ΕΠΙΘΕΤΑ

ΑΡΣΕΝΙΚΟ ΓΕΝ. ΘΗΛΥΚΟ ΓΕΝ. ΟΥΔΕΤΕΡΟ ΓΕΝ. ΣΗΜΑΣΙΑ
Β΄ ΚΛΙΣΗ
fessus fessa fessum κουρασμένος
fretus freta fretum έχω εμπιστοσύνη
infestus infesta infestum εχθρικός
proximus proxima proximum πολύ κοντινός

ΑΝΤΩΝΥΜΙΕΣ

ΑΡΣΕΝ. ΓΕΝ ΘΗΛ. ΓΕΝ ΟΥΔΕΤΕΡΟ Γ. ΕΙΔΟΣ ΣΗΜΑΣΙΑ
is ea id οριστική αυτός-ή-ό
ipse ipsa ipsum οριστική ο ίδιος-α-ο
quidam quaedam quoddam αόριστη-επιθετική κάποιος-α-ο

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ

Λέγεται ότι ο Ηρακλής οδήγησε τα βόδια του Γηρηόνη στο μέρος εκείνο που αργότερα ο Ρωμύλος έχτισε την πόλη της Ρώμης. Λέγεται ότι ο Ηρακλής ξεκούραζε τα βόδια κοντά στον ποταμό Τήβερη και ότι ο ίδιος κοιμήθηκε εκεί κουρασμένος από το δρόμο. Τότε ο βοσκός Κάκος, έχοντας εμπιστοσύνη στις δυνάμεις του, τράβηξε μερικά βόδια γυρισμένα ανάποδα, στη σπηλιά. Όταν ο Ηρακλής σηκώθηκε από τον ύπνο και κατάλαβε ότι έλειπε ένα μέρος κατευθύνεται στην πολύ κοντινή σπηλιά. Αλλά όταν είδε τις πατημασιές των βοδιών στραμμένες προς τα έξω, επειδή βρέθηκε σε αμηχανία, άρχισε να απομακρύνει το κοπάδι από τον εχθρικό τόπο. Αλλά το μουγκρητό των βοδιών που ακούστηκε από τη σπηλιά έκανε τον Ηρακλή να γυρίσει. Τότε ο Κάκος προσπάθησε να τον εμποδίσει με τη βία, αλλά ο Ηρακλής τον σκότωσε με το ρόπαλό του.



ΚΕΙΜΕΝΟ 19

ΡΗΜΑΤΑ

ΕΝΕΣΤ. ΠΑΡΑΚΕΙΜ. ΣΟΥΠΙΝΟ ΑΠΡΜΦ.ΕΝΕΣ ΣΗΜΑΣΙΑ
Α΄ ΣΥΖΥΓΙΑ
coniuro coniuravi coniuravi coniurare συνωμοτώ
strangulo strangulavi strangulavi strangulare στραγγαλίζω
vulnero vulneravi vulneravi vulnerare τραυματίζω
Γ΄ ΣΥΖΥΓΙΑ
consequor consecutus sum - consequi ακολουθώ (αποθετικό)
deprehendo deprehendi deprehensum deprehendere συλλαμβάνω
expello expuli expulsum expellere διώχνω
interficio interfeci interfectum interficere σκοτώνω
occido occidi occissum occidere σκοτώνω
trado tradidi traditum tradere αναφέρω
vinco vinci vinctum vincere νικιέμαι στη μάχη

ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ

ΟΝΟΜΑΣΤ.ΕΝΙΚ. ΓΕΝΙΚΗ ΕΝ. ΓΕΝΟΣ ΣΗΜΑΣΙΑ
A΄ ΚΛΙΣΗ
Catilina Catilinae αρσενικό Κατιλίνας
pugna pugnae θηλυκό μάχη
Β΄ ΚΛΙΣΗ
Antonius Antonii/Antoni αρσενικό Αντώνιος
Lucius Lucii/Luci αρσενικό Λούκιος
Sallustius Sallustii/Salusti αρσενικό Σαλούστιος
Sergius Sergii/Sergi αρσενικό Σέργιος
Tullius Tullii/Tulli αρσενικό Τούλιος
vir viri αρσενικό άνδρας
socius socii/soci αρσενικό σύντροφος
ingenium ingenii/ingeni ουδέτερο πνεύμα
proelium proelii/proeli ουδέτερο μάχη
Γ΄ ΚΛΙΣΗ
carcer carceris αρσενικό φυλακή
Cicero Ciceronis αρσενικό Κικέρωνας
consul consulis αρσενικό ύπατος
miles militis αρσενικό στρατιώτης
urbs
urbis θηλυκό πόλη (γεν. πληθ. urbium)
genus generis ουδέτερο γένος
Δ΄ ΚΛΙΣΗ
exercitus exercitus αρσενικό στρατός
Ε΄ ΚΛΙΣΗ
res rei θηλυκό πράγμα


