29.12.15



Στο προσεχές τεύχος του περιοδικού του σχολείου σας περιλαμβάνεται ένα αφιέρωμα στους ηλεκτρονικούς υπολογιστές και το διαδίκτυο. Σας ζητείται να γράψετε ένα άρθρο (500 περίπου λέξεων), στο οποίο να καταγράφετε τους κινδύνους που πιστεύετε ότι ελλοχεύουν στο διαδίκτυο για τος νεαρούς
χρήστες του και να αναλύετε πώς μπορεί η εκπαίδευση να συμβάλει, ώστε οι νέοι να χρησιμοποιούν με ασφάλεια το σύγχρονο αυτό μέσο και να αξιοποιούν τις δυνατότητες που παρέχει. ΟΕΦΕ 2011

Τίτλος: Διαδίκτυο: νέα δεδομένα – νέες απαιτήσεις!
Πρόλογος
Τα τελευταία χρόνια το διαδίκτυο έχει καταστεί αναπόσπαστο τμήμα της καθημερινότητας όλων των πολιτών. Οι νέοι κυρίως αφιερώνουν στο σύγχρονο αυτό μέσο μεγάλο μέρος του χρόνου τους είτε αναζητώντας πληροφορίες για θέματα που τους απασχολούν είτε επικοινωνώντας με γνωστούς και αγνώστους είτε απλώς παίζοντας ηλεκτρονικά παιχνίδια. Εκείνο, όμως, που δεν γνωρίζουν όλοι οι χρήστες είναι ότι το διαδίκτυο δεν είναι αθώο. Ενέχει πολλούς κινδύνους που είναι καλό να διερευνηθούν, για να επιτευχθεί η ασφαλής πλοήγηση σ’ αυτό.

Κυρίως θέμα (αναλυτικό σχεδιάγραμμα)
Α. ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΠΟΥ ΕΛΛΟΧΕΥΟΥΝ
Προβλήματα υγείας:
• Σωματικές και ψυχικές ασθένειες που προκαλούνται από την πολύωρη χρήση. Η συνεχής έκθεση στην ακτινοβολία των υπολογιστών και η ακινησία μπορούν να δημιουργήσουν πολλά προβλήματα, όπως κόπωση, πονοκεφάλους, οφθαλμολογικά προβλήματα, πόνους σε καρπούς και μέση κλπ. Ορισμένοι νέοι εθίζονται στο διαδίκτυο, «ζουν» μέσα από αυτό.
Προβλήματα προσωπικότητας:
• Απώλεια στοιχείων της προσωπικής ταυτότητας και φυσιογνωμίας (π.χ. ο γραφικός χαρακτήρας δεν καλλιεργείται, η φαντασία δεν αναπτύσσεται).
• Απορρόφηση της προσοχής και μέρους της συναισθηματικής ενέργειας των παιδιών, που μπορεί να οδηγήσει σε κοινωνική απομόνωση και μοναξιά.
Προβλήματα κοινωνικοποίησης:
• Αποξένωση των ανθρώπων. Το άτομο γίνεται αντικοινωνικό, καθώς εξυπηρετεί πολλές του ανάγκες δίχως να χρειάζεται να έρχεται σε επαφή με άλλους ανθρώπους.
• Εγκλεισμός στην εικονική πραγματικότητα και ανάπτυξη στάσης παθητικότητας, αδιαφορίας και αδράνειας απέναντι στον πραγματικό βίο και στα προβλήματά του.
• Υιοθέτηση αρνητικών προτύπων συμπεριφοράς (π.χ. ηλεκτρονικά παιχνίδια βίαιου περιεχομένου) – εξοικείωση με νέες μορφές εγκληματικότητας (π.χ. συκοφάντηση συμμαθητών, πορνογραφία, απάτες, κλοπή πνευματικής ιδιοκτησίας, παράνομες συναλλαγές, ηλεκτρονικά τυχερά παιχνίδια κλπ.).
Προβλήματα στην πνευματική συγκρότηση:
• Κίνδυνος υιοθέτησης προπαγανδιστικών αντιλήψεων από πολιτικές ή θρησκευτικές ομάδες με ακραίες αντιλήψεις (δογματισμός, φανατισμός). Αποτελεσματικότερος έλεγχος σε βάρος των πολιτών απ' την κρατική εξουσία με την ανάπτυξη μηχανισμών παρακολούθησης.
• Εξοικείωση των μαθητών με έναν εύκολο τρόπο πρόσληψης πληροφοριών και καλλιέργεια αισθημάτων αποστροφής προς κάθε μορφή πνευματικού μόχθου.
• Σύγχυση και αποπροσανατολισμός. Ο καταιγισμός από ετερόκλιτες και ανούσιες συχνά πληροφορίες περιορίζει τη δυνατότητα κριτικής επεξεργασίας και αξιολόγησης από την πλευρά του χρήστη, με αποτέλεσμα την αδυναμία του να διακρίνει το περιττό από το ουσιώδες.
• Περιορισμός της γλωσσικής έκφρασης με την υπεραπλούστευση της γλώσσας (αρκτικόλεξα, συνθηματολογία, ξένη ορολογία, «μικτή γλώσσα», κ.ά.)

Μετάβαση: Όπως γίνεται αντιληπτό, οι κίνδυνοι είναι αρκετοί και απειλούν κυρίως τον νεαρό χρήστη, που λόγω απειρίας και άγνοιας καθίσταται ευάλωτος. Γι’ αυτό και κρίνεται αναγκαία η συνδρομή της εκπαίδευσης, η οποία μπορεί να λειτουργήσει έτσι ώστε να εξασφαλιστεί η βέλτιστη αξιοποίηση των δυνατοτήτων του διαδικτύου.

Β. ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ
• Εξοικείωση των νέων με την τεχνολογία: γνώση χειρισμού των προγραμμάτων των Η/Υ, ειδικότερα του διαδικτύου, ώστε να πλοηγούνται με ασφάλεια σ’ αυτό, και γενικότερη αξιοποίηση των δυνατοτήτων του διαδικτύου στην εκπαιδευτική διαδικασία (μαθήματα μέσω διαδικτύου, ανάθεση εργασιών που θα εκπονούνται μέσω διαδικτύου).
• Παροχή ευρύτερης γνώσης για την κοινωνική πραγματικότητα και ενημέρωση για τους κινδύνους που υπάρχουν (π.χ. εγκληματικότητα), προκειμένου οι νεαροί χρήστες να είναι επιφυλακτικοί στις διαδικτυακές πληροφορίες. Ανάπτυξη υγιούς πολιτικής - δημοκρατικής συνείδησης, για να επιτευχθεί άσκηση κριτικής σε προπαγάνδα – παραπληροφόρηση και άμυνα σε απόπειρες χειραγώγησης.
• Όξυνση της κριτικής ικανότητας με την παροχή γενικότερης παιδείας και όχι μόνο εξειδικευμένων γνώσεων, για την καλύτερη αξιολόγηση και αξιοποίηση των διαδικτυακών πληροφοριών.
• Καλλιέργεια ανθρωπιστικών αρχών που λειτουργούν ως αντίβαρο στη σύγχρονη μονόπλευρη τεχνολογική ανάπτυξη (ανθρωπιστική παιδεία που θα εμφυσήσει στους νέους ηθικές αξίες, οι οποίες αποτελούν κατάλληλα εφόδια ώστε να προστατευθούν από το ηλεκτρονικό έγκλημα).
Αναγκαίος καθίσταται, δηλαδή, ο εκσυγχρονισμός της εκπαίδευσης, σύμφωνα με τις αντιλήψεις και τις απαιτήσεις των καιρών. Αυτός προϋποθέτει τον εξοπλισμό των σχολείων με την κατάλληλη υλικοτεχνική υποδομή. Απαιτείται, λοιπόν, από την Πολιτεία η χρηματοδότηση σχολείων, ώστε να αγοραστούν ηλεκτρονικοί υπολογιστές για κάθε μαθητή, αλλά και η κατάρτιση και η συνεχής επιμόρφωση εκπαιδευτικών, ώστε να καθίστανται ικανοί να αντεπεξέλθουν στις απαιτήσεις του νέου μέσου. Επιβάλλεται, ακόμη, η αύξηση των ωρών διδασκαλίας του μαθήματος της πληροφορικής και η δημιουργία αξιόπιστων προγραμμάτων για την αξιοποίηση του διαδικτύου ως εποπτικού μέσου σε όλα τα μαθήματα. Τέλος, κρίνεται σημαντική η συνεργασία σχολείου και γονέων (ενημέρωση για τα προγράμματα προστασίας για ασφαλή χρήση του διαδικτύου και εκτός σχολικού περιβάλλοντος).

