15.12.10

Το “image” του κινητού

3 σχόλια
Πλέον το κινητό τηλέφωνο έχει γίνει κάτι παραπάνω από μόδα ή από εργαλείο καθημερινής χρήσης. Ευτυχώς ή δυστυχώς όλοι κυκλοφορούν με – τουλάχιστον – ένα κινητό επάνω τους και δεν εξαιρώ τον εαυτό μου από την κατηγορία αυτή.
Βέβαια, έχω αναρωτηθεί πολλές φορές στο παρελθόν (ακόμα και στο παρόν) για την χρήση που κάνει ο κάθε ένας στο κινητό. Άλλοι το χρησιμοποιούν μόνο για να παίρνουν τηλέφωνα και να στέλνουν μηνύματα. Πέρα από τις συμβατικές λύσεις (τηλέφωνο και sms), άλλοι το χρησιμοποιούν για ημερολόγιο, άλλοι το χρησιμοποιούν για παιχνίδια, άλλοι για Internet και τα λοιπά.
Αυτή τη φορά θέλω να εξετάσω μία διαφορετική πτυχή αυτής της συνήθειας! Θυμάμαι πριν από μπόλικα χρόνια, γύρω στο 1999 – 2000, είχα πάει στην Αγία Τριάδα (να δω την γιαγιά μου) και γυρνούσα με το λεωφορείου πίσω στην Θεσσαλονίκη. Καθόμουν τέρμα πίσω (όπως πάντα στα λεωφορεία) και λίγο πιο δίπλα καθόταν ένας κύριος πολύ καλά ντυμένος (κουστούμι, γραβάτα, κλπ) ο οποίος κρατούσε έναν χαρτοφύλακα, 2-3 εφημερίδες και ένα κινητό τηλέφωνο!
Το κινητό τηλέφωνο αν δεν ήταν αυτό της εικόνας, σίγουρα ήταν παλιότερο και μεγαλύτερο! Όσο ήμασταν μέσα στο λεωφορείο (η διαδρομή Αγία Τριάδα – Θεσσαλονίκη τότε ήταν κανένα 45λεπτο) το κινητό χτύπησε περίπου 4-5 φορές. Πάντα έκανε ένα πάρα πολύ διακριτικό μπιπ και πριν προλάβει να κάνει και δεύτερο ο κύριος (χωρίς να κουνηθεί ή να το κοιτάξει) το έκλεινε! Μέχρι που κατέβηκε από το λεωφορείο δεν απάντησε σε ούτε ένα τηλεφώνημα.
Μπορεί να ήταν η πρώτη φορά που έβλεπα κινητό (ή τουλάχιστον από τις πρώτες), αλλά μου έκανε τρομερή εντύπωση, γιατί ο κύριος ήταν άκρως διακριτικός και δεν ήθελε να ενοχλεί τους υπόλοιπους επιβαίνοντες με την χρήση του κινητού. Εντελώς αντίθετα είναι τα σημερινά ήθη και έθιμα. Όλοι οι νέοι (αλλά και οι μεγαλύτεροι πολλές φορές) βάζουν το κινητό να χτυπάει με τον πιο δυνατό ήχο που μπόρεσαν να βρουν ώστε να είναι σίγουροι ότι θα τον ακούσουν όλοι μέσα στο λεωφορείο. Πολλές φορές, αν το κινητό δεν χτυπήσει, το βάζουν να παίζει μόνοι τους, έτσι ώστε και πάλι να καταλάβουν όλοι ότι έχει κινητό που παίζει και μουσική.
Εκτός από αυτό, όλοι (όλοι όμως – τον εαυτό μου τον βγάζω αυτή την φορά) σηκώνουν το κινητό μέσα στο λεωφορείο και μιλάνε όσο πιο δυνατά γίνεται γιατί έτσι κι αλλιώς που να ακούσουνε με τόση φασαρία. Μα καλά, δεν μπορούν να περιμένουν μέχρι την στάση που θα κατέβουν και να καλέσουν αυτοί; Δεν θα γίνει τίποτα αν περάσουν 5-10 λεπτά!
Αυτά είναι μόνο μερικά από τα πολλά παραδείγματα που μου έχουν έρθει στο μυαλό και τα οποία με κάνουν να αναρωτιέμαι… η χρήση του κινητού σήμερα είναι για καθαρά επικοινωνιακούς και χρηστικούς λόγους ή για λόγους Image;

http://www.newsfilter.gr/2008/05/10/to-image-tou-kinitou/

Εθισμός στο κινητό τηλέφωνο

6 σχόλια
mobile phone cartoonΠολλοί είναι οι άνθρωποι που έχουν αγοραφοβία ή κλειστοφοβία ή αραχνοφοβία ή δεν ξέρω και εγώ τι άλλη φοβία… τώρα υπάρχουν και αυτοί που έχουν Nomophobia. Έτσι λέγεται η φοβία έλλειψης  κινητού τηλεφώνου που επηρεάζει κάθε μέρα ολοένα και περισσότερους ανθρώπους ανά τον κόσμο.
Σύμφωνα με μία έρευνα, περίπου 13 εκατομμύρια Βρετανοί φοβούνται μην ξεμείνουν ξαφνικά χωρίς κινητό τηλέφωνο. Ο κυριότερος λόγος που ο κόσμος είναι εθισμένος στο κινητό είναι η επαφή με τους φίλους και της οικογένεια! Επίσης, περισσότεροι από τους μισούς ερωτηθέντες απάντησαν πως δεν κλείνουν ποτέ το κινητό, ενώ περίπου ένας στους δέκα το χρειάζεται εξαιτίας της δουλειάς του. Τέλος, το 53 τις 100 των ερωτηθέντων δήλωσαν πως νιώθουν αγχωμένοι μήπως και τους τελειώσει η μπαταρία ή βγουν εκτός δικτύου.
Πάντως, κάποια στοιχεία που προέκυψαν από την έρευνα θα έπρεπε να τα ερμηνεύσουμε όχι μόνο με γνώμονα τον εθισμό στο κινητό τηλέφωνο, αλλά και με βάση την κοινωνικοψυχολογική πίεση που ασκείται πάνω στο κάθε άτομο. Είναι λογικό να αισθάνεται κάποιος άγχος μήπως και χάσει το σήμα του ή τελειώσει η μπαταρία του διότι γνωρίζει εκ των προτέρων ότι αν κάποιος τον πάρει εκείνο το διάστημα και δεν τον βρει θα ανησυχήσει και θα αναστατώσει τον κόσμο όλο νομίζοντας είτε ότι έχει γίνει κάτι κακό (π.χ. μητέρα που ανησυχεί ότι το παιδί της χτύπησε ή το απήγαγαν), είτε ότι το κάνει επίτηδες (π.χ. σύζυγος που νομίζει ότι ο άνδρας της παραστρατεί). Είναι να μην φοβάσαι μετά; Άντε να εξηγήσει γιατί δεν είχες σήμα και να σε πιστέψουν. Και γιατί να μπεις σε αυτή τη διαδικασία στην τελική;
Ο εθισμός στο τηλέφωνο είναι καθαρά, κατά την γνώμη μου, ένα φαινόμενο κοινωνικό που επιβάλλεται στον καθένα από το περιβάλλον του και όχι από τον εαυτό του. 

http://www.newsfilter.gr/2009/05/26/ethismos-sto-kinito-tilefono/
Η ιστορία της κινητής τηλεφωνίας

Η περιπέτεια της κινητής τηλεφωνίας ξεκίνησε αμέσως μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, με τις πρώτες προσπάθειες των Σουηδών, Φιλανδών και Αμερικανών. Όμως, ως ληξιαρχική πράξη γέννησής της θεωρείται η 3η Απριλίου 1973. Ήταν ένα μουντό ανοιξιάτικο πρωινό στη Νέα Υόρκη. Ο δόκτωρ Μάρτιν Κούπερ της «Μοτορόλα», περπατώντας σ' ένα δρόμο της αμερικάνικης μεγαλούπολης ήξερε ότι έγραφε ιστορία. Στα δυο του χέρια κρατούσε μια συσκευή που έμοιαζε με φορητό ασύρματο. Είχε ύψος 25 εκατοστά και βάρος 900 γραμμάρια. Ήταν το πρώτο σύγχρονο κινητό τηλέφωνο με τον κωδικό MotorolaDynaTAC. Σχημάτισε τον αριθμό του βασικού ανταγωνιστή του, Τζόελ ΄Ενγκελ, που δούλευε για λογαριασμό της Bell Labs.
«Γεια σου Τζο, σου μιλάω από ένα αληθινό κινητό τηλέφωνο» του είπε. «Παρότι δεν είχαμε τις καλύτερες των σχέσεων, μου συμπεριφέρθηκε πολύ ευγενικά», δήλωσε χρόνια αργότερα ο Κούπερ σε μια συνέντευξή του. Η Bell πήρε τη ρεβάνς το 1978, κατασκευάζοντας το πρώτο δοκιμαστικό δίκτυο κινητής τηλεφωνίας, που ήταν αναγκαίο για την εξέλιξη και την εμπορική εκμετάλλευση του κινητού.
Το πρώτο αυτοματοποιημένο δίκτυο κινητής τηλεφωνίας λειτούργησε στις αρχές της δεκαετίας του '80 στη Σκανδιναβία. Μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του '80 τα κινητά τηλέφωνα ήταν ογκώδη για να μεταφέρονται στην τσέπη κι έτσι ήταν εγκατεστημένα κυρίως σε αυτοκίνητα. Το πρώτο κινητό που έλαβε άδεια έγκρισης ήταν το μοντέλο της «Μοτορόλα» DynaTAC8000X. Υπήρξε η ναυαρχίδα των λεγόμενων κινητών πρώτης γενιάς (1G).
Στην αρχή της δεκαετίας του '90 άρχισε η απογείωση των κινητών τηλεφώνων, με την ψηφιοποίηση δικτύων (GSM) και συσκευών. Τα κινητά έγιναν μικρότερα (100-200 γραμμάρια), χωρούσαν στην παλάμη και έμπαιναν έστω και με δυσκολία στην τσέπη του χρήστη τους. Περάσαμε έτσι στα κινητά της δεύτερης γενιάς (2G), που παρείχαν και άλλες ευκολίες, όπως την αποστολή σύντομων γραπτών μηνυμάτων (SMS) και τη λήψη φωτογραφιών.

Στις αρχές του 21ου αιώνα ήλθαν τα κινητά τρίτης γενιάς (3G), με τις απεριόριστες δυνατότητες των πολυμέσων. Σήμερα, η διείσδυση του κινητού τηλεφώνου στον πλανήτη ξεπερνά το 30%, με αλματώδη άνοδο στις φτωχές χώρες του πλανήτη και κυρίως στην Αφρική. Η φιλανδική εταιρεία Nokia, με μερίδιο αγοράς 36%, κατέχει την πρώτη θέση στις πωλήσεις κινητών τηλεφώνων παγκοσμίως. Στην Ελλάδα η κινητή τηλεφωνία έκανε την εμφάνισή της το 1992, με την προκήρυξη διαγωνισμού από την κυβέρνηση Μητσοτάκη για τη χορήγηση δύο αδειών. Ο αποκλεισμός του ΟΤΕ από τη διαδικασία αδειοδότησης προκάλεσε θύελλα διαμαρτυριών κατά της κυβέρνησης. Η κυβέρνηση αντέτεινε την αφερεγγυότητα του οργανισμού (καθυστερήσεις στις συνδέσεις σταθερών τηλεφώνων που έφθανε και τα 15 χρόνια, Υπόθεση Τόμπρα κ.ά.), αλλά και τα οικονομικά οφέλη, που θα είχε από τη χορήγηση των αδειών σε ιδιωτικές εταιρείες. Τελικά, οι δύο άδειες κατακυρώθηκαν στην Panafon (νυν Vodafone), πολυμετοχική εταιρεία με επικεφαλής την αγγλική Vodafone, και στην ιταλική Telestet (νυν TIM).
H ΤΙΜ ξεκίνησε την εμπορική της εκμετάλλευση στις 29 Ιουνίου 1993 και η Panafon την 1η Ιουλίου19 Ιουνίου 2002). H Q στη συνέχεια εξαγοράσθηκε από την TIM (Ιανουάριος 2006) κι έτσι σήμερα δραστηριοποιούνται τρεις εταιρείες, ΤΙΜ, Vodafone και Cosmote, που είναι η ηγέτιδα στο χώρο της κινητής τηλεφωνίας. του ίδιου χρόνου. Η Cosmote, συμφερόντων ΟΤΕ, ήταν o τρίτος παίκτης της αγοράς (Ιανουάριος 1998) και η Q, εταιρεία του ομίλου Φέσσα, ο τέταρτος (
Τους πρώτους μήνες του 1993 τα κινητά τηλέφωνα λειτουργούσαν μόνο στην Αττική και τα νησιά του Σαρωνικού. Το κόστος ήταν απαγορευτικό για τους πολλούς. Οι συσκευές στοίχιζαν από 700-1400€, το τέλος ενεργοποίησης 85€, το μηνιαίο πάγιο 40€ και το λεπτό ομιλίας 0,25€. Έτσι, μόνο 1000 ήταν οι συνδρομητές τις πρώτες μέρες του Ιουλίου.
Οι εκτιμήσεις των «ειδικών» έκαναν λόγο για 200.000 συνδρομητές μέσα σε μια δεκαετία. Απέτυχαν παταγωδώς στις προβλέψεις τους. 13 χρόνια μετά, λειτουργούσαν στη χώρα μας 13.551.000 συσκευές (Δεκέμβριος 2006), που καλύπτουν το 120,5% του ελληνικού πληθυσμού, γεγονός που κατατάσσει την Ελλάδα στις πρώτες θέσεις παγκοσμίως σε αναλογία πληθυσμού και κινητών τηλεφώνων.

http://www.sansimera.gr/articles/241
ΚΙΝΗΤΑ ΤΗΛΕΦΩΝΑ: ΦΙΛΟΙ Η ΕΧΘΡΟΙ;

Δεν ξέρουμε κι εμείς τι να πιστέψουμε πλέον! Οι γνώμες διχάζονται και αλλάζουν συνεχώς. Οι μεν λένε πως πρέπει αμέσως να πετάξουμε τα κινητά τηλέφωνα μας γιατί είναι πολύ επικίνδυνα, οι δε λένε πως δεν υπάρχουν αρκετά στοιχεία για αυτά που λένε οι μεν, μετά οι μεν αλλάζουν γνώμη και υποστηρίζουν πως ίσως να μην είναι τόσο τραγικά τα πράγματα τελικά, αλλά οι δε πείθονται πως πρέπει να κάψουμε όλα τα κινητά αμέσως... και η ιστορία συνεχίζεται...
Τι γίνεται όμως με εμάς; Τι πρέπει να κάνουμε τελικά, να πετάξουμε τα κινητά μας τηλέφωνα ή όχι;
Σίγουρα θα θυμάστε όταν, πριν από όχι και τόσο πολύ καιρό, ξαφνικά έγιναν "της μόδας" τα κινητά τηλέφωνα. Εκεί που οι περισσότεροι από εμάς δεν ξέραμε καν ότι υπήρχαν τέτοια "κατασκευάσματα", ξαφνικά είχαμε όλοι την μεγάλη ανάγκη να αποκτήσουμε από ένα, έτοιμο για κάθε είδους εντελώς αχρείαστο τηλεφώνημα...
Π.χ. στον καλύτερο μας φίλο για να του πούμε πως μόλις είδαμε στον απέναντι δρόμο τον άλλο καλύτερο μας φίλο ο οποίος φορούσε ένα απαίσιο και εντελώς "ντεμοντέ" πράσινο παντελόνι και μιλούσε στο τηλέφωνο με τη θεία του!
Από τότε, όταν έγινε αυτή η ραγδαία εξάπλωση των κινητών τηλεφώνων, οι επιστήμονες άρχισαν να διερωτώνται για τα πιθανά "κακά" που θα μπορούσαν να προκαλέσουν τα κινητά αφού "ουδέν καλό αμιγές κακού"!
Αγνοώντας τα άλλα προφανή προβλήματα (π.χ. τη σπατάλη χρημάτων) επικεντρώθηκαν στην υγεία όπου διαμόρφωσαν μια αρκετά σημαντική και εκφοβιστική θεωρία: πως η ακτινοβολία των κινητών προκαλεί διάφορα προβλήματα υγείας, μεταξύ των οποίων και καρκίνο στον εγκέφαλο.
Έγιναν πάρα πολλές έρευνες από τις οποίες ελάχιστες κατέληξαν στο συμπέρασμα πως η χρήση των κινητών τηλεφώνων μπορεί όντως να βλάψει σοβαρά την υγεία. Μάλιστα, οι έρευνες που κατέληγαν στο συμπέρασμα αυτό χρησιμοποιούσαν σαν δείγματα παλιά μοντέλα κινητών τα οποία λειτουργούσαν με πολύ πιο ψηλή ακτινοβολία από τα νέα μοντέλα.
Οι υπόλοιπες έρευνες κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία που να τεκμηριώνουν πως τα κινητά τηλέφωνα αποτελούν μεγάλο κίνδυνο για μας. Παράλληλα όμως τόνισαν πως πρέπει να γίνουν ακόμη πολλές μακροχρόνιες έρευνες για να είμαστε πια 100% σίγουροι πως δεν είναι βλαβερά τα κινητά, γι' αυτό πρότειναν να είμαστε προσεκτικοί στη χρήση τους.
Αυτό σημαίνει:
για τους ενήλικες πως πρέπει να περιορίζουν το χρόνο ομιλίας όσο περισσότερο γίνεται. Επίσης, όταν η λήψη του τηλεφώνου δεν είναι καλή, πρέπει να αποφεύγουν τα τηλεφωνήματα αφού το κινητό χρειάζεται επιπλέον δύναμη για να επικοινωνήσει και έτσι η ακτινοβολία είναι ισχυρότερη.
για τα παιδιά κάτω των 16 χρονών πως πρέπει να αποφεύγουν εντελώς την χρήση κινητών τηλεφώνων. Ο λόγος είναι ότι στα παιδιά ο εγκέφαλος ακόμη βρίσκεται σε φάση που μεγαλώνει και έτσι είναι πιο ευαίσθητος στην ακτινοβολία.
Σίγουρα θα έχετε ξανακούσει κάποιον να παραπονιέται για πονοκέφαλους μετά από ένα αρκετά μεγάλο τηλεφώνημα από κινητό. Στην πραγματικότητα δεν υπάρχουν μελέτες που να αποδεικνύουν πως οι πονοκέφαλοι οφείλονται στα κινητά αλλά μπορεί να οφείλονται σε άλλους παράγοντες.
Τι γίνεται τώρα με τις μεγάλες αντένες από τις οποίες αποστέλλεται η ακτινοβολία; Βλέπουμε συνεχώς στις ειδήσεις τις διαμαρτυρίες κατοίκων κάποιων περιοχών στις οποίες υπάρχουν βάσεις τέτοιων αντενών, οι οποίοι υποστηρίζουν πως οι αντένες είναι υπεύθυνες για το αυξημένο ποσοστό περιπτώσεων καρκίνου στην περιοχή και για άλλα πολλά συμπτώματα.
Και γι' αυτό έχει γίνει μια πολύ ενδιαφέρουσα έρευνα. Ομάδα του BBC έβαλε 10 φοιτητές (με την συγκατάθεση τους βέβαια!) να ζήσουν για μια εβδομάδα σε ένα σπίτι, στον κήπο του οποίου υπήρχε αντένα. Αυτό που είπαν στους φοιτητές ήταν ότι η αντένα θα βρισκόταν σε λειτουργία κατά τις πρώτες μέρες της εβδομάδας και προς το τέλος της εβδομάδας θα την απενεργοποιούσαν.
Στην πραγματικότητα όμως, η αντένα δεν ήταν ενεργοποιημένη στην αρχή της εβδομάδας και ήταν σε λειτουργία προς το τέλος της.
Όταν οι φοιτητές ρωτήθηκαν, είπαν πως οι μέρες κατά τις οποίες κάποιοι ένιωθαν άρρωστοι ήταν κατά τις αρχές της εβδομάδας, όταν νόμιζαν πως η αντένα ήταν ενεργοποιημένη ενώ στην πραγματικότητα δεν ήταν!
Αυτό που ήθελε να δείξει με αυτή την έρευνα η ομάδα του BBC ήταν ότι πολλές φορές τα διάφορα συμπτώματα που νιώθουμε προέρχονται από την ανησυχία μας και μόνο.
Βέβαια, αυτό και πάλι δεν μας αποδεικνύει πως οι αντένες είναι ασφαλείς γι' αυτό πρέπει και εδώ να είμαστε πάντοτε προσεκτικοί.

http://www.medlook.net/kids/mobile.asp

Τι είναι, αλήθεια, η μόδα;

Μια ιστορική διαδρομή στο χώρο της μόδας, έτσι όπως αυτή καταγράφεται μέσα από έρευνες ή διάφορα ελληνικά εγκυκλοπαιδικά λεξικά με βιώματα και εμπειρίες, που έχει η δική μας ελληνική κοινωνία, απ' τα πανάρχαια χρόνια μέχρι σήμερα!... Η πολεμική εναντίον της μόδας από τον άγιο Αμβρόσιο, τον άγιο Ιερώνυμο, τον Δάντη και τον Βοκκάκιο εκφράζει τη θρησκευτική και ηθική καταδίκη τού λεγομένου:  «ματαιότης ματαιοτήτων» ή μήπως υπάρχει μία άλλη φιλοσοφική αντίληψη του κόσμου τα τελευταία χρόνια; 
 
Ιωάννα Δεμεντή: Η Ελληνίδα δημοσιογράφος, τηλεπαρουσιάστρια και ειδική στο χώρο της ελληνικής ομορφιάς σε μια χαρακτηριστική φωτογραφική απεικόνιση του λεγομένου "εγκλωβισμού της γυναικείας φύσης στα αρχέτυπα της ανθρώπινης κοινωνίας"!..
           Όποιος ανοίξει ένα τυχαίο εγκυκλοπαιδικό λεξικό (εν προκειμένω την «Δομή»), θα διαπιστώσει ότι ο όρος "μόδα" δηλώνει τη διάδοση μιας ορισμένης συνήθειας, της οποίας εκφράζει κυρίως τον επίκαιρο και εντυπωσιακό χαρακτήρα. Από αυτό προέρχεται η γνώμη πως η μόδα είναι ένα παροδικό, επιπόλαιο φαινόμενο, χωρίς καμιά πραγματική ή ιδεολογική υπόσταση, ένα παιχνίδι που καθιερώθηκε για τη ματαιοδοξία του κόσμου.
          Το κύριο χαρακτηριστικό της μόδας είναι η τέχνη της αλλαγής, όπως αποδεικνύει η κοινή φρασεολογία: «μόδα είναι και περνάει» ή «ακολουθώ τη μόδα», «πέρασε η μόδα του».
           Κύριο χαρακτηριστικό της μόδας είναι πράγματι η γρήγορη διάδοση των προτύπων που προσφέρονται, είτε πρόκειται για αντικείμενα ή στοιχεία της εμφάνισης (διακόσμηση, ενδυμασία, κόμμωση) είτε για ιδιαίτερες μορφές ιδεολογικής συμμετοχής (καλλιτεχνικά και λογοτεχνικά κινήματα κλπ.) είτε για νέους τύπους συμπεριφοράς στην κοινωνική εξέλιξη (ξένα συστήματα ζωής που υιοθετήθηκαν συμβατικά ή από άμεση επίδραση). Ακόμα και η διάδοση τεχνικών νεωτερισμών έχει επίσης συχνά χαρακτήρα μόδας: το κίνητρο για την τεχνική πρόοδο προέρχεται συχνά από το γόητρο που αποκτά εκείνος ο οποίος θεωρείται «προοδευτικός» και όχι από την αντικειμενική τεχνικο-οικονομική υπεροχή του νεωτερισμού.
ΠΟΛΥΣΥΝΘΕΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ…
          Είναι αλήθεια ότι, σύμφωνα με την παραπάνω εγκυκλοπαίδεια, η μόδα είναι στην πραγματικότητα ένα πολυσύνθετο φαινόμενο που καθρεφτίζει τις κατευθύνσεις και τις εξελίξεις μιας κοινωνίας σε μιαν ορισμένη ιστορική περίοδο. Ο ρόλος της είναι να εισαγάγει στην καθιερωμένη συμπεριφορά μιας ομάδας ή ειδικότερα στις πεποιθήσεις της, με τη γρήγορη μετάδοση και αφομοίωση, νέες συμπεριφορές και πεποιθήσεις.
          Μέσα από τη μόδα, λοιπόν, είναι δυνατό να δούμε όχι μόνο την εξέλιξη των ηθών και εθίμων ενός λαού, τις μεταβολές των προτιμήσεών του, των ηθικών αντιλήψεών του, των απολαύσεών του και των προκαταλήψεών του, αλλά και την ιστορία του τρόπου ζωής του, της ηθικής του και της οικονομικής του κατάστασης.
ΠΑΛΙΑ ΟΣΟ ΚΑΙ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ;
          Η γνώμη ότι η μόδα είναι τόσο παλιά όσο και ο άνθρωπος είναι αληθινή μόνο αν τη θεωρήσουμε ως εξωτερική, επεισοδιακή έκφραση της διαφοράς, κατά εποχές και τόπους, της ενδυμασίας, της κόμμωσης, των κοσμημάτων κλπ. Στην πραγματικότητα η φθορά της μόδας σε όλες τις ιστορικές περιόδους έως το δεύτερο μισό του 19ου αι. ήταν αρκετά αργή και σχεδόν ανεπαίσθητη (εκτός από την περίοδο της Γαλλικής Επανάστασης), τόσο ώστε να είναι προβληματική η διάκριση μιας μόδας από το αντίστοιχο ντύσιμο. Αυτή η σχετική σταθερότητα της μόδας οφειλόταν στον σταθερά καθορισμένο χαρακτήρα των διάφορων τύπων ενδυμασίας, διακόσμησης κλπ. που σέβονταν συμβατικά τις ταξικές διαφορές. Μόνο με τη δεύτερη βιομηχανική επανάσταση η μόδα άρχισε να γίνεται εκείνο που οι Γάλλοι ονομάζουν με πολλή ακριβολογία vogue, ένας δρόμος που πρέπει κανείς να ακολουθήσει, ένα προϊόν που πείθει και τραβά, πάνω από κάθε κανόνα και συνήθεια. Η ιστορία της προϋπόθετα λοιπόν την ταχύτατη εξέλιξη ενός πολιτισμού.
          Το ότι αυτό είναι αλήθεια αποδεικνύεται από το γεγονός ότι στους πρωτόγονους λαούς δεν είναι δυνατό να διακρίνουμε ίχνη ή επιδράσεις μιας μόδα γιατί ο πολιτισμός τους στηρίζεται σε καθιερωμένους (ιερούς) θεσμούς των κοινωνικών μύθων, έτσι που η παραβίαση της παράδοσης συνεπάγεται την αποπομπή από την κοινότητα.
Η ΚΑΤΑΚΤΗΜΕΝΗ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΤΕΚΤΗΣΕ ΤΟΝ NIKΗΤΗ!..
         Η περίφημη ρήση του Ορατίου Graecia capta ferum victorem cepit («η κατακτημένη Ελλάδα κατέκτησε τον νικητή») εκφράζει αρκετά καλά τον εκπληκτικό ρυθμό διάδοσης του ελληνιστικού γούστου στην πολυάσχολη και πολύμορφη αυτοκρατορική Ρώμη, που απαρνήθηκε γι’ αυτό τις παλιές δημοκρατικές αρετές της.
         Η ελληνιστική μόδα επιβλήθηκε στην ενδυμασία, ενώ στο τέλος της αυγουστιανής εποχής η διαπίστωση του Ορατίου δεν εξέπληττε πια κανένα, γιατί ήταν πλέον γεγονός. Το ίδιο συνέβη όταν οι αμερικανικές δυνάμεις, που εγκαταστάθηκαν στην Ευρώπη μετά τη συντριβή του ναζισμού, μετέδωσαν στους κατοίκους τις συνήθειες, τις οποίες οι περισσότεροι από αυτούς αγνοούσαν, όπως τα «μπλου τζιν», τις «τσίχλες», τα «σελφ σέρβις», τις «μπέιμπι σίτερ». Στην πραγματικότητα η μόδα αυτή επικράτησε μόνο μετά από δέκα χρόνια, όταν οι ευρωπαϊκοί λαοί έφτασαν σε βιοτικά επίπεδα ανάλογα με το αμερικανικό.
         Τυπικό λοιπόν συστατικό της μόδας είναι ο σχετικός αντικονφορμισμός που φέρνει ο νεωτερισμός: όταν παύσει αυτός, η μόδα ενσωματώνεται στη συνηθισμένη σχέση των συνηθειών ή εξαφανίζεται, όπως συνέβη με τόσες περαστικές μόδες: ας θυμηθούμε το «γιο-γιο» που είχε κατακτήσει τη μισή Ευρώπη ή το «χούλα-χουπ» που γύρω στα 1950 είχε διαδοθεί σε ολόκληρο τον κόσμο.
         Για τη μόδα μπορούμε να επαναλάβουμε εκείνο που λέει ο Προυστ για τα παράδοξα του σήμερα που γίνονται προλήψεις του αύριο. Με τη διαφορά ότι μια μόδα όταν επιβληθεί χάνει τον αρχικό προκλητικό χαρακτήρα της, αλλά διατηρεί πάντα κάποιο τόνο εκκεντρικότητας, ιδιοτροπίας. Έτσι η μόδα των φαραωνικών επίπλων του αυτοκρατορικού ρυθμού, μετά από την εκστρατεία του Ναπολέοντα στην Αίγυπτο, μαρτυρεί ένα αίσθημα περιέργειας και όχι ένα πνεύμα συνέπειας· το ίδιο μπορεί να πει κανείς για τα φαινόμενα επιστροφής όπως, στο ντύσιμο, η επαναφορά το 1960 της μόδα του 1925 και το 2000 της μόδα του 1970.
ΕΥΜΕΤΑΒΛΗΤΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ…
          Ο ευμετάβλητος χαρακτήρας της μόδας παραμένει άλλωστε πάντοτε ένα από τα σύμφυτα χαρακτηριστικά της. Γι’ αυτό η πολεμική εναντίον της μόδας από τον άγιο Αμβρόσιο, τον άγιο Ιερώνυμο, τον Δάντη και τον Βοκκάκιο εκφράζει τη θρησκευτική και ηθική καταδίκη του «ματαιότης ματαιοτήτων».
          Ο Ντα Βίντσι αντίθετα βρίσκει στη μόδα εκείνον τον σπόρο της ανθρώπινης παραφροσύνης που απελευθέρωσε τον άνθρωπο από την απλή συνήθεια τού να ντύνεται. Οι άνθρωποι της εποχής του διαφωτισμού την εξυμνούν, γοητευμένοι από τη δύναμή της να αλλάζει τις καταστάσεις: μετά τα Περσικά γράμματα του Μοντεσκιέ διαδόθηκε στο Παρίσι, κι από εκεί σ’ ολόκληρη την Ευρώπη, η αγάπη για τα ταξίδια και η γοητεία της μυστηριώδους Ανατολής.
          Ο Καντ εξετάζει τη μόδα από ηθική άποψη, χαρακτηρίζοντας την ως είδος μίμησης βασισμένης στη ματαιοδοξία, αν και της αναγνωρίζει έναν σημαντικό κοινωνικό ρόλο.
         Ο Χέρμπερτ Σπένσερ διέκρινε στη μανία της μόδας εκείνη τη μορφή ομαδικής μίμησης, η οποία χαρακτηρίζει την τάση που αισθάνεται κανείς να ταυτιστεί με τους άλλους και είναι έμφυτη σε μια κοινότητα.
         Με τον Γκέοργκ Ζίμελ φτάνουμε στον ορισμό της μόδας ως διακριτικού χαρακτηριστικού της ομάδας σ’ ένα τεχνολογικά προοδευμένο στάδιο της νεώτερης κοινωνίας.
ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΘΕΣΜΟΣ;
        Η μόδα –πάντα κατά την παραπάνω εγκυκλοπαίδεια- εξετάζεται ως κοινωνικός θεσμός που ανταποκρίνεται, με την ποιότητα και την εκλογή, στον τυπικό διαχωρισμό των τάξεων: μόνο το χρήμα επιτρέπει την απόκτηση της πολυτέλειας, η οποία είναι αναγνωρισμένο δικαίωμα των ισχυρών. Από την ίδια άποψη ο Θόρνσταϊν Βέμπλεν βλέπει τη μόδα ως έμβλημα ενός ορατού γοήτρου, μιας περιττής και αδικαιολόγητης δαπάνης, ως απόδειξη της ψυχολογικής και κοινωνικής χειραφέτησης της εύπορης τάξης.
       Η μεγάλη επιτυχία της μόδας ως καταναλωτικού αγαθού άρχισε με τον θρίαμβο των βιομηχανικών μονοπωλίων. Από το περιττό περνάει η μόδα αφ’ ενός σ’ εκείνο που ο Βέμπλεν ονομάζει φαινόμενο της σπατάλης - σαν κοσμικός φόρος που προσφέρει μια ηγεμονική τάξη η οποία διεκδικεί διακρίσεις και θαυμασμό – αφ’ ετέρου στην ομοιοτυπία όπου όλα προβλέπονται και κατευθύνονται, και η οποία προπάντων επιτρέπει στους πολλούς να πλησιάσουν τους τύπους των ανώτερων κατηγοριών και, οπωσδήποτε, να μετέχουν στα μυστήρια της πολυτέλειας.
      Από εδώ και πέρα, λοιπόν, αρχίζει το δικό μας συναρπαστικό ταξίδι….


http://www.sakketosaggelos.gr/Article/593/
Μόδα είναι η παροδική συνήθεια που για ορισμένο χρονικό διάστημα γενικεύεται σε μεγάλο φάσμα της κοινωνίας, σε ότι αφορά την ενδυμασία, την κόμμωση, τη μουσική, ο συρμός, ο νεωτερισμός. Η μόδα είναι στην πραγματικότητα ένα πολυσύνθετο φαινόμενο που καθρεφτίζει τις κατευθύνσεις και τις εξελίξεις μιας κοινωνίας σε μια ορισμένη ιστορική περίοδο. Ο ρόλος της είναι να εισάγει στην κοινωνία, με τη γρήγορη μετάδοση και αφομοίωση, νέες συμπεριφορές και πεποιθήσεις.
Οπωσδήποτε η μόδα αποτελεί αντανάκλαση των κοινωνικών και οικονομικών συνθηκών και ενσαρκώνει το πνεύμα της κάθε εποχής. Έτσι στην κλασσική εποχή αντιστοιχεί η απλή φορεσιά με τον απέριττο χιτώνα. Αντίθετα η πολυτέλεια της Βυζαντινής αυλής επιβάλλει πολυτελή φορέματα από μετάξι και άλλα βαρύτιμα υφάσματα, ενώ ταυτόχρονα ο χριστιανισμός επέβαλλε την αυστηρότητα του τρίχινου χιτώνα. Χαρακτηριστικό της ναπολεόντειας εποχής είναι η έλλειψη επιτήδευσης, ενώ η παλινόρθωση των Βουρβώνων έφερε πάλι στο προσκήνιο τα κρινολίνα και τα φορέματα σε σχήμα κουδουνιού. Η βιομηχανική επανάσταση οδήγησε τη μόδα σε απλούστερα μονοπάτια.
Τα τελευταία χρόνια η μόδα παρουσιάζει αναρίθμητες πλευρές. Μέσα απ’ αυτήν μπορούμε να σκιαγραφήσουμε την εξέλιξη των εθίμων, των ιδεών, του τρόπου ζωής, της υλικής και της ηθικής κατάστασης της κοινωνίας γενικά. Ο χαρακτηρισμός «μοντέρνος» αποδίδεται τόσο σε αντικείμενα όσο και σε αντιλήψεις και το γεγονός αυτό επιβεβαιώνει ότι η μόδα αποτελεί σημαντικό κεφάλαιο του σύγχρονου ανθρώπου και ειδικότερα του νέου. Κολακεύει τη φιλαρέσκειά του προσφέροντάς του την αίσθηση της διάκρισης και της επιβεβαίωσης.
Η μόδα έχει φτάσει στο αποκορύφωμά της και έχει μπει ολοκληρωτικά στη ζωή μας. Δυστυχώς, όμως, η επιρροή της στις μάζες δεν είναι καθόλου εποικοδομητική. Έχει κυριαρχήσει το εφήμερο και το παράλογο. Οι μεγάλοι οίκοι μόδας ασκούν επάνω μας ένα είδος τυραννικής επιβολής, την οποία επιτυγχάνουν μέσω της τηλεόρασης και των άλλων μέσων μαζικής ενημέρωσης. Αυτό σταδιακά έχει ως αποτέλεσμα την έλλειψη καλαισθησίας και ταυτόχρονα ισοπεδώνει τις ατομικές ιδιαιτερότητες και τις προσωπικές προτιμήσεις, κάνοντάς τον καθένα δέσμιο των τάσεων που επικρατούν.
Μέσω επωνύμων προσώπων, όπως για παράδειγμα ηθοποιών και τραγουδιστών, ενισχύονται αμφισβητούμενα πρότυπα συμπεριφοράς, που αποδέκτες έχουν συνήθως τους νέους. Επίσης, ένα άλλο μειονέκτημα της σύγχρονης μόδας είναι η κερδοσκοπία σε βάρος του καταναλωτικού κοινού. Για παράδειγμα ένα ρούχο που αντικειμενικά η αξία του είναι πολύ χαμηλή, μπορεί να πωλείται ακριβά μόνο και μόνο για το γεγονός ότι φοριέται πολύ και συμβαδίζει με τις νέες τάσεις.
Η επίδραση της μόδας στο άτομο συγκεκριμένα μπορεί να έχει άσχημες συνέπειες. Ο καθένας προσπαθεί να βρίσκεται μέσα στο πλαίσιο των προσταγών της μόδας για να μην θεωρηθεί οπισθοδρομικός, είτε συμφωνεί μ’ αυτές είτε όχι. Έτσι ασκείται πάνω του ένα είδος ψυχολογικού εξανδραποδισμού που συντελεί άμεσα στην απώλεια αυτοπεποίθησης και τον μιμητισμό μέχρι την αλλοτρίωση της συνείδησής του. Κατ’ αυτόν τον τρόπο υποβιβάζεται η αυτοτέλεια του κάθε ατόμου και υποβαθμίζεται η κρίση του. Έτσι καταλήγουμε να ανήκουμε όλοι σε ένα ομοιόμορφο σύνολο ανθρώπων, στο οποίο δεν διαφέρει ο ένας από τον άλλο, έχουμε όλοι τα ίδια πρότυπα και κοινούς στόχους και οδηγούμαστε από τη βιομηχανοποιημένη μαζική κουλτούρα.
ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ
 
1.      Χαρακτηρίστε κάθε φράση και στη συνέχεια δικαιολογήστε σύντομα το χαρακτηρισμό σας.                                                                                                                         Σωστό           λάθος
1
Στην πρώτη παράγραφο διευκρινίζεται η έννοια της μόδας
 
 
 
 
 
 
 
 
Σωστό   λάθος
2
Η δεύτερη παράγραφος αναλύει με συγκρίσεις τις επιδράσεις της μόδας
 
 
 
 
 
 
 
 
Σωστό   λάθος
3
Σύμφωνα με την τρίτη παράγραφο η μόδα καθρεφτίζει την εποχή της.
 
 
 
 
 
 
 
 
Σωστό   λάθος
4
Στην τέταρτη παράγραφο παρουσιάζονται θετικές επιδράσεις της μόδας
 
 
 
 
 
 
 
 
Σωστό   λάθος
5
Η πέμπτη παράγραφος αναφέρεται σε δυο αρνητικές επιδράσεις
 
 
 
 
 
 
 
 
Σωστό   λάθος
6
Η έκτη παράγραφος αναλύει τον τρόπο που το άτομο επηρεάζει τη μόδα
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
2.      Να βρεθούν συνώνυμα των λέξεων του κειμένου:
καθρεφτίζει
 
εφήμερο
 
απέριττο
 
συμβαδίζει
 
φιλαρέσκειά
 
εξανδραποδισμού
 
  
http://users.sch.gr/symfo/sholio/ekthesi/a_likiu/a06.moda.htm
Οι μηχανισμοί της μόδας
]


Η μόδα δεν γεννιέται στις πασαρέλες αλλά μέσα από παράξενες και περίπλοκες διεργασίες. Όλα ξεκινούν από τους σχεδιαστές και από την ίδια την κοινωνία.

Το φετινό καλοκαίρι τα λουλούδια είχαν την τιμητική τους στην πασαρέλα, αφού κόσμισαν μέχρι και παπούτσια. Τα κράνη των σκουτεράδων φόρεσαν… αφτιά κούνελου, ενώ τα σχολικά σακίδια γέμισαν Barbie. Οι καουμπόικες μπότες εμφανίστηκαν ξανά στο προσκήνιο. Αήττητη μόδα που την ακολουθούμε πιστά. Ποιοι μηχανισμοί μάς ωθούν να αγοράζουμε τα ρούχα της κάθε σεζόν; Ποιες στρατηγικές ακολουθούν οι σχετικές επιχειρήσεις;

Ντύνομαι, άρα υπάρχω.
Κατ’ αρχάς, από μόνοι μας επιθυμούμε να είμαστε ντυμένοι με τις τρέχουσες τάσεις της μόδας γι’ αυτό ακολουθούμε τις προτάσεις των σχεδιαστών, των ΜΜΕ, ακόμη και των ατόμων του περιβάλλοντός μας. Το ντύσιμο μιλάει για μας^ είναι το πρώτο πράγμα που βλέπουν σε εμάς οι γύρω μας. Καθορίζει την ταυτότητα και τη θέση μας στην κοινωνία, επικοινωνεί το γούστο και τον πλούτο. Αν ντυθούμε ακολουθώντας κατά γράμμα τη μόδα επικοινωνούμε την οικονομική μας δυνατότητα να ακολουθούμε τις τελευταίες τάσεις.
Βέβαια η μόδα προτείνει ένα γενικό στιλ στο οποίο χωρούν πλήθος παραλλαγές. Έτσι ικανοποιεί δύο αντίθετα κίνητρα του ανθρώπου: αφενός τη μίμηση, ώστε να ενσωματώνεται στο σύνολο, και αφετέρου τη διαφοροποίηση, το στιλ της ομάδας και τον πόθο για πρωτοτυπία. Ένα ξεχωριστό αξεσουάρ δίνει την ποθητή ιδέα της προσωπικής μας σφραγίδας. Αντιγράφουμε με μία προϋπόθεση: να είμαστε μοναδικοί. Η ανάγκη να μιμηθούμε για να ενσωματωθούμε εμφανίζεται πιο έντονα στους νέους, οι οποίοι υιοθετούν την ταυτότητα της ομάδας. Έτσι εξηγούνται οι στρατιές των πανομοιότυπων φούτερ και των σακιδίων!

Κι εγώ, όπως η Μαντόνα!
Πώς ένα ρούχο ή ένα αντικείμενο γίνονται της μόδας; Ένας από τους μηχανισμούς του παιχνιδιού είναι η μίμηση ατόμων που υπαγορεύουν το στιλ. Οι ειδικοί το ονομάζουν «φαινόμενο trickle down». Αυτό προβλέπει ότι η μόδα διαχέεται από τις πιο εύπορες τάξεις προς τις κατώτερες. Η ελίτ υιοθετεί ένα στιλ το οποίο μιμούνται οι υπόλοιποι μέχρι να γίνει μαζικό. Κατόπιν, για να διαφοροποιηθεί, υιοθετεί ένα νέο στιλ. Έτσι η μόδα αλλάζει κυκλικά. Αυτός ο μηχανισμός ήταν παραπάνω από προφανής στο παρελθόν. Οι ευγενείς υιοθετούσαν μια μόδα την οποία εν συνεχεία αντέγραφε η αστική τάξη, οπότε για να ξεχωρίζουν άλλαζαν, εγκαινιάζοντας έναν αέναο κύκλο στιλ.
Ο ίδιος μηχανισμός επιβιώνει και σήμερα. Τις τρέχουσες τάσεις της μόδας τις λανσάρει η νέα ελίτ ή οι επώνυμοι, από τους VIP’s έως τους ηθοποιούς ή τους επιχειρηματίες. Αν μια τραγουδίστρια φωτογραφηθεί με ένα συγκεκριμένο τσαντάκι, θα δημιουργήσει τάση. Απτό παράδειγμα η Μαντόνα, η οποία λάνσαρε αμέτρητα στιλ με εξίσου αμέτρητες θαυμάστριες που την αντέγραφαν μανιωδώς. Αλλά και λιγότερο γνωστές καλλιτέχνιδες γίνονται αντικείμενα μίμησης κυρίως από μικρές ομάδες που ταυτίζονται με αυτές. Η μόδα που επιβάλλει την κοιλιά έξω διαδόθηκε στις κοπέλες και υποστηρίχτηκε θερμά από τις αγαπημένες τους τραγουδίστριες. Ο κόσμος της μόδας επανέφερε την τάση που υιοθέτησαν ακόμη και κυρίες. Στο σημείο αυτό δεν πρέπει να ξεχνάμε την ισχυρότατη επιρροή των ΜΜΕ. Ο Τύπος, η τηλεόραση και ο κινηματογράφος ισχυροποιούν μια τάση, όπως τα δερμάτινα τζάκετ μοτοσικλετιστή του Μάρλον Μπράντο.

Ο τραγουδιστής πουλάει
Οι εταιρείες ακολουθούν ανάλογους μηχανισμούς για να προωθήσουν τα προϊόντα τους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα τα τεστιμόνιαλ (testimonial), όπου διάφοροι επώνυμοι ερμηνεύουν τον τρόπο ζωής που επικοινωνεί το εκάστοτε προϊόν. Μια διάσημη ηθοποιός επηρεάζει την αγορά πολυτελών προϊόντων κι ένας dj ή ένας τραγουδιστής το νεανικό στιλ. Στις διάφορες κοινωνικές ομάδες υπάρχουν πραγματικοί οπίνιον λίντερς (opinion leaders) που επηρεάζουν καθοριστικά τη γνώμη των υπολοίπων.

Από τα χαμηλά…
Βέβαια μπορεί να συμβεί και το αντίθετο. Ένας άλλος μηχανισμός είναι το λεγόμενο μπαμπλ απ (bubble up), το στιλ που καθιερώνεται στον δρόμο. Οι σχεδιαστές το επεξεργάζονται και το επιβάλλουν. Ας θυμηθούμε τα φαρδιά, χαμηλοκάβαλα παντελόνια. Τη χιπ χοπ κουλτούρα των νεαρών Αφροαμερικανών επέκτειναν οι δαιμόνιοι επιχειρηματίες και δημιούργησαν ένα στιλ με παπούτσια γυμναστικής, καπελάκια, μπλούζες και φαρδιές βερμούδες. Οι νεαροί μαύροι των αμερικανικών μητροπόλεων επεξεργάζονται ένα στιλ πενίας, το οποίο κοστίζει ελάχιστα, και φορούν ρούχα σε μεγαλύτερο νούμερο είτε του μεγαλύτερου αδερφού είτε χρησιμοποιημένα. Αυτή την τάση την αγάπησαν οι ράπερ και αργότερα οι πιτσιρικάδες του σκέιτ μπορντ, από τους οποίους το δανείστηκαν οι σχεδιαστές.
Είναι γεγονός ότι οι εταιρείες προσπαθούν να ελέγξουν τις αυθόρμητες τάσεις τόσο για να προκαταλάβουν τι θα αρέσει όσο και για να εμπνευστούν. Για το λόγο αυτό εμπιστεύονται τους cool hunters, κυνηγούς καινοτομιών, παρατηρητές που απομονώνουν λεπτομέρειες και νέα λουκ. Συχνάζουν σε στέκια της μόδας και παρατηρούν, όπως οι ανθρωπολόγοι, τη συμπεριφορά, τα γούστα, ακόμη και τις νέες τάσεις στη μουσική. Η έμπνευση μπορεί να προέρχεται από οποιοδήποτε μέρος του κόσμου. Ιδού η επιτυχία του έθνικ (ethnic)!
Υπάρχει και ένας τρίτος μηχανισμός. Πρόκειται για το τρικλ ακρός (trickle across) ή οριζόντια διάδοση, ένα στιλ που μπορεί να διευρυνθεί μεταξύ ομογενών ομάδων ως κοινωνική τοποθέτηση. Οι επιχειρηματίες της νιού ικόνομι (new economy) εισήγαγαν μια πιο ανεπίσημη εμφάνιση στον χώρο της εργασίας φορώντας αθλητικά παπούτσια ακόμη και στο γραφείο. Επίσης από τον κόσμο του σερφ ή του σνόουμπορντ αναδύθηκαν στιλ -από τα φλούο χρώματα μέχρι το φαρδύ ντύσιμο- τα οποία πέρασαν στη μόδα της πόλης.

Πασαρέλα; Ένα θέαμα…
Βασική προϋπόθεση για να λανσαριστεί μια τάση είναι η εικόνα. Η αρχή γίνεται στις πασαρέλες, πιο σημαντικές για την εικόνα του οίκου παρά για την επίδειξη καθαυτή των ρούχων. Τις περισσότερες φορές παρελαύνουν σύνολα που είναι αδύνατον να φορεθούν και που ποτέ δεν μπαίνουν στην παραγωγή. Τα ντεφιλέ είναι η χαρά των μίντια, αφού γίνεται κουβέντα γι’ αυτά λόγω του θεάματος. Ο σχεδιαστής ή ο επιχειρηματίας γίνονται διάσημοι. Η φήμη τους πρέπει να αντανακλάται στα προϊόντα τους.
Ακόμη και η παραγωγή επηρεάζει τις τάσεις της μόδας όπως το prêt-a-porter. Σύμφωνα με αυτό, κάποιες επιχειρήσεις δεν λανσάρουν μια κολεξιόν ανά σεζόν αλλά τροφοδοτούν την αγορά με νέα μοντέλα, γεγονός που ωθεί τον καταναλωτή να κινείται διαρκώς στα καταστήματα για να ενημερώνεται για τις νέες αφίξεις. Έτσι οι υπεύθυνοι εντοπίζουν τις αναδυόμενες τάσεις της σεζόν όπως και το ποια μοντέλα άρεσαν περισσότερο τις πρώτες εβδομάδες πώλησης. Όλα αυτά επανεξετάζονται για να κατακλύσουν τα καταστήματα. Η νέα τάση εξαπλώνεται και η μόδα γίνεται μαζική.

Πολλά αντίγραφα στην αγορά
Το αποτέλεσμα είναι προφανές. Τα διάφορα στιλ φτάνουν ακόμη και στις λαϊκές αγορές. Οι τάσεις όπως τα χρώματα της σεζόν καθορίζονται πολύ καιρό πριν καθαρά για τεχνικούς λόγους. Πρώτον, τα υλικά και τα χρώματα τα προαποφασίζουν οι παραγωγοί ινών. Για να κατακλύσουν όλα τα καταστήματα με ροζ ή πράσινο, η επιλογή πραγματοποιείται τουλάχιστον δύο χρόνια πριν.
Αρκεί να παρουσιάσουν κάτι καινούριο, για να κάνουν τους καταναλωτές να το αγοράσουν. Έχουμε ανάγκη από νεωτερισμούς. Το καινούριο ενεργοποιεί το ενδιαφέρον μας και η μόδα υποβοηθά αυτή την ανάγκη προτείνοντας πράγματα διαφορετικά. Τα παντελόνια-καμπάνες της δεκαετίας του 1970 εξαφανίστηκαν επειδή θεωρήθηκαν πανάθλια, όμως επανέκαμψαν δριμύτερα.
Οι επιχειρήσεις προτείνουν νέα προϊόντα σε ρυθμό ολοένα και πιο γρήγορο. Τα ρούχα δεν τα φοράμε πια όχι επειδή χάλασαν αλλά γιατί δείχνουν παλιομοδίτικα. Με το σκεπτικό αυτό οι καταναλωτές αγοράζουν διαρκώς καινούρια. Από τα ΜΜΕ φτάνουν μηνύματα στα οποία δηλώνεται ότι είναι καλό να ανανεώνουμε την γκαρνταρόμπα μας. Όσο περισσότερο ακολουθούμε τις τάσεις τόσο περισσότερο είμαστε επιτυχημένοι και δείχνουμε το καλό μας γούστο. Το να είναι κάποιος στη μόδα έγινε πια αξία.

Καθρέφτης τάσεων
Για να λειτουργήσει αποτελεσματικά, οι διαφημιστές του προϊόντος πρέπει να μαντέψουν τις απαιτήσεις της κοινωνίας εκείνη ακριβώς τη στιγμή. Ένα στιλ γίνεται της μόδας, δηλαδή υιοθετείται από πολλούς, όταν εκφράζει την κοινωνική ταυτότητα της στιγμής. Ας σκεφτούμε τα τζιν. Από ένδυμα των εργατών, έγιναν τα ρούχα των επαναστατημένων νέων του 1960, μια αληθινή αντιμόδα! Σήμερα η κοινωνική ταυτότητα είναι πολύ πιο κατακερματισμένη. Αντί για ένα κυρίαρχο στιλ- αναγνωριστικό σημάδι υπάρχουν πολλές αποχρώσεις. Όσο για τα τζιν, οι στιλίστες τα επεξεργάστηκαν και τα μετέτρεψαν σε ακριβούς πρωταγωνιστές.
Ο στιλίστας έχει τη δύναμη να προτείνει ένα πρωτότυπο στιλ και να το διαδώσει. Γενικά, μια τάση έχει επιτυχία αν αντανακλά τις επιθυμίες. Για παράδειγμα, επιστρέφουν ρούχα πιο κομψά, με μεγαλύτερη έμφαση στην ποιότητα των υλικών. Αυτό αντανακλά την ανάγκη ασφάλειας, την αναζήτηση ταυτότητας ακόμη και στη δουλειά. Βγήκαμε από την περίοδο κατά την οποία η μόδα υπήρξε εκκεντρική, με δαντέλες, τρύπες ή λεοπάρ υφάσματα, το στιλ των VIP’s. Η άκρατη επίδειξη της δεκαετίας του 1980 έδωσε τη θέση της στον μινιμαλισμό της δεκαετίας του 1990, ο οποίος αντανακλούσε την οικονομική κρίση και την επιστροφή στην απλότητα. Ακολούθησε ένας άλλος κύκλος με υπεραφθονία χρωμάτων, για να μην ξεχνάμε ότι μόδα είναι και γυρίζει…

Ελεύθερος Χρόνος ψυχαγωγια - διασκεδαση

ορισμοι
Ελεύθερος χρόνος: πρόκειται για το χρόνο που ανήκει αποκλειστικά στον άνθρωπο για να κεκουραστεί, ν' αξιοποιήσει τις κλίσεις του, να καλλιεργήσει τα ενδιαφέροντα του.
Ψυχαγωγία (< ψυχήν + άγω= οδηγώ την ψυχή): είναι η δημιουργική αξιοποίηση του ελεύθερου χρόνου, που προσφέρει στον άνθρωπο ευχαρίστηση, χαλάρωση, απομάκρυνση απ' την πραγματικότητα και τη μονοτονία, ψυχοπνευματική καλλιέργεια.
Διασκέδαση (< σκεδάννυμι= σκορπίζω): αφορά την εκτόνωση που έχει ανάγκη ο άνθρωπος στη ζωή και ειδικότερα στον ελεύθερο χρόνο του, προκειμένου να νιώσει ψυχικά ισορροπημένος. Συχνά όμως ταυτίζεται με τη «νόθα» ψυχαγωγία, την απόπειρα φυγής, το «σκότωμα της ώρας».



Μορφές ψυχαγπγιαΣ
^ Ποιοτική, γνήσια: αθλητισμός, ταξίδια, ενασχόληση με τέχνες κλπ. Πρόκειται για οργανωμένη δραστηριότητα ή απασχόληση του ανθρώπου που αποσκοπεί στην ευχαρίστηση και στη γόνιμη αξιοποίηση του ελεύθερου χρόνου.
^ Νόθη: τυχερά ή ηλεκτρονικά παιχνίδια, ναρκωτικά, καταχρήσεις, υποκουλτούρα κ.α. Αυτό το είδος ψυχαγωγίας αποτελεί απόπειρα φυγής απ' τη μονότονη πραγματικότητα, αποπροσανατολίζοντας τον άνθρωπο και προσφέροντάς του φαινομενική και προσωρινή εσωτερική πληρότητα ή αυτάρκεια.


ΔΕΙΓΜΑΤΑ ΑΥΞΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΣΗΜΕΡΑ
^ Πενθήμερη εργασία,
^ οκτάωρη καθημερινή απασχόληση,
^ περισσότερες αργίες,
^ περισσότερες άδειες, αυξημένος χρόνος διακοπών, ^ περισσότερα συντάξιμα χρόνια.
ΑΙΤΙΑ ΑΥΞΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΣΗΜΕΡΑ
V   Η είσοδος της μηχανής στην παραγωγή αντικατέστησε τ' ανθρώπινα χέρια, μείωσε το ωράριο καθημερινής απασχόλησης και δημιούργησε περισσότερο ελεύθερο χρόνο,
V   οι αγώνες των εργαζομένων (συνδικαλιστικό κίνημα) για καλύτερες συνθήκες εργασίας και μείωση του εργάσιμου χρόνου συνέβαλαν στην αύξηση του ελεύθερου χρόνου,
V   προκειμένου να περιοριστεί το πρόβλημα της ανεργίας, μειώθηκε το υποχρεωτικό ωράριο απασχόλησης, ώστε να βρουν δουλειά περισσότεροι άνθρωποι,
V   η μηχανοποίηση της ζωής και της εργασίας έκαναν αναγκαία την αύξηση του ελεύθερου χρόνου, προκειμένου ο ανθρώπινος οργανισμός ν' ανανεώνεται. Όλοι πλέον έχουν αντιληφθεί ότι ιδιαίτερα οι σημερινοί εργαζόμενοι χρειάζονται τον ελεύθερο χρόνο περισσότερο από άλλοτε,
V   η άνοδος του βιοτικού επιπέδου, ο αυτοματισμός, η εξαπλούστευση της ζωής, η γενικότερη εξέλιξη της επιστήμης και της τεχνολογίας αύξησαν τον ελεύθερο χρόνο,
V   με την ειδίκευση εξοικονομείται χρόνος, αφού σήμερα υπάρχει κάποιος ειδικός για κάθε δραστηριότητα,
V   η τεράστια εξέλιξη των ΜΜΕ, των μέσων μεταφοράς και συγκοινωνίας βοήθησαν τον άνθρωπο στην καθημερινότητά του.



ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΗΣ ΨΥΧΑΓΩΓΙΑΣ
ν Αναζωογόνηση  σώματος  και  πνεύματος, ξεκούραση, ανάκτηση
δυνάμεων, τόνωση ψυχοσωματικής υγείας, ν ηρεμία,  εξασφάλιση  συναισθηματικής  ισορροπίας  κι εσωτερικής
πληρότητας, απαλλαγή από άγχη, νευρώσεις, φόβους, αγωνίες,
ενοχές και πάθη,
ν διεύρυνση    πνευματικών    οριζόντων,    ανάπτυξη πνευματικών λειτουργιών, καλλιέργεια προβληματισμού, μόρφωση κι επιμόρφωση,
ν δημιουργία, αισθητική, ηθική καλλιέργεια, ανάπτυξη καλαισθησίας, εξευγενισμός του ανθρώπου,
ν σύσφιξη κοινωνικών σχέσεων, κοινωνικότητα,
ν  διασφάλιση αρμονικής κοινωνικής συμβίωσης.
ΓΟΝΙΜΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΧΡΟΝΟΥ
V   Μελέτη: διευρύνει τους ορίζοντες, εξάπτει την περιέργεια, οξύνει την κρίση και το γόνιμο προβληματισμό,
V   κινηματογράφος, θεάματα ποιότητας, θέατρο: το άτομο συμμετέχει, συμπάσχει, συγκινείται, προβληματίζεται, οξύνονται η κρίση κι η φαντασία του, όταν προβάλλονται σοβαρά μηνύματα και πρότυπα,
V   επαφή με τις τέχνες και την παράδοση,
V   άθληση: ψυχική υγεία ως αποτέλεσμα της σωματικής ηρεμίας, εκτόνωση του περίσσιου φορτίου ενέργειας, καλλιέργεια του συναγωνισμού,
V   ταξίδια: επαφή με τη φύση, ευαισθητοποίηση, εμπειρίες, γνωριμία με ήθη κι έθιμα,
V   κοινωνικές σχέσεις, εορταστικές εκδηλώσεις, συντροφιά μ' άλλους ανθρώπους, ένταξη σε κοινωνικοπολιτικές ομάδες, συλλόγους, συμμετοχή στην τοπική αυτοδιοίκηση: συναισθηματική κάλυψη, ανταλλαγή απόψεων,
V   δημιουργική ερασιτεχνική ενασχόληση,
V   αυτοκριτική.


ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΤΩΝ ΜΟΡΦΩΝ ΨΥΧΑΓΩΓΙΑΣ
V   Το περιβάλλον κι οι δυνατότητες που προσφέρει (κοινωνικό, πολιτισμικό, πολιτικό),
V   η οικονομική ευχέρεια,
V   η πνευματική καλλιέργεια, το μορφωτικό επίπεδο,
V   η ηλικία , τα ενδιαφέροντα, οι συνήθειες,
V   τα μέσα μαζικής ενημέρωσης (προβολή κι επιβολή προτύπων),
V   ο διαθέσιμος ελεύθερος χρόνος,
V   η ιδιοσυγκρασία, η ψυχοσύνθεση κι η παράδοση ενός προσώπου ή λαού (π.χ. θέατρο στην αρχαία Ελλάδα, μονομαχίες στη Ρώμη, ταυρομαχίες στην Ισπανία).


ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ - ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΡΘΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΧΡΟΝΟΥ
V   Συνειδητοποίηση της αναγκαιότητας και της πολυτιμότητας του ελεύθερου χρόνου,
V   σωστά κριτήρια επιλογών,
V   παροχή κινήτρων κι ερεθισμάτων απ' τους φορείς αγωγής (σχολείο, οικογένεια κτλ.),
V   παιδεία πλατιά, καλλιέργεια πολύπλευρων ενδιαφερόντων κι ευαισθησίας, δημιουργία ολοκληρωμένων προσωπικοτήτων,
V   ευκαιρίες μόρφωσης κι επιμόρφωσης απ' την πολιτεία,
V   οικονομική ενίσχυση των μορφωτικών συλλόγων και ίδρυση κέντρων που θα καλύπτουν τις ανάγκες των νέων (αθλητικοί και πολιτιστικοί χώροι, βιβλιοθήκες, θέατρα, επιδοτούμενα εισιτήρια),
V   χρηματοδότηση πολιτιστικών εκδηλώσεων απ' την πολιτεία, τους επιχειρηματίες κ.α,
V   αποτελεσματικότερος έλεγχος των ύποπτων κέντρων «ψυχαγωγίας»,
V   ποιοτική αναβάθμιση των ΜΜΕ, επιλεκτική χρήση της τηλεόρασης.



ΑΙΤΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΣΗΜΕΡΑ
V   Η απομάκρυνση απ' τη φύση, η συσσώρευση πολλών ανθρώπων στα αστικά κέντρα, η έλλειψη ζωτικού χώρου, ο ανταγωνισμός, η απουσία ουσιαστικής επικοινωνίας αλλοτριώνουν το χαρακτήρα του ατόμου, το στρέφουν στη μοναξιά ή στην ανούσια διασκέδαση,
V   οι γρήγοροι ρυθμοί ζωής, η συνθετότητα των κοινωνιών, οι αλληλοσυγκρουόμενοι ρόλοι και τα πρότυπα σε συνδυασμό με τα σοβαρά προβλήματα (ανεργία, αναξιοκρατία κ.α) καταπιέζουν τον άνθρωπο και τον οδηγούν σ' εκτόνωση ή αντικοινωνικές συμπεριφορές,
V   οι πολλαπλές υποχρεώσεις (επαγγελματικές, κοινωνικές, οικογενειακές), οι οικονομικές απαιτήσεις του σύγχρονου ανθρώπου κι οι καταναλωτικές επιθυμίες τον αναγκάζουν σε πρόσθετη εργασία και περιορισμό του ελεύθερου χρόνου,
V   η αύξηση του «νεκρού χρόνου» (π.χ. μετακινήσεις),
V   η στείρα τεχνοκρατική αντίληψη, ο βιομηχανοποιημένος τρόπος ζωής, η μη δημιουργική εργασία κι η πληκτική καθημερινότητα ατονούν το πνεύμα του ανθρώπου, οπότε δεν έχει την ωριμότητα ν' ασχοληθεί με δημιουργικές ενασχολήσεις παρά μόνο με την εκτόνωση.
Επιπλέον, δεν αντιστέκεται στην κουλτούρα κακής ποιότητας, αλλά χαρακτηρίζεται από μιμητισμό, υποδούλωση στη μόδα, έλλειψη ενδιαφερόντων,
V   η οικογένεια περνά κρίση, χάνει το νόημά της, οπότε δεν υπάρχει χρόνος και διάθεση να μεταδώσουν οι γονείς στα παιδιά τους τις κατάλληλες αρχές κι ενδιαφέροντα, για ν' αξιοποιούν δημιουργικά τον ελεύθερο χρόνο τους,
V   το σχολείο δε λειτουργεί πια ως φορέας ανθρωπιστικής παιδείας, που διαμορφώνει άτομα σφαιρικά και πολύπλευρα, ώστε να έχουν συνείδηση ότι ο ελεύθερος χρόνος σχετίζεται με την πνευματική καλλιέργεια και την αυτοκριτική,
V   σήμερα είναι περισσότερες οι δραστηριότητες κι οι υποχρεώσεις ενός έφηβου - μαθητή σε σύγκριση μ' αυτές ενός μαθητή πριν από τριάντα χρόνια,
V   τα ΜΜΕ με τα φθηνά θεάματα προβάλλουν αρνητικά πρότυπα ψυχαγωγίας, οπότε προσανατολίζουν τους δέκτες στην ανούσια διασκέδαση κι οδηγούν το πνεύμα ή την ψυχή σε παρακμή,
V   η τηλεόραση δολοφονεί το χρόνο, καταδικάζει σ' αδράνεια κι αποχαύνωση, νεκρώνει τη φαντασία, τη δημιουργικότητα, τη διάθεση για διαπροσωπικές σχέσεις.



ΔΕΙΓΜΑΤΑ ΜΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΤΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΧΡΟΝΟΥ
V   Απομάκρυνση απ' το βιβλίο και τη μελέτη γενικότερα,
V   γήπεδα και χουλιγκανισμός αντί για άθληση,
V   εκτονωτικές μορφές διασκέδασης (μπαρ, κλαμπ, μπουζούκια, κραυγές, κλπ.), βιομηχανοποιημένοι τρόποι εκμετάλλευσης του ελεύθερου χρόνου (ηλεκτρονικά παιχνίδια, αυτοκίνητα κλπ.),
V   χαρτοπαιξία, αλκοόλ, ακόμη και μορφές αντικοινωνικής συμπεριφοράς (βία, εγκληματικότητα, ναρκωτικά),
V   άκριτη θέαση και συνεχής παρακολούθηση προγραμμάτων της τηλεόρασης που οδηγεί στην αποχαύνωση,
V   απομάκρυνση απ' την αληθινή τέχνη, επαφή μόνο με εμπορευματοποιημένες μορφές καλλιτεχνικής έκφρασης, δηλ. με μαζική κουλτούρα (εμπορικός κινηματογράφος, επιθεωρήσεις),
V   άρνηση των παραδοσιακών τρόπων διασκέδασης (χορός, «τραγούδι της τάβλας») και υιοθέτηση ξένων προτύπων (π.χ μουσικές προτιμήσεις),
V   υπερκατανάλωση υλικών αγαθών,
V   σύναψη επιφανειακών σχέσεων με τους συνανθρώπους,
V   πλήρης αδράνεια στον ελεύθερο χρόνο. Στο όνομα της ανάπαυσης αρκετοί φτάνουν στο άλλο άκρο: στην πλήρη παθητικοποίηση και την απραξία, που μόνο δημιουργικές δεν είναι,
V   υπερεντατικοποίηση της εργασίας, ενασχόληση μ' επαγγελματικά θέματα και στον «υποτιθέμενο» ελεύθερο χρόνο.



ΑΙΤΙΕΣ ΣΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗ ΝΟΘΗ ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ
V   Έλλειψη ερεθισμάτων και κινήτρων για ποιοτική ψυχαγωγία απ' το ευρύτερο κοινωνικό ή οικογενειακό περιβάλλον,
V   εξοντωτικός ρυθμός ζωής, άγχος, ανταγωνισμός, υπερεργασία, πολλαπλοί ρόλοι, αίσθηση εγκλεισμού, «ασφυξία», αναζήτηση εκτόνωσης,
V   προβολή της νόθης ψυχαγωγίας απ' τα Μ.Μ.Ε. για εξυπηρέτηση οικονομικών συμφερόντων,
V   μιμητισμός, μόδα, ξενομανία,
V   ανάλαφρη, επιπόλαιη στάση απέναντι στη ζωή,
V   τεχνοκρατική παιδεία, απουσία πνευματικών ανθρώπων.



ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΑΠ' ΤΗΝ ΚΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΧΡΟΝΟΥ
V   Κατασπατάληση των σωματικών και ηθικοπνευματικών δυνάμεων, ψυχική κόπωση που οδηγούν στην καταστοφή της υγείας,
V   μη καλλιέργεια των πνευματικών κλίσεων κι απολαύσεων,
V         απώλεια εσωτερικής ελευθερίας,
V   προσωρινή κι επιφανειακή ευχαρίστηση, πλήξη, μονοτονία,
V   οικονομικά προβλήματα,
V   υπερκατανάλωση αγαθών,
V   σπατάλη χρόνου,
V   κρίση ηθικών αξιών,
V   χαλάρωση των σχέσεων, αποξένωση,
V   πλήρης αδράνεια.