ΕΠΙΘΕΤΑ

ΑΡΣΕΝΙΚΟ ΓΕΝ. ΘΗΛΥΚΟ ΓΕΝ. ΟΥΔΕΤΕΡΟ ΓΕΝ. ΣΗΜΑΣΙΑ
Β΄ ΚΛΙΣΗ
clarus clara clarum ένδοξος
cruentus cruenta cruentum φονικός
improbus improba improbum αχρείος
multus multa multum πολύς
pravus prava pravum διεστραμμένος
Γ΄ ΚΛΙΣΗ
nobilis nobilis nobile ευγενής
alter altera alterum άλλος-η-ο (αντων. επίθετο)

ΑΝΤΩΝΥΜΙΕΣ

ΑΡΣΕΝ. ΓΕΝ ΘΗΛ. ΓΕΝ ΟΥΔΕΤ. Γ. ΕΙΔΟΣ ΣΗΜΑΣΙΑ
is ea id οριστική αυτός-ή-ό
ipse ipsa ipsum οριστική ο ίδιος-α-ο
quidam quaedam quoddam αόριστη-επιθετική κάποιος-α-ο
idem eadem idem οριστική ο ίδιος-α-ο


ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ

Όταν ήταν ύπατοι ο Μάρκος Τύλιος Κικέρωνας και ο Γάιος Αντώνιος, ο Λεύκιος Σέργιος Κατιλίνας, άνδρας πολύ αριστοκρατικής καταγωγής αλλά με χαρακτήρα πολύ διεστραμμένο, συνωμότησε εναντίον του κράτους. Τον είχαν ακολουθήσει μερικοί επιφανείς αλλά αχρείοι άνδρες. Ο Κατιλίνας έδιωξε τον Κικέρωνα από την πόλη. Οι σύντροφοί του συνελήφθησαν και στραγγαλίστηκαν στη φυλακή. Ο ίδιος ο Κατιλίνας, αφού νικήθηκε με το στρατό του στη μάχη από τον Αντώνιο, τον άλλο ύπατο, σκοτώθηκε. Ο Γάιος Σαλούστιος αναφέρει ότι πολλοί ακόμη Ρωμαίοι στρατ




ΚΕΙΜΕΝΟ 20

ΡΗΜΑΤΑ

ΕΝΕΣΤ. ΠΑΡΑΚΕΙΜ. ΣΟΥΠΙΝΟ ΑΠΡΜΦ.ΕΝΕΣ ΣΗΜΑΣΙΑ
Α΄ ΣΥΖΥΓΙΑ
miseror miseratus sum - miserari λυπάμαι(αποθετικό)
Β΄ ΣΥΖΥΓΙΑ
exterreo exterrui exterritum exterrere τρομοκρατούμαι
lateo latui - latere κρύβομαι
Γ΄ ΣΥΖΥΓΙΑ
abdo abdid abditum abdere κρύβομαι
adduco adduxi adductum adducere οδηγώ
adgonco adgnovi adgnitum adgnoscere αναγνωρίζω
animadverto animadverti animadversum animadvertere παρατηρώ
capio cepi captum capere καταλαμβάνω
discurro dis(cu)curri discursum discurrere τρέχω από δω και από κει
exclude exclusi exclusum excludere διώχνω
extraho extraxi extractum extrahere τραβώ έξω
morior mortuus sum - mori πεθαίνω(αποθετικο)
praetendo praetendi praetentum praetendere κρέμομαι
prorepo prorepsi proreptum prorepere σέρνομαι
recedo recessi recessum recedere αποσύρομαι
ΑΝΩΜΑΛΟ
defero detuli delatum deferre μεταφέρω
fio factus sum - fieri γίνομαι

ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ

ΟΝΟΜΑΣΤ.ΕΝΙΚ. ΓΕΝΙΚΗ ΕΝ. ΓΕΝΟΣ ΣΗΜΑΣΙΑ
A΄ ΚΛΙΣΗ
Caligula Caligulae αρσενικό Καλιγούλας
diaeta diaetae θηλυκό θερινή κατοικία
turba turbae θηλυκό πλήθος
Β΄ ΚΛΙΣΗ
annus anni αρσενικό έτος
castra castrorum ουδέτερο στρατόπεδο
imperium imperii/imperi ουδέτερο εξουσία
solarium solarii/solari ουδέτερο λιακωτό
velum veli ουδέτερο παραπέτασμα
Γ΄ ΚΛΙΣΗ
commilito commilitonis αρσενικό σύντροφος
imperator imperatoris αρσενικό στρατηγός
insidiator insidiatoris αρσενικό δολοφόνος
miles militis αρσενικό στρατιώτης
pes pedis αρσενικό πόδι
rumor rumoris αρσενικό φήμη
aetas aetatis θηλυκό ηλικία (γεν. πληθ. aetatum/aetatium)
caedes caedis θηλυκό σφαγή (γεν. πληθ. caedum)
foris foris θηλυκό πόρτα (γεν. πληθ.
forium)
nomen nominis ουδέτερο όνομα
Δ΄ ΚΛΙΣΗ
casus casus αρσενικό τυχαίο γεγονός
Ε΄ ΚΛΙΣΗ
dies diei αρσενικό ημέρα

ΕΠΙΘΕΤΑ

ΑΡΣΕΝΙΚΟ ΓΕΝ. ΘΗΛΥΚΟ ΓΕΝ. ΟΥΔΕΤΕΡΟ ΓΕΝ. ΣΗΜΑΣΙΑ
Β΄ ΚΛΙΣΗ
obvius obvia obvium αντίθετος
paulus paula paulum λίγος
posterus postera posterum επόμενος
proximus proxima proximum κοντινός
quinquagesimus quinquagesima quinquagesimum 50κοστός
trepidus trepida trepidum έντρομος
Γ΄ ΚΛΙΣΗ
mirabilis mirabilis mirabile παράδοξος
tristis tristis triste λυπημένος


ΑΝΤΩΝΥΜΙΕΣ

ΑΡΣΕΝ. ΓΕΝ ΘΗΛ. ΓΕΝ ΟΥΔΕΤΕΡΟ Γ. ΕΙΔΟΣ ΣΗΜΑΣΙΑ
is ea id οριστική αυτός-ή-ό
quidam quaedam quoddam αόριστη-επιθετική κάποιος-α-ο
qui quae quod αναφορική ο οποίος-α-ο
hic haec hoc δεικτική αυτός-ή-ό


ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ

Ο Κλαύδιος στο πεντηκοστό έτος της ηλικίας του κατέλαβε την εξουσία χάρη σε ένα παράδοξο και τυχαίο γεγονός. Αφού διώχτηκε από τους δολοφόνους του Καλιγούλα, είχε αποσυρθεί σε μια θερινή κατοικία που ονομάζεται Ερμαίο.
Λίγο αργότερα επειδή τρομοκρατήθηκε από τα νέα της σφαγής, σύρθηκε στο πιο κοντινό λιακωτό και κρύφτηκε στα παραπετάσματα που κρέμονταν από την πόρτα. Ένας στρατιώτης που πηγαινοερχόταν από δω και από εκεί πρόσεξε τα πόδια του. Τον αναγνώρισε που κρυβόταν. Τον έβγαλε έξω και τον προσαγόρευσε αυτοκράτορα. Από εκεί τον οδήγησε στους συντρόφους του. Από αυτούς μεταφέρθηκε στο στρατόπεδο λυπημένος και έντρομος, ενώ το πλήθος που τον συναντούσε τον λυπόταν σαν να επρόκειτο να πεθάνει. Την επόμενη μέρα ο Κλαύδιος έγινε αυτοκράτορας.

Δεν υπάρχουν σχόλια: