ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ΄ ΤΑΞΗΣ

ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΑΤΙΝΙΚΑ

ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

[Κείμενα 31-38]

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ

Α1. Να μεταφράσετε στο τετράδιό σας τα παρακάτω αποσπάσματα:

ΧΧΧΙ. Bello Latino T. Manlius consul nobili genere natus exercitui Romanorum praefuit. Is cum aliquando castris abiret, edixit ut omnes pugna abstinerent. Sed paulo post filius eius castra hostium praeterequitavit et a duce hostium his verbis proelio lacessitus est [...] ^2017,2014

XXXIV. Tum Scipio, cum se ipsum captum venisse eos existimasset, praesidium domesticorum in tecto conlocavit. Quod ut praedones animadverterunt, abiectis armis ianuae appropinquaverunt et clara voce Scipioni nuntiaverunt (incredibile auditu!) virtutem eius admiratum se venisse. Haec postquam domestici Scipioni rettulerunt, is fores reserari eosque intromitti iussit. ^{ΟΜΟ 2015}

XXXVI. «Supervacaneae, ne dicam ineptae, legationis ministri, narrate Samnitibus Manium Curium malle locupletibus imperare quam ipsum fieri locupletem; et mementote me nec acie vinci nec pecunia corrumpi posse».^{2014 ΕΠΑΝ}

(μονάδες 40)

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

Β1. Nα γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθεμία από τις παρακάτω λέξεις και φράσεις: 15Μ

      i.        nobili genere : την ονομαστική πληθυντικού αριθμού

    ii.        exercitui : την αφαιρετική πληθυντικού αριθμού

   iii.        omnes : την αφαιρετική ενικού αριθμού στο θηλυκό γένος

   iv.        ipsum: τη γενική του πληθυντικού αριθμού στο θηλυκό γένος

     v.        eos: τη γενική του ενικού αριθμού στο ίδιο γένος

   vi.        praesidium: την αιτιατική του πληθυντικού αριθμού

  vii.        praedones: την κλητική του ενικού αριθμού

 viii.        clara: τον αντίστοιχο τύπο στον συγκριτικό βαθμό

   ix.        Scipioni: την αφαιρετική του ενικού αριθμού

    x.        incredibile: την ονομαστική του πληθυντικού αριθμού στο ίδιο γένος

   xi.        fores: τη δοτική του ενικού αριθμού

 xii.        ministri : την αιτιατική ενικού

xiii.        ipsum : τη δοτική ενικού στο θηλυκό γένος

xiv.        locupletem : την ονομαστική ενικού

  xv.        acie : την κλητική πληθυντικού

Β2. Nα γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθέναν από τους παρακάτω ρηματικούς τύπους:

      i.        natus : το απαρέμφατο του ενεστώτα

    ii.        abiret : το γ΄ πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής μέλλοντα

   iii.        edixit : το β΄ ενικό πρόσωπο της προστακτικής ενεστώτα στην ίδια φωνή

   iv.        abstinerent : το γ΄ πληθυντικό πρόσωπο της υποτακτικής ενεστώτα στην ίδια φωνή.

     v.        captum: το α΄ ενικό πρόσωπο της υποτακτικής του παρατατικού στην ίδια φωνή

   vi.        existimasset: το α΄ πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής του μέλλοντα στην ίδια φωνή

  vii.        conlocavit: το γ΄ πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής του παρατατικού στην παθητική φωνή

 viii.        animadverterunt: το β΄ πληθυντικό πρόσωπο της υποτακτικής του ενεστώτα στην ίδια φωνή

   ix.        abiectis: το α΄ ενικό πρόσωπο της οριστικής του μέλλοντα στην ίδια φωνή

    x.        nuntiaverunt: τη δοτική του γερουνδίου

   xi.        auditu: το β΄ πληθυντικό πρόσωπο της υποτακτικής του υπερσυντελίκου στην ίδια φωνή

 xii.        rettulerunt: το β΄ ενικό πρόσωπο της οριστικής του ενεστώτα στην ίδια φωνή

xiii.        iussit: τη μετοχή του ενεστώτα στην ονομαστική του ενικού αριθμού στο αρσενικό γένος

xiv.        dicam : το β΄ ενικό πρόσωπο της προστακτικής ενεστώτα στην ίδια φωνή

  xv.        narrate : το γ΄ πληθυντικό πρόσωπο της προστακτικής μέλλοντα στην ίδια φωνή

xvi.        malle : το β΄ ενικό πρόσωπο της υποτακτικής ενεστώτα

xvii.        fieri : τον αντίστοιχο τύπο στην άλλη φωνή

xviii.        mementote : το α΄ ενικό πρόσωπο της υποτακτικής παρακειμένου

xix.        vinci : το γ΄ πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής συντελεσμένου μέλλοντα στην άλλη φωνή

 xx.        corrumpi : το β΄ ενικό πρόσωπο της οριστικής παρακειμένου στην άλλη φωνή

20Μ

Γ1α. Να γίνει πλήρης συντακτική αναγνώριση των παρακάτω τύπων:                                10Μ

bello, genere, venisse (το πρώτο του κειμένου), praedones, ianuae, voce, auditu, fores, legationis, malle

Γ2β. Αφού καταγράψετε τις δευτερεύουσες επιρρηματικές προτάσεις που υπάρχουν στα δύο πρώτα κείμενα να αιτιολογήσετε τον τρόπο εισαγωγής και εκφοράς τους.

 2Μ

Γ1β. abiectis armis: να αναγνωρίσετε συντακτικά τη μετοχή (μονάδες 3) και να τη μετατρέψετε στην αντίστοιχη δευτερεύουσα πρόταση, με έναν από τους δύο δυνατούς τρόπους (μονάδες 3).

6Μ

Γ2α. cum se ipsum captum venisse eos existimasset να αναγνωρίσετε το είδος της πρότασης (μονάδες 1), να δηλώσετε τη συντακτική της λειτουργία (μονάδες 1) και να δικαιολογήσετε την έγκλιση (μονάδες 1) και τον χρόνο εκφοράς της (μονάδες 1).                                          3Μ

Γ2β. Tum Scipio praesidium domesticorum in tecto conlocavit: να μετατρέψετε την ενεργητική σύνταξη σε παθητική                                                                                                   2Μ.

Γ2γ. Scipioni nuntiaverunt [...] virtutem eius admiratum se venisse: να μετατρέψετε το σουπίνο σε δευτερεύουσα επιρρηματική τελική πρόταση, δηλώνοντας και το υποκείμενο του ρήματος                                                                                                                2Μ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Β1.

      i.        nobilia genera

     ii.        exercitibus

   iii.        omni

    iv.        ipsarum

     v.        eius

    vi.        praesidia

   vii.        praedo

 viii.        clariore

   ix.        Scipione

     x.        incredibilia

   xi.        fori

  xii.        ministrum

 xiii.        ipsi

 xiv.        locuples

   xv.        acies

Β2

nasci

      i.        abibunt

     ii.        edic

   iii.        abstineant

    iv.        caperem

     v.        existimabimus

    vi.        conlocabantur

   vii.        animadvertatis

 viii.        abiciar

   ix.        nuntiando

     x.        audivissetis

   xi.        refers

  xii.        iubens

 xiii.        dic

 xiv.        narranto

   xv.        malis

 xvi.        facere

xvii.        meminerim

xviii.        vicerint

 xix.        corrupisti

Γ1.α.

bello: αφαιρ χρόνου στο praefuit

genere: αφαιρ. καταγωγης στο natus

venisse : αντικείμενο του ρήματος existimasset και ειδικό απαρέμφατο.

praedones: υποκείμενο του ρήματος animadverterunt.

ianuae: αντικείμενο του ρήματος appropinquaverunt.

voce: αφαιρετική οργανική του τρόπου στο ρήμα nuntiaverunt.

auditu: αφαιρετική σουπίνου που δηλώνει την αναφορά στο incredibile.

fores: υποκείμενο του απαρεμφάτου reserari και ετεροπροσωπία.

legationis : γενική αντικειμενική στο ministri

malle : ειδικό απαρέμφατο, αντικείμενο στο narrate

Γ2.β.

ut omnes pugna abstinerent: Δευτερεύουσα βουλητική πρόταση, ονοματική ως αντικείμενο στο ρήμα edixit˙ εισάγεται με τον βουλητικό σύνδεσμο ut, γιατί είναι καταφατική εκφέρεται με υποτακτική, γιατί το περιεχόμενό της είναι κάτι το επιθυμητό και συγκεκριμένα με υποτακτική παρατατικού (abstinerent), γιατί εξαρτάται από ρήμα ιστορικού χρόνου (edixit) και αναφέρεται στο παρελθόν (ιδιόμορφη ακολουθία χρόνων: η βούληση είναι δηλ. ιδωμένη τη στιγμή που εμφανίζεται στο μυαλό του ομιλητή, συγχρονισμός της κύριας με τη δευτερεύουσα πρόταση, και όχι τη στιγμή της πιθανής πραγματοποίησής της).

cum aliquando castris abiret: δευτερεύουσα επιρρηματική χρονική πρόταση, λειτουργεί ως επιρρηματικός προσδιορισμός του χρόνου στο ρήμα της κύριας πρότασης˙ εισάγεται με τον ιστορικό/διηγηματικό σύνδεσμο cum (υπογραμμίζει τη βαθύτερη σχέση κύριας και δευτερεύουσας˙ δημιουργεί μια σχέση αιτίου και αιτιατού ανάμεσά τους˙ είναι φανερός εδώ ο ρόλος του υποκειμενικού στοιχείου της υποτακτικής˙ εκφέρεται με υποτακτική παρατατικού (abiret), γιατί εξαρτάται από το ρήμα ιστορικού χρόνου (edixit), και εκφράζει το σύγχρονο στο παρελθόν. 

Γ1.β. abiectis armis: ιδιάζουσα αφαιρετική απόλυτη χρονική μετοχή (abiectis). Το armis είναι υποκείμενο της μετοχής abiectis, η οποία ισοδυναμεί και αναλύεται σε δευτερεύουσα χρονική πρόταση:

cum praedones arma abiecissent .

Γ2.α.

cum se ipsum captum venisse eos existimasset :

δευτερεύουσα επιρρηματική αιτιολογική πρόταση, η οποία εισάγεται με τον αιτιολογικό σύνδεσμο cum και εκφέρεται με υποτακτική, επειδή η αιτιολογία είναι το αποτέλεσμα εσωτερικής, λογικής διεργασίας. Συγκεκριμένα, εκφέρεται με υποτακτική χρόνου υπερσυντελίκου (existimasset) και εφόσον το ρήμα της κύριας πρότασης είναι ιστορικού χρόνου (conlocavit), η δευτερεύουσα πρόταση εκφράζει το προτερόχρονο στο παρελθόν. Λειτουργεί ως επιρρηματικός προσδιορισμός της αιτίας στο περιεχόμενο της κύριας πρότασης.

Γ2β.Tum a Scipione praesidium domesticorum in tecto conlocatum est.

Γ2.γ. ut praedones virtutem eius admirarentur.

KEIMENO 38

Caecilia, uxor Metelli, dum more prisco omen nuptiale petit filiae sororis, ipsa fecit omen. Nam in sacello quodam nocte cum sororis filia persedebat expectabatque dum aliqua vox congruens proposito audiretur. Tandem puella, longa mora standi fessa, rogavit materteram, ut sibi paulisper loco cederet. Tum Caecilia puellae dixit: “ego libenter tibi mea sede cedo”. Hoc dictum paulo post res ipsa confirmavit. Nam mortua est Caecilia, quam Metellus, dum vixit, multum amavit; postea is puellam in matrimonium duxit.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1. Υπογραμμίστε το σωστό:                                                                                    5Μ

 α) omen είναι ονομαστική ή αιτιατική;

β) filiae είναι γενική ή δοτική ενικού;

γ) quam είναι αντωνυμία ή επίρρημα;

δ) proposito είναι δοτική ή αφαιρετική;

ε) post είναι πρόθεση ή επίρρημα;

στ) congruens είναι μετοχή ή επίθετο;

ζ) mea είναι προσωπική ή κτητική αντωνυμία;

η) aliqua είναι επιθετική ή ουσιαστική αντωνυμία;

θ) standi είναι γερούνδιο ή γερουνδιακό;

ι) mora είναι ονομαστική ή αφαιρετική ενικού;

 

2. Να συνδέσετε τους αριθμούς της στήλης Α΄ με τα γράμματα της στήλης Β΄. Ένα στοιχείο της στήλης Β΄ περισσεύει.                                                                                                         4Μ

     Α                                         Β

1) ipsa                            α) αόριστη αντωνυμία

2) petit                                     β) δεικτική αντωνυμία

3) sibi                            γ) προσωπική αντωνυμία β΄ προσώπου

4) quodam                      δ) κτητική αντωνυμία

5) persedebat                ε) ρήμα γ΄ συζυγίας

6) tibi                            στ) ρήμα α΄ συζυγίας

7) hoc                            ζ) προσωπική αντωνυμία γ΄ προσώπου

8) cederet                     η) οριστική αντωνυμία

9) more                                     θ) ρήμα β΄ συζυγίας

10) mea                          ι) ουσιαστικό γ΄ κλίσης

                                    ια) ρήμα γ΄ συζυγίας

3. Σωστό – Λάθος                                                                                               2Μ

α) more είναι αφαιρετική του οργάνου.

β) omen είναι υποκείμενο στο “petit”.

γ) nocte είναι αφαιρετική του χρόνου.

δ) proposito είναι αντικείμενο στο “congruens”.

ε) ut… cederet είναι δευτερεύουσα τελική πρόταση.

στ) fessa είναι αιτιολογική μτχ. (σύγχρονο).

ζ) tibi είναι έμμεσο αντικ. στο “cedo”.

η) paulo post είναι εμπρόθ. προσδ. του χρόνου.

θ) quam είναι υποκείμενο στο “vixit”.

ι) multum είναι επιρρηματικός προσδ. του τρόπου.

4. Να συμπληρώσετε τα κενά, ώστε να χαρακτηρίζεται πλήρως η συντακτική λειτουργία των λέξεων που δίνονται.

α) uxor είναι …….……. στο …………………………….

β) sororis είναι γενική ………… από το ……………………

γ) vox είναι …………… στο ……………………………

δ) standi είναι γενική ………………. στο …………………

ε) proposito είναι …………………… στο …………………….

στ) fessa είναι ……………… ………………………………

                                                                                                                   3Μ

5. Nα δηλώσετε τη χρονική βαθμίδα που εκφράζουν οι παρακάτω δευτερεύουσες χρονικές προτάσεις, σημειώνοντας την ένδειξη Χ στο οικείο πλαίσιο:

α) Dum more prisco omen petit filiae sororis, ipsa fecit omen.  Σύγχρονο   Προτερόχρονο   Υστερόχρονο

β) Expectabat dum aliqua vox congruens proposito audiretur.

γ) Quam Metellus, dum vixit, multum amavit.

                                                                                                                   1Μ

6. petit, persedebat, congruens, mortua est, duxit: να γραφούν οι αρχικοί χρόνοι και να δηλωθεί σε ποια συζυγία ανήκει το καθένα.                                                                                                                          5Μ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

1. α) omen είναι αιτιατική

β) filiae είναι δοτική ενικού

γ) quam είναι αντωνυμία

δ) proposito είναι δοτική

ε) post είναι επίρρημα;

στ) congruens είναι μετοχή ή επίθετο;

ζ) mea είναι κτητική αντωνυμία

η) aliqua είναι επιθετική

θ) standi είναι γερούνδιο

ι) mora είναι αφαιρετική ενικού

 2.   1.η/2.ια/3. ζ/4. α/5. θ/6. γ/ 7. β/8. ε/9.ι/10. δ

3. ΣΩΣΤΑ: γ,δ 

4. α) uxor είναι …….…παραθεση …. στο …………………Caecilia………….

β) sororis είναι γενική …κτητική……… από το ……filiae………………

γ) vox είναι ………υποκείμενο…… στο …………………audicetur…………

δ) standi είναι γενική …γερουνδιου……………. στο …………mora………

ε) proposito είναι …………αντικείμενο………… στο ……congruens……………….

στ) fessa είναι ………………επιρρ. κατηγορούμενο του τρόπου ………………………………

5. Σύγχρονο   Προτερόχρονο   Υστερόχρονο

   α,γ                                         β

6. peto, peti(v)i, petitum, petĕre 3

persedeo, persedi, persessum, persedēre 2

congruo, congrui, -, congruĕre 3

morior, mortuus sum, mori* (Αποθετικό. 3

duco, duxi, ductum, ducĕre 3

KEIMENO 36

Manius Curius Dentatus maxima frugalitate utebatur, quo facilius divitias contemnere posset. Die quodam Samnitium legati ad eum venerunt. Ille se in scamno assidentem apud focum et ex ligneo catillo cenantem eis spectandum praebuit. Samnitium divitias contempsit et Samnites paupertatem eius mirati sunt. Nam cum ad eum magnum pondus auri publice missum attulissent, ut eo uteretur, vultum risu solvit et protinus dixit: “Supervacaneae, ne dicam ineptae, legationis ministri, narrate Samnitibus Manium Curium malle locupletibus imperare quam ipsum fieri locupletem; et mementote me nec acie vinci nec pecunia corrumpi posse”.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1. Υπογραμμίστε το σωστό:

α) quo είναι αντωνυμία ή σύνδεσμος;

β) facilius είναι επίθετο ή επίρρημα;

γ) quodam είναι αρσενικού ή ουδετέρου γένους;

δ) spectandum είναι γερούνδιο ή γερουνδιακό;

ε) cenantem είναι μετοχή ή επίθετο;

στ) pondus είναι ονομαστική ή αιτιατική;

ζ) ineptae είναι ενικός ή πληθυντικός αριθμός;

2. Να συνδέσετε τους αριθμούς της στήλης Α΄ με τα γράμματα της στήλης Β΄. Ένα στοιχείο της στήλης Β΄ περισσεύει.

        Α                              Β

1) utebatur                   α) αόριστη επιθετική αντωνυμία

2) risu                          β) ελλειπτικό ρήμα

3) pecunia                    γ) γερουνδιακό

4) mirati sunt               δ) μετοχή

5) auri                          ε) μετοχή παθ. παρακειμένου

6) quodam                    στ) αρσενικό ουσ. της δ΄ κλίσης

7) acie                          ζ) αποθετικό της γ΄ συζυγίας

8) spectandum              η) θηλυκό ουσ. της ε΄ κλίσης

9) cenantem                 θ) θηλυκό ουσ. της α΄ κλίσης

10) mementote ι) αποθετικό ρήμα της α΄ συζυγίας

                                    ια) ουδέτερο ουσ. της β΄ κλίσης

3. Nα συμπληρώσετε τα κενά, ώστε να χαρακτηρίζεται πλήρως η συντακτική λειτουργία των λέξεων ή των προτάσεων που δίνονται.

α) frugalitate είναι ………… στο ………………………………….

β) contemnere είναι ………… απαρ., ως ………… στο ……………

γ) die είναι αφαιρετική του …………………………………

δ) assidentem είναι …………… μτχ. από το ………………………

ε) eis είναι …………….. στο ………………………………

στ) eius είναι γενική …………….. από το ……………………

ζ) auri είναι γενική …………………. από το ……………….

η) risu είναι αφαιρ. του ……….. που προσδιορίζει το ……..

θ) fieri είναι …...……… στο …………………………..…….

ι) vinci είναι ……. απαρ. ως ………… στο ………………….

4. Σωστό – Λάθος.

α) quo facilius… posset είναι δευτ. αναφορική πρόταση.

β) se είναι άμεσο αντικ. στο “praebuit”.

γ) spectandum είναι κατηγ. προσδ. στο “se

δ) cenantem είναι τροπική μετοχή.

ε) auri είναι γενική του περιεχομένου.

στ) eo είναι αντικείμενο στο “uteretur

ζ) cum… attulissent είναι χρον. πρόταση (σύγχρονο).

η) malle είναι τελ. απαρ. αντικ. στο “narrate”.

θ) ministri είναι υποκείμενο στο “narrate”.

ι) locupletibus είναι αντικ. στο “imperare”.

5. utebatur, contemnere, assidentem, praebuit, corrumpi: να γραφούν οι αρχικοί χρόνοι και να δηλωθεί σε ποια συζυγία ανήκει το καθένα.                                                                                          5Μ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

1. α) quo είναι σύνδεσμος

β) facilius είναι επίρρημα

γ) quodam είναι αρσενικού γένους

δ) spectandum είναι γερουνδιακό

ε) cenantem είναι μετοχή

στ) pondus είναι ονομαστική

ζ) ineptae είναι ενικός

2.   1.ζ/2.στ/3. θ/4. ι/5. ια/6. α/ 7. η/8. γ/9.δ/10. β

3. frugalitate: αντικείμενο του ρήματος utebatur.

contemnere: αντικείμενο του ρήματος posset και τελικό απαρέμφατο.

die: αφαιρετική του χρόνου στο ρήμα veneunt.

assidentem : κατηγορηματική μετοχή από το spectandum

eis: έμμεσο αντικείμενο του ρήματος praebuit.

eius: γενική κτητική στο paupertatem.

auri: γενική διαιρετική ή του περιεχομένου στο pondus.

risu: αφαιρετική οργανική του τρόπου στο ρήμα solvit.

fieri: β΄ όρος σύγκρισης (ο α΄ όρος είναι το imperare)

vinci: υποκείμενο στο απρόσωπο posse και τελικό απαρέμφατο.

4. ΣΩΣΤΑ: β,ε,στ, ι

5. utor, usus sum, uti (αποθετικό 3

contemno, contempsi, contemptum, contemnĕre 3

assideo, assedi, assessum, assidēre 2

praebeo, praebui, praebitum, praebēre 2

corrumpo, corrupi, corruptum, corrumpĕre 3

KEIMENO 34

Cum Africanus in Literno esset, complures praedonum duces forte salutatum ad eum venerunt. Tum Scipio, cum se ipsum captum venisse eos existimasset, praesidium domesticorum in tecto conlocavit. Quod ut praedones animadverterunt, abiectis armis ianuae appropinquaverunt et clara voce Scipioni nuntiaverunt (incredibile auditu!) virtutem eius admiratum se venisse. Haec postquam domestici Scipioni rettulerunt, is fores reserari eosque intromitti iussit. Praedones postes ianuae tamquam sanctum templum venerati sunt et cupide Scipionis dextram osculati sunt. Cum ante vestibulum dona posuissent, quae homines deis immortalibus consecrare solent, domum reverterunt.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1. Επιλέξτε το σωστό:                                                                                 3Μ

α) complures είναι θετικός ή συγκριτικός βαθμός;

β) ipsum είναι οριστική ή δεικτική αντωνυμία;

γ) praesidium είναι αιτιατική ενικού ή γενική πληθυντικού;

δ) ianuae είναι γενική ή δοτική;

ε) admiratum είναι μετοχή ή σουπίνο;

στ) haec είναι ονομαστική ή αιτιατική;

2. Να συνδέσετε τους αριθμούς της στήλης Α΄ με τα γράμματα της στήλης Β΄. Ένα στοιχείο της στήλης Β΄ περισσεύει.                                                                              4Μ

        Α                              Β

1) abiectis                       α) σουπίνο γ΄ συζυγίας

2) postes                         β) ημιαποθετικό ρήμα γ΄ συζυγίας

3) solent                         γ) απαρέμφατο παθ. ενεστ. γ΄ συζυγίας

4) armis                          δ) σουπίνο α΄ συζυγίας

5) reserari                      ε) μετοχή παθ. παρακειμένου

6) reverterunt                 στ) αρσενικό ουσ. της γ΄ κλίσης

7) admiratum                  ζ) αποθετικό της α΄ συζυγίας

8) intromitti                   η) απαρέμφατο παθ. ενεστ. α΄ συζυγίας

9) captum                       θ) θηλυκό ουσ. της γ΄ κλίσης

  10) fores                         ι) ημιαποθετικό ρήμα β΄ συζυγίας

                                                ια) ουδέτερο ουσ. της β΄ κλίσης

3. venerunt, abiectis, auditu, posuissent, venerati sunt: να γραφούν οι αρχικοί χρόνοι και να δηλωθεί σε ποια συζυγία ανήκει το καθένα.                                                                                                          5Μ

4. Nα συμπληρώσετε τα κενά, ώστε να χαρακτηρίζεται πλήρως η συντακτική λειτουργία των λέξεων ή των προτάσεων που δίνονται.                                                                    4Μ

α) praedonum είναι γενική ………… στο…………………………….

β) captum είναι ………… που δηλώνει ………………………….

γ) venisse είναι ………… απαρ. ως…………… … στο …………

δ) eos είναι …………………….στο ………………………...

ε) cum existimasset είναι δευτερεύουσα …………….. πρόταση.

στ) Quod ut… an madverterunt είναι δευτ. …………….. πρόταση.

ζ) ianuae είναι ……………… στο …………………………..…..

η) voce είναι αφαιρετική του ………....που προσδιορίζει το ………..

θ) virtutem είναι …...……… στο…………………………………..

ι) intromitti είναι …….απαρ. ως…………στο …………….………

5. Σωστό Λάθος                                                                                       4Μ

α) cum… esset είναι δευτ. χρονική πρόταση.

β) praedonum είναι γενική διαιρετική στο  “duces”.

γ) cum... existimasset είναι δευτ. χρονική πρόταση.

δ) quod ut praedones aminadverterunt είναι δευτ. αναφορική πρότ.

ε) adiectis είναι γνήσια αφαιρ. απόλ., χρονική μετοχή.

στ) se είναι υποκ. στο “venisse”, (ταυτοπροσωπία).

ζ) cum... posuissent είναι χρονική πρόταση (σύγχρονο).

η) intromitti είναι τελ. απαρ. αντικ. στο “iussit”.

θ) praedones είναι υποκείμενο στο “solent”.

ι) deis είναι έμμεσο αντικ. στο “consecrare”.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

1. α) complures είναι θετικός

β) ipsum είναι οριστική  αντωνυμία

γ) praesidium είναι αιτιατική ενικού

δ) ianuae είναι δοτική

ε) admiratum είναι σουπίνο

 στ) haec είναι αιτιατική

2.   1.ε/2.στ/3. ι/4. ια/5. η/6. β/ 7. ζ/8. γ/9.α/10. θ

3. venio, veni, ventum, venire 4

       abicio, -ieci, -iectum, -ĕre 3

audio, audivi, auditum, audire 4

       pono, posui, positum, ponĕre 3

       veneror, veneratus sum, venerāri (αποθετικό) 1

4. praedonum: γενική κτητική (ή αντικειμενική) στο duces.

captum: αιτιατική του σουπίνου που δηλώνει τον σκοπό της κινήσεως,

venisse: αντικείμενο του ρήματος existimasset και ειδικό απαρέμφατο.
eos: υποκείμενο του απαρεμφάτου existimasset (ετεροπροσωπία).
cum se ipsum captum venisse eos existimasset: δευτερεύουσα επιρρηματική αιτιολογική πρόταση

Quod ut praedones animadverterunt: δευτερεύουσα επιρρηματική χρονική πρόταση

ianuae: γενική κτητική στο postes

voce: αφαιρετική οργανική του τρόπου στο ρήμα nuntiaverunt.

virtutem: αντικείμενο του σουπίνου admiratum.
intromitti: αντικείμενο του ρήματος iussit και τελικό απαρέμφατο

5.  ΣΩΣΤΑ: α,στ,η,ι