Επίλογος
Το διαδίκτυο, όπως και κάθε άλλο μέσο επικοινωνίας και ενημέρωσης, «αποτελεί μια υπόσχεση ελευθερίας και μιαν απειλή καινούριας δουλείας». Γι’ αυτό και κρίνεται απαραίτητο η εκπαίδευση, ως κύριος φορέας παιδείας, ανταποκρινόμενη στα νέα δεδομένα, να παρέχει γνώση που διασφαλίζει την πνευματική ελευθερία, ώστε οι νέοι να αμύνονται στις νέες μορφές δουλείας.

Διαβάστε τα αποσπάσματα και συζητήστε την άποψη ότι το Ίντερνετ αποτελεί μια νέα μορφή επικοινωνίας. Σε τι διαφέρει το Ίντερνετ από τα άλλα Μ.Μ.Ε.; Ποια πλεονεκτήματα παρουσιάζει; (σελίδα σχολικού βιβλίου 62).

Το διαδίκτυο (Ίντερνετ) είναι ένα μέσο μαζικής επικοινωνίας που διαφέρει από τα παραδοσιακά μέσα πληροφόρησης, στο ότι μεταβάλλει την παθητική θέση που συνήθως είχε ο αποδέκτης των πληροφοριών στην επικοινωνιακή διαδικασία. Στο Ίντερνετ, οι μορφές και τα χαρακτηριστικά της παραδοσιακής επικοινωνιακής σχέσης αμφισβητούνται και αλληλοδιαπλέκονται. Τώρα, κάθε πόλος μπορεί να είναι ταυτόχρονα πομπός και δέκτης.
Η επικοινωνία μέσω διαδικτύου μπορεί να έχει πολλές μορφές: την παραδοσιακή επικοινωνία που καθορίζεται από μεγάλους δημοσιογραφικούς οργανισμούς, αλλά και την εντελώς νέα και ριζοσπαστική επικοινωνία μέσω ηλεκτρονικών μηνυμάτων, πίσω από τα οποία μπορεί να βρίσκονται ένα ή περισσότερα άτομα, αναλύσεις κοινωνικών ομάδων και πολιτικών πρωτοβουλιών ή συζητήσεις χρηστών για διάφορα θέματα που τους ενδιαφέρουν.
Η νεωτερικότητα του διαδικτύου συνίσταται και σ’ άλλα δύο χαρακτηριστικά. Σήμερα όποιος διαθέτει έναν υπολογιστή, ένα μόντεμ και ένα τηλέφωνο μπορεί να διοχετεύσει πληροφορίες και γεγονότα της επικαιρότητας. Επιπλέον, το διαδίκτυο είναι το μοναδικό «παγκόσμιο» μέσο επικοινωνίας που δε σέβεται σύνορα, κυβερνήσεις και εθνικούς περιορισμούς.

Όσοι χρησιμοποιείτε το Ίντερνετ, μπορείτε να καταθέσετε τις παρατηρήσεις και τις απόψεις σας, με βάση την εμπειρία σας, σε ένα κείμενο (δύο, τριών σελίδων) με θέμα: «Το Ίντερνετ μια νέα μορφή επικοινωνίας». Υποθέστε ότι το κείμενό σας θα δημοσιευτεί στο σχολικό περιοδικό. (σελίδα σχολικού βιβλίου 63).

«Το Ίντερνετ μια νέα μορφή επικοινωνίας»
Το Internet, το μικρό δίκτυο επικοινωνίας που δημιουργήθηκε στις αρχές της δεκαετίας του ‘60 από αμερικανούς επιστήμονες, προκειμένου να διασωθεί σε περίπτωση πυρηνικού πολέμου, το πολεμικό και στρατιωτικό κατεστημένο της χώρας, τα τελευταία 15 χρόνια εξελίχθηκε σ’ ένα πραγματικά νέο μέσο μαζικής επικοινωνίας.
Από το 1995 και μετά, όταν το διαδίκτυο (Internet) κατέκτησε το δυτικό κόσμο και προστέθηκε στα παραδοσιακά μέσα επικοινωνίας, έγινε φανερό ότι αυτός ο τρόπος συλλογής, μεταφοράς, μετάδοσης και προβολής πληροφοριών θα άλλαζε, όσα γνωρίζαμε έως τώρα για τη μαζική επικοινωνία.
Ωστόσο, η ανάπτυξη του Internet, ούτε αυτόματη ήταν, ούτε χωρίς αντιδράσεις. Οι κατηγορίες που διαμορφώθηκαν εναντίον του, συνίστανται σε δύο λόγους. Ο πρώτος λόγος σχετίζεται με το νομοθετικό πλαίσιο, μέσα στο οποίο πρέπει να διακινούνται οι πληροφορίες και οι χρήστες του διαδικτύου. Ο δεύτερος λόγος είναι πιο σύνθετος και συνδέεται με την κοινωνική και πολιτική ανισότητα και το ήδη, διαμορφωμένο «χάσμα» μεταξύ φτωχών και πλουσιοτέρων χωρών. Στη σημερινή εποχή, δηλαδή, όπου η συγκέντρωση και η παροχή πληροφοριών είναι ραγδαίες, ένα μεγάλο τμήμα του πληθυσμού κινδυνεύει να βρεθεί «εκτός εξελίξεων» για λόγους πρόσβασης στον «πυρήνα» των πληροφοριών. Πρόκειται για μια δυσάρεστη εξέλιξη, που σκιάζει την όποια οικονομική και τεχνολογική πρόοδο. Γιατί αναμφίβολα, το διαδίκτυο με τις ποικίλες εφαρμογές του μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη γρήγορη και άνετη πρόσβαση μουσείων, βιβλιοθηκών, κρατικών υπηρεσιών και γενικά για την πρόσκτηση πληροφοριών, αλλά και τον εκσυγχρονισμό (μέσω απάλειψης της γραφειοκρατίας) του δυσκίνητου κρατικού μηχανισμού.
Τέλος, η έλλειψη νομοθετικού πλαισίου, για τις πληροφορίες του διαδικτύου, αποτελεί το περιβάλλον μέσα στο οποίο εκτίθενται απόψεις και πολιτική προπαγάνδα, από το Κουρδικό Εργατικό Κόμμα (ΡΚΚ) έως τα πιο ακροδεξιά και ναζιστικά στοιχεία. Ενώ δε λείπουν καταχωρήσεις πορνογραφικού περιεχομένου και ναρκωτικών. Αυτές οι νομικές ελλείψεις άρχισαν να αντιμετωπίζονται προς τη σωστή κατεύθυνση από την πλειοψηφία των ανεπτυγμένων χωρών, ιδιαίτερα, μετά τη συνειδητοποίηση του κινδύνου, που περιείχαν οι πληροφορίες (ή οι ιστοσελίδες), οι οποίες προωθούσαν τη σεξουαλική εκμετάλλευση ανηλίκων και το φυλετικό μίσος.
Δέκα χρόνια, έπειτα, από την εκπληκτική εξάπλωση του διαδικτύου, ακόμα αναζητείται το κατάλληλο πλαίσιο μέσα στο οποίο θα ενταχθεί αυτός ο - εκπληκτικών δυνατοτήτων - τρόπος επικοινωνίας και ενημέρωσης, χωρίς κινδύνους και οικονομικούς ή κοινωνικούς αποκλεισμούς.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου