6.9.09

Β.2, Κεφ. 1, § 16-19: Οι κινήσεις των αντιπάλων - Άλωση της
Λαμψάκου.

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
Οι Αθηναίοι έχοντας ορμητήριο τη Σάμο λεηλατούσαν τη χώρα του βασιλιά και έπλεαν εναντίον της Χίου και της Εφέσου και προετοιμάζονταν για ναυμαχία• και εξέλεξαν ως στρατηγούς επίσης, εκτός από αυτούς που υπήρχαν, το Μένανδρο, τον Τυδέα και τον Κηφισόδοτο.
Ο Λύσανδρος απέπλευσε από τη Ρόδο, παραπλέοντας τα παράλια της Ιωνίας, για τον Ελλήσποντο με σκοπό να εμποδίσει τον απόπλου των αθηναϊκών πλοίων και να υποτάξει τις πόλεις που είχαν αποστατήσει από αυτούς (=Λακ.). Συγχρόνως και οι Αθηναίοι βγήκαν από το λιμάνι της Χίου στην ανοιχτή θάλασσα• γιατί τα παράλια της Μ. Ασίας ήταν εχθρικά σ’ αυτούς.
Ο Λύσανδρος έπλεε παραλιακά από την Άβυδο για τη Λάμψακο, που ήταν σύμμαχος των Αθηναίων• οι κάτοικοι της Αβύδου και οι λοιποί σύμμαχοι (των Λακ.) έφτασαν πεζοπορώντας• και αρχηγός αυτών ήταν ο Θώραξ ο Λακεδαιμόνιος.
Και αφού έκαναν επίθεση στην πόλη, την κυρίεψαν με έφοδο και τη λεηλάτησαν οι στρατιώτες, καθώς ήταν πλούσια και γεμάτη κρασί, σιτάρι και άλλα εφόδια• όλους όμως τους πολίτες ο Λύσανδρος τους άφησε ελεύθερους.

Ερμηνευτικά
Γενικά στοιχεία: *Αφήγηση μοιράζεται μεταξύ των δύο πρωταγωνιστών,
Αθηναίων και Λακεδαιμονίων. Κυριαρχεί Λύσανδρος.
*Δέ, με μεταβατική χρήση.
*Εμπρόθετοι (§17 αφετηρία, κατεύθυνση, πορεία).
*§16-18 παρατατικός (εύρος – διάρκεια)
§19 τέλος ιστορικός ενεστώτας (αιρουσι)
20 κ.ε. αόριστο.
*Δύο επίπεδα δράσης  Ελλήσποντο.
Ειδικότερα •§16 τήν βασιλέως Τα παράλια της Μ. Ασίας, γιατί η περσική πολιτική βοηθούσε τους Σπαρτιάτες. Ιδίως κατά Κύρου της Λυδίας. •§16 επί Χίου και Έφεσον σύμμαχοι + ορμητήρια Πελοποννήσιων. •§16 παρεσκευάζοντο πρός ναυμαχίαν γιατί υπερτερούσαν στο ναυτικό. •§17 Λύσανδρος Σπαρτιάτης στρατηγός και ναύαρχος, φιλόδοξος, νίκησε στη ναυμαχία στο Νότιον ακρωτήριον και στους Αιγός Ποταμούς, πολιόρκησε Αθήνα, εγκατέστησε σπαρτιατική φρουρά και αρχή 30 τυράννων στην Αθήνα. Απέτυχε να γίνει βασιλιάς κατά του Αγησίλαου, φονεύτηκε το 395 π.Χ. στην μάχη της Αλιάρτου. •§17 προς τον έκπλουν για να μην βγαίνουν πλοία και εφοδιάζουν την Αθήνα.
•Λάμψακος πλούσια πόλη, σύμμαχος Αθηναίων.
•§19 διήρπασαν: δεν υπήρχε “σώμα ανεφοδιασμού”. Εξασφάλιζαν συντήρηση με λεηλασίες ή αγορά τροφίμων (ο κθ. στρατ. τα δικά του).

Δομή …κακως εποίουν τήν βασιλέως γην
…επέπλεον επί Χίον και Έφεσον…
Ενέργειες Αθηναίων
παρεσκευάζοντο πρός ναυμαχίαν
στρατηγούς προσείλοντο
εκ Ρόδου…πρός Ελλήσποντον
Τακτική Λύσανδρου πρός τόν έκπλουν των πλοίων
επί τας αφεστηκυίας πόλεις

Κινήσεις Αθηναίων ανήγοντο εκ της Χίου
η γάρ Ασία ην πολεμία

Κατεύθυνση Λύσανδρου και συμμάχων εξ Αβύδου εις Λάμψακον
ηγειτο Θωραξ…

προσβαλόντες τη πόλει αιρουσι…
Αποτελέσματα για Λακ. διήρπασαν
τά ελεύθερα σώματα αφηκε…

Ασκήσεις (εκτός βιβλίου)
Ερμηνευτικές
Ι. Ανοιχτού τύπου:
(α) Ελεύθερης ανάπτυξης.
1.Ποιες οι κινήσεις και ενέργειες των Αθηναίων;
2.Ποια η πορεία του Λύσανδρου;
3.Ποιοι οι πρωταγωνιστές και ποια η εξέχουσα προσωπικότητα; Να αιτιολογήσεις τη θέση σου.
(β) Σύντομης απάντησης.
1.Να εντοπίσεις δύο ρήματα που δηλώνουν τη δράση του αθηναϊκού στόλου.
2.Γιατί οι Αθηναίοι έπλεαν μακριά απ’ τα παράλια της Μ. Ασίας;
ΙΙ. Κλειστού τύπου:
1.Να βάλεις σε κύκλο τη σωστή απάντηση.
Οι Αθηναίοι έπλεαν κατά Χίου και Εφέσου γιατί:
(α) ήταν βάσεις Πελοποννησιακού στόλου
(β) είχαν αποστατήσει
(γ) είχαν στρατηγική θέση
(δ) έβλαπταν τα συμφέροντά τους
2. Σωστό Λάθος
(α) Οι Αθηναίοι περίμεναν ενισχύσεις  
(β) Ο Λύσαν.Ελλήσπ.για να υποτάξει αποστήσαντες  
(γ) Οι Αθηναίοι δε φοβούνταν αντιπάλους   (δ) Λάμψακος = Πελοποννησιακός σύμμαχος  
(ε) Πολίτες Λαμψάκου πουλήθηκαν ως δούλοι  

Γραμματικές
1.Οι Αθηναιοι…επέπλεον Να γίνει χρονική αντικατάσταση.
2.Να συμπληρώσεις τους ρηματικούς τύπους με βάση την υπόδειξη.
(α) ανάγομαι β΄ πληθ.οριστ.ενεστ.
γ΄ εν.υποτ.αορ.
β΄ πληθ.παρακ.οριστ.
γ΄ πληθ.ενεστ.προστ.
(β) αιρω β΄ εν.αορ.οριστ.
γ΄ εν.αορ.υποτ.
α΄ πληθ.μελλ.ευκτ.
γ΄ πληθ.αορ.προστ.
3.Να βάλεις σε κύκλο τη σωστή απάντηση:
ουσαν είναι κλίσεως (α) πρώτης,
(β) δεύτερης,
(γ) τρίτης.
4.Να βρεις τη συστοιχία των λέξεων στις στήλες Α και Β.
Α Β
1. ορμώμενοι α. μετοχή β΄ αορίστου
2. προς β. σύνδεσμος
3. πεζη γ. μετοχή ενεστώτα
4. προσβαλόντες δ. επίθετο
5. πλήρη ε. επίρρημα
6. δε στ. ουσιαστικό
ζ. πρόθεση

Συντακτικές
1.Να συμπληρώσεις τα κενά.
(α) πελάγιοι είναι επίρρ. κτγ. του___________
(β) Αθηναίων είναι γενική__________στο__________
(γ) ηγειτο το ενν. αντικ. είναι______________
(δ) Λακεδαιμόνιος είναι___________στο___________
(ε) κατά κράτος το ΠΣ δηλώνει__________στο__________
(στ) των επιτηδείων είναι γενική__________στο__________
Λεξιλογικές
1.Να μεταφράσεις τα λεκτικά σύνολα
πρός τοις υπάρχουσι
πρός των πλοίων τόν έκπλουν
εκ της Χίου πελάγιοι
ηγειτο Θώραξ
προσβαλόντες τη πόλει

2.Να γράψεις συνώνυμα και αντώνυμα/αντίθετα των παρακάτω λέξεων στην α.ε.
Συνώνυμα Αντώνυμα
α. έκπλους
β. πολέμιος
γ. πλούσιος
δ. πλήρης
ε. κακως


Λεξιλόγιο
Ορμωμαι εκ τινος = εξορμώ από κάπου.
Κακως ποιω = κακοποιώ, λεηλατώ.
Προσαιρουμαί τινά τινα = εκλέγω κπ. ως κτ.
Αφίσταμαί τινος = αποστατώ από κπ.
Ανάγομαι = βγαίνω στην ανοιχτή θάλασσα.
Πάρειμι πεζη = φτάνω πεζός.
Ηγουμαί τινος = είμαι αρχηγός κπ.
Αιρω = κυριεύω.
Προσβάλλω τινί = επιτίθεμαι.
Αφίημί τινα = αφήνω, ελευθερώνω κπ.




Β.2, Κεφ. 1, § 20-24 Προκλήσεις Αθηναίων για ναυμαχία και τακτική
Λύσανδρου.

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
Οι Αθηναίοι πλέοντας από κοντά αγκυροβόλησαν στον Ελαιούντα της Χερσονήσου με εκατόν ογδόντα πλοία. Ενώ λοιπόν γευμάτιζαν εκεί, έμαθαν τα νέα για τη Λάμψακο και αμέσως ανοίχτηκαν για τη Σηστό•
από εκεί, αφού εφοδιάστηκαν με τρόφιμα, έπλευσαν αμέσως στους Αιγός ποταμούς, απέναντι από τη Λάμψακο• στο μέρος αυτό ο Ελλήσποντος έχει πλάτος περίπου δεκαπέντε στάδια. Κι εκεί έπαιρναν το δείπνο τους.
Ο Λύσανδρος την επόμενη νύχτα, όταν ξημέρωνε, έδωσε σήμα στα πληρώματα, αφού προγευματίσουν, να επιβιβαστούν στα πλοία• και αφού έκανε όλες τις προετοιμασίες σαν για ναυμαχία και ενώ τοποθετούσε στα πλάγια των πλοίων παραπετάσματα, προειδοποίησε να μην απομακρυνθεί κανένας από την παράταξη μήτε να ανοιχτεί στο πέλαγος.
Οι Αθηναίοι αμέσως με την ανατολή του ηλίου παρατάχτηκαν κατά μέτωπο μπροστά στο λιμάνι για ναυμαχία. Επειδή όμως ο Λύσανδρος δεν έβγαλε τα πλοία του για να τους αντιμετωπίσει – ήταν άλλωστε αργά – γύρισαν πάλι στους Αιγός ποταμούς.
Τότε ο Λύσανδρος διέταξε τα πιο γρήγορα πλοία του να (παρ)ακολουθούν τους Αθηναίους και, αφού παρατηρήσουν τι κάνουν όταν αποβιβαστούν στην ξηρά, να αποπλεύσουν και να του το ανακοινώσουν. (Στο μεταξύ) δεν αποβίβασε από τα πλοία τους στρατιώτες του, παρά μόνο αφού επέστρεψαν τα ταχύπλοα. Την τακτική αυτή την ακολουθούσε για τέσσερις μέρες, ενώ οι Αθηναίοι (στο διάστημα αυτό) έβγαιναν στην ανοιχτή θάλασσα για να τον αντιμετωπίσουν.

Δομή πλέοντες κατά πόδας…
Πορεία αθην. στόλου
ωρμίσαντο εν Ελαιουντι…

αγγέλλεται τά περί Λάμψακον

Είδηση για άλωση και ανήχθησαν εις Σηστόν
αντίδραση έπλευσαν εις Αιγός Ποταμούς

εδειπνοποιουντο

εσήμανεν εις ναυς εισβαίνειν
παρεσκευάσατο ως εις ναυμαχίαν
Εντολές Λύσανδρου
παρέβαλλε τά παραβλήματα
προειπεν μηδείς κινήσοιτο, μηδέ ανάξοιτο

Ενέργειες Αθηναίων  παρετάξαντο…ως εις ναυμαχίαν.
Κατάληξη  απέπλευσαν εις Αιγός Ποταμούς.
Κατασκοπεία Λυσαν.  εκέλευσεν τάς ταχίστας ναυς έπεσθαι τοις
Αθηναίοις.
Κατιδόντας
ό,τι ποιουσι.

αποπλειν αυτω
εξαγγειλλαι

Ερμηνευτικά
*Συνέχεια στα προ της ναυμαχίας γεγονότα – Δίνει ο τόπος.
*Δράση σε δύο επίπεδα – Διαφορά τακτικής  Αθ. άμεση σύγκρουση,
παρορμητικοί.
 Σπαρτ. κατασκοπεία,
επιφυλακτικότητα, νηφαλιότητα, ορθολογισμός.
*Λόγος σαφήνεια, συντομία, εναλλαγή πρτ. – αορ., χρήση δέ ως
μεταβατικού.
*Κύριες – Δευτερ. – Μτχς – Απρ. συμπλέκονται  περιπλοκή
πολεμικών ενεργειών.
Ειδικότερα §20, άριστου = πρόγευμα, μεσημεριανό.
 §21 δειπνον = απογευματινό, βραδινό.
§22 παραβλήματα δερμάτινα συνήθως παραπετάσματα που
εμπόδιζαν τον εχθρό να βλέπει το πλήρωμα ή για προστασία
από τα βέλη.

Ασκήσεις
Ερμηνευτικές
Ι. Ανοιχτού τύπου
(α) Ελεύθερης ανάπτυξης.
1.Ποια η πορεία του αθηναϊκού στόλου μετά τη Χίο;
2.Ποιες οι πρώτες εντολές και ενέργειες του Λύσανδρου;
3.Ποιο το στρατηγικό σχέδιο Λύσανδρου; Ποιες οι φάσεις του; Τι προοικονομεί;
4.Πόσα τα επίπεδα δράσης του αποσπάσματος;
(β) Σύντομης απάντησης.
1.Ποια ρήματα δηλώνουν τις εντολές του Λυσάνδρου;
2.Να χαρακτηρίσεις σύντομα τον Λύσανδρο.
ΙΙ. Κλειστού τύπου
1.Οι εντολές του Λυσάνδρου δείχνουν (α) φόβο για Αθηναίους
(β) τάση για φυγή
(γ) μεθοδικότητα.
2.Οι Αθηναίοι παρατάχτηκαν μαζί γιατί (α) επεδίωκαν τερματισμό
πολέμου
(β) εκδίκηση για Λάμψακο
(γ) αναπτερωμένο ηθικό.
3.Ο Λύσανδρος επιδιώκει (α) να ενθαρρύνει τους άντρες του
(β) να αποφύγει τη σύγκρουση
(γ) να μάθει και να αξιοποιήσει τις αδυναμίες
των Αθηναίων.

Γραμματικές
1.Οι Αθηναιοι εν τω λιμένι παρετάξαντο χρονική αντικατάσταση.
2.Να συμπληρώσεις τα ουσιαστικά σύμφωνα με την υπόδειξη.
νύξ – λιμήν  γεν.εν.
δοτ.εν.
δοτ.πληθ.
αιτ.πληθ.

3.Να σημειωθούν τα ρήματα β΄ ενικού. – Να αναγνωριστούν τα υπόλοιπα.
ωρμίσω επλεύσατε
αγγέλλεται ανάξοιτο
ανήχθησαν παρεταξάμην
4. Σωστό Λάθος
α. ουκ αρνητικό μόριο  
β. οψέ επίρρημα  
γ. ταχίστας ουσιαστικό α΄ κλίσης  
δ. αποπλειν απαρ.ενεστ.του αποπλέω  
ε. ταυτα αναφορική αντωνυμία  

Συντακτικές
1.Να βρεις τη συστοιχία των λέξεων στις στήλες Α και Β.
Α Β
1. κατά πόδας α. χρονικό επίρρημα
2. ευθύς β. προθετικό σύνολο του τρόπου
3. των νεων γ. επιθετικός προσδιορισμός
4. ό,τι ποιουσιν δ. γενική διαιρετική
5. τέτταρας ε. πλάγια ερωτ. πρόταση

Λεξιλογικές
1.Να γράψεις παράγωγα των ρημάτων αγγέλλω, σημαίνω.
2.Να βρεις αντώνυμα/αντίθετα των παρακάτω λέξεων στην α.ε.
ενταυθα 
εκειθεν 
εισβαίνω 
ημέρα 
έπομαι 
Λεξιλόγιο
Ορμίζομαι = αγκυροβολώ, προσαράζω.
Αριστοποιουμαι = προγευματίζω  δειπνοποιουμαι = δειπνώ.
Επισιτίζομαι = εφοδιάζομαι με τρόφιμα.
Αντίον = απέναντι.
Σημαίνω = δίνω σήμα, παραγγέλλω.
Εισβαίνω εις ναυς = επιβιβάζομαι.
Παραβάλλω παραβλήματα = βάζω παραπετάσματα.
Προαγορεύω = προειδοποιώ.
Άμα = συγχρόνως.
Ανίσχω = σηκώνω, ανεβαίνω.
Ο ήλιος ανίσχει = ανατέλλει.
Αντανάγω = βγάζω τα πλοία απ’ το λιμάνι απέναντι απ’ τον εχθρό.
Εκβαίνω (εκ της νεώς) = αποβιβάζομαι.
Καθορω = παρατηρώ.




Β.2, Κεφ. 1, § 25-26 Ανησυχία του Αλκιβιάδη.

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
Ο Αλκιβιάδης, όταν παρατήρησε από ψηλά από τα τείχη του πύργου του ότι οι Αθηναίοι είχαν αγκυροβολήσει σε ανοιχτή/αμμώδη παραλία και μακριά από κάθε πόλη και ότι αναζητούσαν τα εφόδια από τη Σηστό, που απείχε από τα πλοία δεκαπέντε στάδια, ενώ (ότι) οι εχθροί (ναυλοχούσαν) σε λιμάνι και είχαν τα πάντα κοντά σε πόλη, τους είπε ότι δεν είχαν αράξει σε καλό μέρος και τους συμβούλευσε να μετακινηθούν στη Σηστό, αλλάζοντας αγκυροβόλι, κοντά σε λιμάνι και στην πόλη «εκεί αν είστε, μπορείτε να ναυμαχήσετε – είπε – όταν το θελήσετε».
Οι στρατηγοί όμως – ιδίως ο Τυδέας και ο Μένανδρος – τον πρόσταξαν να φύγει• γιατί (του είπαν) ότι τώρα οι ίδιοι ήταν στρατηγοί και όχι εκείνος. Έτσι ο Αλκιβιάδης σηκώθηκε κι έφυγε.




Δομή
οι μέν Αθηναιοι  ώρμουν εν αιγιαλω,
Διαπιστώσεις Αλκιβιάδη πρός ουδεμια πόλει, τά επιτήδεια εκ Σηστου μετησαν…

οι δέ πολεμιοι  ώρμουν εν λιμένι, προς
πόλει ειχον άπαντα.

Συστάσεις Αλκιβιάδη ουκ εν καλω ορμειν
παρήνει μεθορμίσαι εις Σηστόν
ναυμαχήσετε, όταν βούλησθε

Αποτέλεσμα  οι στρατηγοί εκέλευσαν αυτόν απιέναι
 αυτοί γάρ στρατηγειν, ουκ εκεινον.

Ερμηνευτικά
*Προβολή προσωπικότητας Αλκιβιάδη (ενδιαφέρον για Αθηναίους), διορατικότητα, ευφυΐα, εμπειρία – εντοπίζει αδυναμίες Αθηναίων – σωστές συμβουλές, σταθμίζει σωστά τα δεδομένα  προοικονομούν την ήττα των Αθηναίων στους Αιγός Ποταμούς.
Οι εκτιμήσεις Αλκιβιάδη  σύνθετος λόγος (μετοχικά σύνολα, απρ., αντιθετικός λόγος)  βάθος στη σκέψη.
Απεγνωσμένη προσπάθεια  χρήση πρτ. (παρήνει, έφη) και ευθύς – πλάγιος λόγος.
Εκτιμήσεις Αλκιβιάδη (αίτιο)  Συμβουλές (αιτιατό)

(αίτιο)  άρνηση (αιτιατό).
§ 25 Αλκιβιάδης Στρατηγός Αθηναίων στη Σικελική εκστρατεία (415-413π.Χ.) – κατηγορία ως Ερμοκοπίδη – ανακαλείται – αυτομόλησε στη Σπάρτη, συμβουλές κατά Αθήνας – Προσεγγίζει Πέρσες και μετά Αθήνα – ανακαλείται (408π.Χ.)  στρατηγός. Κατηγορήθηκε για ήττα των Αθηναίων στο Νότιον Ακρωτήριον (407π.Χ.)  καθαιρείται  αποσύρεται στην Καλλίπολη στη Θράκη. Δολοφονείται από Σπαρτιάτες.
§ 25 κατιδών εκ τειχων αυτοεξορίστηκε στη Σηστό.
§ 26 απιέναι αυτόν εκέλευσαν για να μην αποδοθεί σ’ αυτόν η νίκη, αν τον ακούσουν και νικήσουν  μοιραία και δραματικά τα αποτελέσματα.


Ασκήσεις
Ερμηνευτικές
Ι. Ανοιχτού τύπου
(α) Ελεύθερης ανάπτυξης.
1.Τι παρατήρησε ο Αλκιβιάδης;
2.Ποιες οι συστάσεις του προς τους Αθηναίους; Τι φανερώνουν για το χαρακτήρα του;
3.Ποια η απήχηση τω συμβουλών του και γιατί;
(β) Σύντομης απάντησης.
1.Ποια μορφή λόγου δηλώνει τις απόψεις του Αλκιβιάδη;
2.Ποια μορφή λόγου δηλώνει την απεγνωσμένη προσπάθειά του να συνετίσει τους Αθηναίους στρατηγούς;
3.Τι προοικονομεί η άρνηση των Αθηναίων στρατηγών;

Γραμματικές
1.Εκέλευσαν αυτόν απιέναι χρονική αντικατάσταση στην ευκτική.
2.Να κλιθούν τό τείχος, τό στάδιον, η ναυς.
3.Να συμπληρώσεις τα κενά με το σωστό τύπο των λέξεων της παρένθεσης.
(α)Ο Αλκιβιάδης__________(καθορω, οριστ.παρατ.) εκ__________(τό τειχος, γεν.εν.) τούς Αθηναίους.
(β)Οι Λακεδαιμόνιοι εν_________(λιμήν, δοτ.πληθ.) καί πρός_________ (πόλις, δοτ.πληθ.) ωρμίσαντο.
(γ)Ουκ εν καλω έφη αυτούς_________(ορμέω-ω, απαρ.αορ.).
(δ)Οι στρατηγοί__________(απέρχομαι/άπειμι, απαρ.αορ.) αυτόν _________(κελεύω, οριστ.υπερσυντ.).

Συντακτικές
1.Να βρεις τη συστοιχία των λέξεων στις στήλες Α και Β.
Α Β
1. εν αιγιαλω α. επίρρημα ποσού
2. πεντεκαίδεκα β. ΠΣ στάσης σε τόπο
3. αυτούς γ. αντικείμενο
4. μάλιστα δ. επιθετικός προσδιορισμός
5. απιέναι ε. υποκείμενο

2.Να βρεις παράγωγα του ορω και έχω.
3.Να γράψεις συνώνυμα των παρακάτω λέξεων.
α. τά επιτήδεια
β. η ναυς
γ. ο πολέμιος
δ. παραινω
ε. βούλομαι
στ. κελεύω
Λεξιλόγιο
Καθορω = παρατηρώ. Τινά + κατηγ. μτχ.
Αιγιαλός = αμμουδιά.
Ορμέω-ω = ορμίζομαι = αγκυροβολώ.
Πρός + τινι = κοντά σε κάτι.
Τά επιτήδεια = τα αναγκαία, τα τρόφιμα.
Μετέρχομαι/μέτειμι = αναζητώ.
Μεθορμίζω = μεταφέρω το πλοίο σ’ άλλο λιμάνι.
Παραινω = προτρέπω.
Απέρχομαι/άπειμι = φεύγω, αποχωρώ.
Οίχομαι (απιών) = φεύγω.
Β.2, Κεφ. 1, § 27-29 Το στρατήγημα του Λύσανδρου – Η συντριβή των
Αθηναίων – Η σωτηρία του Κόνωνα.

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
Ο Λύσανδρος την πέμπτη ημέρα, αφότου οι Αθηναίοι έπλεαν εναντίον του, διέταξε αυτούς που κατασκόπευαν τους Αθηναίους κατά διαταγή του, όταν δουν αυτούς να έχουν αποβιβαστεί και να είναι διασκορπισμένοι στη χερσόνησο (πράγμα ακριβώς που οι Αθηναίοι συνήθιζαν να κάνουν κάθε μέρα όλο και περισσότερο, γιατί και τα τρόφιμα τα αγόραζαν από μακριά και περιφρονούσαν φυσικά το Λύσανδρο, διότι δεν έβγαινε από το λιμάνι για να τους αντιμετωπίσει), να επιστρέψουν με τα πλοία πίσω σ’ αυτόν και να υψώσουν μια ασπίδα στο μέσο της διαδρομής. Κι αυτοί εξετέλεσαν αυτά, όπως τους πρόσταξε.
Τότε ο Λύσανδρος έδωσε αμέσως σήμα να ξεκινήσει ο στόλος ολοταχώς• συμπορευόταν και ο Θώραξ με το πεζικό του. Ο Κόνων, μόλις είδε την επιθετική κίνηση των εχθρών, έδωσε σήμα (στους στρατιώτες) να τρέξουν αμέσως στα πλοία. Επειδή όμως οι άνθρωποι είχαν διασκορπιστεί, άλλα πλοία βρέθηκαν με δύο μόνο σειρές κωπηλάτες, άλλα με μία και άλλα τελείως άδεια• μόνο το πλοίο του Κόνωνα και άλλα εφτά, που βρέθηκαν επανδρωμένα κοντά του, όλα μαζί βγήκαν στ’ ανοιχτά, μαζί και η Πάραλος, ενώ όλα τα άλλα ο Λύσανδρος τα κατέλαβε στην ακτή. Επίσης, στην ακτή αιχμαλώτισε τους περισσότερους άντρες• μερικοί όμως πρόλαβαν και κατέφυγαν στα μικρά οχυρά (της Σηστού).
Ο Κόνων, ενώ έφευγε με τα εννιά πλοία του, όταν κατάλαβε ότι οι Αθηναίοι είχαν καταστραφεί, αφού προσορμίστηκε στην Αβαρνίδα, το ακρωτήρι της Λαμψάκου, πήρε από εκεί τα μεγάλα πανιά των πλοίων του Λύσανδρου• και ο ίδιος με τα οχτώ πλοία έπλευσε για τον Ευαγόρα της Κύπρου, ενώ η Πάραλος προς την Αθήνα για να αναγγείλει τα γεγονότα.

Λεξιλόγιο
§27: Επιπλέω = πλέω ενάντια.
Λέγω τινί + τελ. απρ. = λέω, διατάζω κάποιον να…
Έπομαί τινι = ακολουθώ, κατασκοπεύω.
Παρά τινός = υπό τις εντολές κάποιου.
Καθορω τινά + κατ. μετοχή.
Σκεδάννυμι = σκορπίζω.
Πολύ μαλλον = πολύ περισσότερο.
Τά σιτία = οι τροφές.
Πόρρωθεν (πόρρω + θεν) = από μακριά.
Ωνουμαί τι = αγοράζω κάτι.
Καταφρονω τινος = περιφρονώ, καταφρονώ.
Τούμπαλιν (τό έμπαλιν) = προς τα πίσω.
Αίρω τι = σηκώνω κάτι.
§28: Σημαίνω τινί + τελ. απρ. = δίνω σήμα σε κάποιον να…
Τήν ταχίστην (οδόν) = τάχιστα.
Συμπάρειμι = συμπορεύομαι.
Επίπλους (< επιπλέω) = επιθετική κίνηση του εχθρικού στόλου. Δίκροτος ναυς = πλοίο με 2 σειρές κωπηλατών. Πλήρης ναυς = επανδρωμένο πλοίο. Αθρόοι = ομαδικά. Πρός τη γη = κοντά στη στεριά. Συλλέγω = μαζεύω, αιχμαλωτίζω, συλλαμβάνω. Τειχύδριον = υποκοριστικό του τειχος. §29: Διαφθείρω = καταστρέφω. Άκρα = ακρωτήρι. Ερμηνευτικά §27: ημέρα πέμπτη: τις προηγούμενες τέσσερις κατασκόπευε τους Αθηναίους. Ότι ουκ αντανηγεν = παρερμήνευσαν τις κινήσεις του Λύσανδρου, δεν κατάλαβαν το στρατήγημα  λάθος στρατηγικό. §28 Κόνων Αθηναίος στρατηγός, διακρίθηκε στην Γ΄ φάση του πολέμου (413-404π.Χ.). Μετά την καταστροφή στους Αιγός Ποταμούς, φοβούμενος τις συνέπειες, κατέφυγε στον Ευαγόρα της Κύπρου. Εκεί, ανασυγκρότησε στόλο κι αργότερα (394π.Χ.) κατατρόπωσε τους Λακεδαιμόνιους στην Κνίδο. Γύρισε στην Αθήνα τροπαιούχος, αναστήλωσε τα μακρά τείχη. Αργότερα έπεσε σε δυσμένεια. Πέθανε στην Κύπρο αφανής. Νηες δίκροτοι, μονόκροτοι Τα πλοία ήταν τριήρεις (3 σειρές κωπηλατών). Στη βιασύνη ή τον πανικό δεν επανδρώθηκαν σωστά. Πάραλος (ναυς) + Δηλιάς + Σαλαμίνα τα 3 ιερά πλοία των Αθηναίων. Τα χρησιμοποιούσαν για επίσημες αποστολές μετακίνηση επίσημων αντιπροσώπων της πόλης (Θεωροί), πρεσβευτών κλπ. §29 Ευαγόρας βασιλιάς της Κύπρου. Γενικά στοιχεία -Προτάσσεται το “ημέρα πέμπτη” επιμονή Λυσάνδρου και συστηματική εφαρμογή σχεδίου. -Μετοχικά + απαρεμφατικά σύνολα, υπόταξη, μακροπερίοδος λόγος, ενότητα σχεδίου, λεπτές ισορροπίες. -§28 γενικός συναγερμός και κινητοποίηση. -Διαδοχικές φάσεις Φαινομενική στασιμότητα  έντονη κινητικότητα – επίθεση – συμπλοκή.  Ένταση παρατατικοί. Μετά συμπλοκή αόριστοι (οριστική ήττα Αθηναίων). Υπεροψία Αθηναίων  απρονοησία, διασπορά. Κατασκοπεία  σήμα  διαταγή Λυσάνδρου  επίθεση  πανωλεθρία  ευφυής Κόνων  σωτηρία. Ασκήσεις Ερμηνευτικές Ι. Ανοιχτού τύπου (α) Ελεύθερης ανάπτυξης. 1.Τι συνήθιζαν να κάνουν οι Αθηναίοι στους Αιγός Ποταμούς; Τι αποτέλεσμα; 2.Ποια η κίνηση του Κόνωνα; 3.Πώς κατέληξε το στρατήγημα του Λυσάνδρου; 4.Πώς κρίνεις τις συμβουλές του Αλκιβιάδη στις §25-26; (β) Σύντομης απάντησης. 1.Ποια η εντολή του Λυσάνδρου προς “τας ταχίστας ναυς”; 2.Ποια η εντολή του Λυσάνδρου μόλις έλαβε το σήμα για τους Αθηναίους; 3.Ποια η αντίδραση του Κόνωνα; ΙΙ. Κλειστού τύπου: 1. Σωστό Λάθος α. Οι Αθηναίοι φοβούνταν το Λύσανδρο   β. Οι άντρες του Λυσάνδρου τον υπάκουσαν   γ. Ο Κόνων αντιλήφθηκε τις εχθρικές κινήσεις   δ. Οι περισσότεροι Αθηναίοι γλίτωσαν   ε. Ο Κόνων έφυγε χωρίς πανιά   Συνδυαστική 1.Να βάλεις σε κύκλο τη σωστή απάντηση. Ο Λύσανδρος νίκησε γιατί: (α) είχε ναυτική υπεροπλία (β) τους αιφνιδίασε (γ) πολέμησε γενναία. Γραμματικές 1.συνέλεξεν: Να αντικατασταθεί χρονικά στο γ΄ πληθ. 2.πολύς, μέγας: Πλάγιες πτώσεις θετικού βαθμού. 3.Να βάλεις σε κύκλο τη σωστή απάντηση. Η λέξη απαγγελουσα είναι μετοχή: (α)ενεστώτα (β)μέλλοντα (γ)αορίστου. 4.Να βρεις τη συστοιχία των λέξεων στις στήλες Α και Β. Α Β 1. κατίδωσιν α. υποτακτική αορ. β΄ 2. εκβεβηκότας β. μετοχή παρακειμένου 3. πόρρωθεν γ. επίρρημα τοπικό 4. πλειν δ. απαρέμφατο ενεστώτα 5. κατά κράτος ε. προθετικό σύνολο Συντακτικές 1.Να χαρακτηριστούν οι δευτερεύουσες προτάσεις. 2.Να βάλεις σε κύκλο τη σωστή απάντηση. Η φράση «την ταχίστην» δηλώνει: (α)χρόνο (β)αναφορά (γ)τρόπο. Λεξιλογικές 1.Τι σημαίνουν τα ρήματα: πλέω, επιπλέω, διαπλέω, αναπλέω, καταπλέω. 2.Με βάση τη λέξη ασπίς να σχηματίσεις σύνθετα ή παράγωγα στη ν.ε. και να γράψεις 2 προτάσεις. 3.Να συνδυάσεις τις λέξεις της α.ε.(στήλη Α) με τις αντίστοιχες της ν.ε. (στήλη Β). Α Β 1. καθορω α. καθένας 2. έκαστος β. άδειος 3. ευθύς γ. παρατηρώ 4. κενός δ. αμέσως 5. ναυς ε. ακρωτήρι 6. άκρα στ. πλοίο Β.2, Κεφ. 1, § 30-32: Η επιστροφή των νικητών στη Λάμψακο – Δίκη και εκτέλεση των αιχμαλώτων. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Ο Λύσανδρος μετέφερε στη Λάμψακο και τα πλοία και τους αιχμαλώτους και κάθε είδους λάφυρα και συνέλαβε μερικούς στρατηγούς και ανάμεσά τους το Φιλοκλή και τον Αδείμαντο. Την ίδια ημέρα μάλιστα που κατόρθωσε αυτά έστειλε στη Σπάρτη το Θεόπομπο, το Μιλήσιο πειρατή, για να αναγγείλει τα γεγονότα, ο οποίος έφτασε εκεί μετά από τρεις μέρες και τα ανακοίνωσε. Ύστερα ο Λύσανδρος, αφού συγκέντρωσε τους συμμάχους, τους είπε να ανταλλάξουν απόψεις και να αποφασίσουν για τους αιχμαλώτους. Τότε, λοιπόν, διατυπώνονταν πολλές κατηγορίες για τους Αθηναίους, ποια δηλ. εγκλήματα πολέμου ήδη είχαν διαπράξει και τι είχαν αποφασίσει να κάνουν, αν νικήσουν στη ναυμαχία, να αποκόψουν δηλαδή το δεξί χέρι όλων όσοι θα πιάνονταν ζωντανοί, και ότι, όταν έπιασαν/κυρίεψαν δύο τριήρεις, τη μια από την Κόρινθο και την άλλη από την Άνδρο, όλους τους άνδρες απ’ αυτές τους πέταξαν στη θάλασσα. Ο Φιλοκλής ήταν ο στρατηγός των Αθηναίων που τους εξόντωσε. Διατυπώνονταν και άλλες πολλές κατηγορίες και φάνηκε καλό να σκοτώσουν όσους αιχμαλώτους ήταν Αθηναίοι, εκτός από τον Αδείμαντο, γιατί μόνο αυτός στην εκκλησία του δήμου ήταν αντίθετος στην απόφαση για την αποκοπή των χεριών• κατηγορήθηκε όμως από μερικούς ότι πρόδωσε το στόλο. Ο Λύσανδρος, αφού ρώτησε πρώτα το Φιλοκλή, που έριξε στη θάλασσα τους Ανδρίους και τους Κορινθίους, ποια τιμωρία του άξιζε να υποστεί, επειδή πρώτος άρχισε να παραβαίνει τους νόμους κατά των Ελλήνων, τον έσφαξε. Λεξιλόγιο Πάντα ταλλα = όλα τα άλλα λάφυρα. Απάγω τινά ή τι = μεταφέρω κάποιον ή κάτι. Κατεργάζομαί τι = κατορθώνω, πετυχαίνω κάτι. Ληστής = πειρατής. Τριταιος, αία, αιον = την τρίτη ημέρα. Βουλεύομαι = σκέπτομαι, αποφασίζω. Ενταυθα = τότε. Κατηγορία γίγνεται = διατυπώνεται κατηγορία. Ψηφίζομαι = αποφασίζω. Κρατω = επικρατώ, νικώ. Ζωγράω-ω τινά = αιχμαλωτίζω κάποιον ζωντανό. Διαφθείρω τινά = εξοντώνω κάποιον. Κατακρημνίζω τινά = ρίχνω κάποιον στη θάλασσα. Δοκει + απρ.(ν) = φαίνεται καλό, αποφασίζεται… Επιλαμβάνομαί τινος = αντιδρώ σε κάτι. Αποτομή = αποκοπή. Αιτιωμαι + απρ. = κατηγορούμαι ότι… Αιτιωμαί τινα = κατηγορώ κάποιον. Αιτιωμαι υπό τινος = κατηγορούμαι από κάποιον. Άρχομαι + απρ. = αρχίζω να… Υποενότητες Μεταφορά Αθηναίων. Είδηση της νίκης. Ενέργεια Λυσάνδρου. Κατηγορίες κατά Αθηναίων. Αίτιος πνιγμού. Απόφαση. Εξαίρεση Αδείμαντου. Φιλοκλής – τύχη του. Πραγματολογικά Θεόπομπον ληστήν: γιατί ήταν έμπειρος ναυτικός (ως πειρατής) και θα έφτανε γρήγορα και ασφαλώς στη Σπάρτη. Ά παρενενομήκεσαν: (α)Ιστιαία: εκδίωξαν 446/5 τους κατοίκους, τοποθέτησαν Αθηναίους κληρούχους και την ονόμασαν Ωρεοί. (β)Αίγινα 434π.Χ.: την έκαψαν, σκότωσαν, αιχμαλώτισαν ή εκδίωξαν κατοίκους στη Θηρέα (Αργολίδα). (γ)Τορώνη Χαλκιδικής 422π.Χ. (δ)Σκιώνη Χαλκιδικής 421π.Χ. (ε) 415π.Χ. Καταστροφή ουδέτερης Μήλου μετά από πολιορκία, σκότωσαν άνδρες, υποδούλωσαν γυναικόπαιδα, έκαναν τη Μήλο αποικία τους. Αφήγηση § 29-30 Αόριστος. - §31 Παρατατικός (διάρκεια – αγωνία – ένταση – αναμνήσεις φορτίζουν την ατμόσφαιρα, οξύνονται τα πάθη  Φιλοκλής πρώτος δοκιμάζει βιαιότητα Σπαρτιατών  οι ίδιοι φέρονται όπως πριν οι Αθηναίοι, είναι αμφότεροι εγκληματίες πολέμου. Ασκήσεις Ερμηνευτικές Ι. Ανοιχτού τύπου (α) Ελεύθερης ανάπτυξης. 1.Ποιες οι ενέργειες του Λυσάνδρου μετά τη νίκη του; 2.Ποια τα εγκλήματα των Αθηναίων κατά τον πόλεμο; 3.Διαφορά σκέψης Φιλοκλή – Αδείμαντου. Σχολιάστε. 4.Γιατί συγκάλεσε ο Λύσανδρος συμβούλιο συμμάχων για την τύχη των Αθηναίων αιχμαλώτων; ΙΙ. Κλειστού τύπου 1.Να βάλεις σε κύκλο τη σωστή απάντηση. Οι Αθηναίοι, αν νικούσαν, είχαν αποφασίσει για τους αιχμαλώτους (α) να τους πουλήσουν ως δούλους (β) να τους πετάξουν στη θάλασσα (γ) να τους κόψουν το δεξί χέρι. 2. Σωστό Λάθος α. Ο Λύσανδρος μετέφερε τους αιχμαλώτους στη   Σηστό β. Ο Λύσανδρος ζήτησε τη γνώμη των συμμάχων   για την τύχη των αιχμαλώτων γ. Ο Αδείμαντος πρότεινε την αποκοπή του δεξιού   χεριού των αιχμαλώτων δ. Ο Φιλοκλής ελευθερώθηκε από τον Λύσανδρο   Γραμματικές 1.Να συμπληρώσεις τους αρχικούς χρόνους των παρακάτω ρημάτων: απήγαγε, έλαβε, έπεμψε, απήγγειλε. 2.Να μεταφέρεις τη φράση στον άλλο αριθμό. «έπεμψε ληστήν εις Λακεδαίμονα απαγγελουντα τό γεγονός». Συντακτικές 1.Να βάλεις σε κύκλο τη σωστή απάντηση. Η λέξη ληστήν (§30) είναι: (α)αντικείμενο στο ρ. έπεμψε (β)παράθεση στο: Θεόπομπον (γ)επεξήγηση στο: Μιλήσιον. Η λέξη των Αθηναίων (§31) είναι: (α)γεν. κτητική (β)γεν. υποκειμενική (γ)γεν. διαιρετική (δ)γεν. αντικειμενική. Λεξιλογικές 1.Να βρεις παράγωγα (απλά ή σύνθετα) των ρημάτων: απήγαγε, έλαβε, έπεμψε. 2.Να μεταφράσεις τα λεκτικά σύνολα: α. Μετά ταυτα Λύσανδρος ήθροισε τούς συμμάχους β. Εβουλεύοντο περί των αιχμαλώτων γ. Κατηγορία εγίγνοντο των Αθηναίων δ. Φιλοκλης τους άνδρας διέφθειρεν ε. Ήρξατο εις Έλληνας παραμονειν. Β.2, Κεφ. 2, § 1-4: Προετοιμασίες του Λύσανδρου για αποκλεισμό της Αθήνας – Αναγγελία της συμφοράς και έκτακτα μέτρα. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Αφού ο Λύσανδρος ρύθμισε την κατάσταση στη Λάμψακο, έπλευσε εναντίον του Βυζαντίου και της Καλχηδόνας. Οι κάτοικοι (αυτών των πόλεων) τον δέχτηκαν, αφού άφησαν να φύγουν με επίσημη συμφωνία οι φρουροί των Αθηναίων• αυτοί, πάλι, που παρέδωσαν με προδοσία στον Αλκιβιάδη το Βυζάντιο, τότε κατέφυγαν πρώτα στον Πόντο, ύστερα στην Αθήνα και έγιναν Αθηναίοι πολίτες. Ο Λύσανδρος και τους φρουρούς των Αθηναίων και οποιονδήποτε άλλον Αθηναίο έβλεπε κάπου, τους έστελνε στην Αθήνα δίνοντας ασφάλεια σ’ αυτούς που μόνο για εκεί έπλεαν και όχι για άλλο μέρος, γιατί γνώριζε ότι, όσο περισσότεροι θα συγκεντρωθούν στην πόλη της Αθήνας και στον Πειραιά, (τόσο) γρηγορότερα θα προκύψει έλλειψη των εφοδίων. Και αφού άφησε ως αρμοστή στο Βυζάντιο και στην Καλχηδόνα το Σθενέλαο το Λάκωνα, ο ίδιος επέστρεψε στη Λάμψακο και άρχισε να επισκευάζει τα πλοία του. Όταν η Πάραλος έφτασε νύχτα στην Αθήνα, διαδιδόταν η συμφορά, και ο θρήνος έφτανε από τον Πειραιά μέσα από τα μακρά τείχη στην πόλη, καθώς ανήγγελλε (την είδηση) ο ένας στον άλλον• έτσι, εκείνη τη νύχτα κανένας δεν κοιμήθηκε, γιατί θρηνούσαν όχι μόνο όσους είχαν χαθεί, αλλά πολύ περισσότερο ακόμα οι ίδιοι τους εαυτούς τους, γιατί νόμιζαν ότι θα πάθουν σαν κι αυτά που έκαναν στους κατοίκους της Μήλου, που ήταν άποικοι των Λακεδαιμονίων, αφού τους νίκησαν με πολιορκία, και στους κατοίκους της Ιστιαίας και της Σκιώνης και της Τορώνης και της Αίγινας και σε πολλούς άλλους Έλληνες. Την επόμενη μέρα, ωστόσο, έκαναν συνέλευση του λαού στην οποία αποφάσισαν να φράξουν με επιχωμάτωση την είσοδο στα λιμάνια, εκτός από ένα, να επισκευάσουν τα τείχη, να εγκαταστήσουν φρουρές και να ετοιμάσουν την πόλη τους για όλα τα άλλα σαν για πολιορκία. Λεξιλόγιο Καθίσταμαι τά πράγματα = τακτοποιώ τα πράγματα. Υπόσπονδος = προστατευόμενος από σπονδές, επίσημη συμφωνία. Αφίημί τινα = αφήνω κάποιον ελεύθερο. Προδίδωμί τινί τι = προδίδω σε κάποιον κάτι μετά από προδοσία. Είς τις = οποιοσδήποτε. Που = κάπου. Εκεισε = προς τα εκεί  άλλοθι = προς αλλού. Συλλέγομαι = συγκεντρώνομαι. Ένδεια των επιτηδείων = έλλειψη τροφίμων. Αρμοστής = διοικητής κατεχόμενης πόλης. Οιμωγή = θρήνος. Παραγγέλλω τινί τι = αναγγέλλω σε κάποιον κάτι. Απόλλυμαι = χάνομαι, σκοτώνομαι. Πάσχω τι = παθαίνω κάτι. Αποχώννυμι τόν λιμένα = κλείνω με επιχωμάτωση το λιμάνι. Ευτρεπίζω τά τείχη = επισκευάζω τα τείχη. Εφίστημι φυλακάς = θέτω φρουρές. Πραγματολογικά – Ιστορικά Οι δέ αυτόν υπεδέχοντο: οι ολιγαρχικοί κάτοικοι του Βυζαντίου και της Καλχηδόνας που μετά τη ναυμαχία στους Αιγός Ποταμούς είχαν λάβει την πολιτική εξουσία. Αυτοί υποδέχτηκαν το Λύσανδρο ως λυτρωτή από την αθηναϊκή κυριαρχία. Τούς των Αθηναίων…αφέντες υπόσπονδος• ο όρος αναφέρεται σε ηττημένους που παραδόθηκαν στους νικητές ή σε νεκρούς πολέμου, των οποίων οι δικοί τους παραδέχτηκαν την ήττα κι έτσι οι νικητές τους άφησαν να πάρουν τα πτώματα και να τα θάψουν. Οι σπονδές τελούνταν σε κάθε επίσημη συμφωνία προς τιμήν των θεών που καλούσαν ως μάρτυρες. Ήταν θεσμός ιερός κι απαράβατος, καθιερωμένος σε πανελλήνιο επίπεδο. Τότε έφυγον εις τόν Πόντον: Όσοι είχαν προδώσει το Βυζάντιο στον Αλκιβιάδη (το 409π.Χ.), επειδή μετά την ήττα των Αθηναίων στους Αιγός Ποταμούς (405π.Χ.) ένιωθαν ανασφάλεια, αποσύρθηκαν στον Πόντο. Αυτοί μετά την ανατροπή των 30 και την αποκατάσταση της δημοκρατίας από το Θρασύβουλο, ήλθαν στην Αθήνα και απέκτησαν πολιτικά δικαιώματα. Θαττον τήν ένδειαν έσεσθαι: Η Αθήνα πριν τη λήξη της Σικελικής εκστρατείας (413π.Χ.) πολιορκούνταν από την πλευρά της Δεκέλειας, γι’ αυτό ανεφοδιαζόταν με το στόλο από τη Θράκη και τον Εύξεινο Πόντο. Όμως ο Λύσανδρος θα αποκόψει αυτές τις οδούς ανεφοδιασμού και θα πολιορκήσει την Αθήνα από τη θάλασσα, ενώ ο Άγις από την ξηρά. Η κατάσταση έτσι είναι για την Αθήνα ιδιαίτερα δύσκολη, αφού μάλιστα αναγκάζεται να δεχτεί και τους Αθηναίους που στέλνει ο Λύσανδρος. Ο πληθυσμός θα αυξηθεί και θα υπάρξει σύντομα πρόβλημα σιτοδείας. αρμοστήν: στρατιωτικοί και πολιτικοί Σπαρτιάτες άρχοντες που διοικούσαν την περιφέρεια και κατά τον Πελοποννησιακό πόλεμο τις πόλεις υπό την σπαρτιατική ηγεμονία. Ο θεσμός καταργείται το 371π.Χ. – μάχη στα Λεύκτρα. Τούς λιμένας αποχωσαι: Λιμάνια Αθήνας 1)του Φαλήρου, 2)της Μουνιχίας, 3)της Ζέας, 4)του Πειραιά ή Εμπόριον, 5)του Κανθάρου (μέρος του Πειραιά). Ερμηνευτικά Οι κινήσεις του Λυσάνδρου και των συμμάχων, που δηλώνουν διάρκεια, δηλώνονται με παρατατικό (έκπλει, επεσκεύαζεν, υπεδέχοντο, απέπεμπεν, ειδώς)  Τα συντελεσμένα γεγονότα αποδίδονται με αόριστο (κατεστήσατο, αφέντες, προδόντες, έφυγον…). Οι κινήσεις του Λυσάνδρου έχουν και πολιτικό χαρακτήρα, όχι βέβαια με τη μορφή της πολεμικής αναμέτρησης αλλά της απειλής, που είναι ίδιας σημασίας και αποτελέσματος, και της δράσης για αλλαγές καθεστωτικές. Όλα αυτά φαίνονται και αναφέρονται επιφανειακά. Η εναλλαγή των παρελθοντικών χρόνων αποκαλύπτει τον σκοπό των ενεργειών του Λυσάνδρου, που θα σημαίνει και την ήττα των Αθηναίων. Περιγραφή της απήχησης που είχε η είδηση της ήττας στην Αθήνα. Κι εδώ υπάρχει ανάλογη τεχνική, όπως παραπάνω, δηλαδή εναλλαγή χρόνων. Χρησιμοποιείται παρατατικός (ελέγετο, διηκεν, πενθουντες…) όπου είναι ανάγκη να τονιστεί η έκταση και η ένταση του θρήνου. Ο αόριστος (αφικομένης, εκοιμήθη, εποίησαν, κρατήσαντες…) δηλώνει το αναπόφευκτο της κατάστασης, το οριστικό και αμετάκλητο της ήττας. Αξιοσημείωτο είναι το (α)ανακόλουθο – ονομαστική απόλυτη (οιμωγή…διηκεν…ο έτερος παραγγέλλων) κάνει φανερή τη σύγχυση, τον πανικό των Αθηναίων. Το ίδιο τονίζει και (β)ο μακροπερίοδος λόγος και (γ)το πολυσύνδετο σχήμα. Αυτή η τελευταία περίοδος (η είδηση της συμφοράς, η απήχηση, η αντίδραση, οι αποφάσεις για την αποτροπή της απειλής) δίνονται με κινηματογραφικό τρόπο, με φοβερές εναλλαγές και εικόνες. Δίκαια λοιπόν γι’ αυτήν την αφηγηματική του χάρη ο Ξενοφών χαρακτηρίστηκε «αττική μέλισσα» και «αττική μουσα». Ασκήσεις Ερμηνευτικές Ι. Ανοιχτού τύπου: (α) Ελεύθερης ανάπτυξης. 1.Ποιες ήταν οι πρώτες ενέργειες του Λυσάνδρου μετά τη νίκη του στους Αιγός Ποταμούς; 2.Ο Λύσανδρος προέβη σε κινήσεις στρατιωτικού και πολιτικού χαρακτήρα. Ποιες λέξεις το τονίζουν αυτό; 3.Ποια η απήχηση της είδησης της συμφοράς στους Αθηναίους; Πώς κλιμακώνεται; Ποια τα μέτρα εναντίον της απειλής; Σχολιάστε τα. 4.Σχολιάστε την αφηγηματική ικανότητα του ιστορικου. 5.Να σχολιαστούν οι κινήσεις του Λυσάνδρου. Γραμματικές – Συντακτικές 1.«αυτός αποπλεύσας εις Λάμψακον τάς ναυς επεσκεύαζεν». Να ξαναγραφεί η πρόταση: (α)βάζοντας όπου αυτός, ουτοι. (β)αλλάζοντας το ρήμα σε όλους τους χρόνους της υποτακτικής και ευκτικής. 2.Να γραφούν οι πλάγιες πτώσεις των δύο αριθμών: φρουρός, άστυ, Πειραιεύς, ναυς, λιμήν, τείχη. 3.Να βρεις τη συστοιχία των λέξεων στις στήλες Α και Β. Α Β 1. αποπλεύσας α. μετοχή μέλλοντα 2. παραγγελων β. μετοχή αορίστου 3. αφιγμένοι γ. μετοχή παρακειμένου 4.Να συμπληρωθούν τα κενά: (α) Λύσανδρος τά εν τη Λαμψάκω___________(καθίσταμαι, μτχ.αορ. α΄) ___________(πλέω, οριστ.αορ.). (β)Έδοξε_________(ο πολίτης, δοτ.πληθ.) τά τείχη__________ (ευτρεπίζω, απαρ.αορ.) καί πάντα ως εις πολιορκίαν__________ (παρασκευάζω, απαρ.αορ.) τήν πόλιν. 5. Σωστό Λάθος α. τους απολωλότας: κατηγορηματικές μετοχές   β. Αθηναιον: αντικείμενο στο ρ. ίδοι   γ. αρμοστήν: κατηγορούμενο στο Σθενέλαον   δ. της νυκτός: αντικείμενο στο ρ. εκοιμήθη   ε. πείσεσθαι: ειδικό απαρ. αντικ. στο νομίζοντες   Β.2, Κεφ. 2, § 16-19: Ο ρόλος και οι ελιγμοί του Θηραμένη – Η συνεδρίαση στη Σπάρτη. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Ενώ έτσι είχαν τα πράγματα, ο Θηραμένης είπε στην εκκλησία του δήμου ότι, αν θέλουν να στείλουν αυτόν τον ίδιο στο Λύσανδρο, θα επιστρέψει γνωρίζοντας αν οι Λακεδαιμόνιοι επιμένουν για την κατεδάφιση των τειχών, επειδή θέλουν να υποδουλώσουν την πόλη, ή για να έχουν εγγύηση. Όταν, λοιπόν, τον έστειλαν, έμενε κοντά στο Λύσανδρο τρεις μήνες και περισσότερο καιροφυλαχτώντας πότε οι Αθηναίοι επρόκειτο εξαιτίας της παντελούς έλλειψης των τροφίμων να συμφωνήσουν σε ό,τι κάποιος θα τους πρότεινε. Όταν γύρισε τον τέταρτο μήνα, ανακοίνωσε στην εκκλησία του δήμου ότι τάχα ο Λύσανδρος τον κρατούσε αιχμάλωτο έως τότε και έπειτα τον διέταζε να μεταβεί στη Σπάρτη• γιατί (του έλεγε) ότι δεν ήταν αρμόδιος αυτός για όσα τον ρωτούσε αλλά οι έφοροι. Ύστερα από αυτά (ο Θηραμένης) εκλέχτηκε, μαζί με άλλους εννιά, ως πρεσβευτής με απόλυτη εξουσιοδότηση για τη Σπάρτη. (Στο μεταξύ) ο Λύσανδρος έστειλε στους εφόρους μαζί με άλλους Λακεδαιμόνιους τον Αριστοτέλη, που ήταν εξόριστος Αθηναίος, για να τους αναγγείλει ότι αποκρίθηκε στο Θηραμένη πως εκείνοι ήταν αρμόδιοι για ειρήνη και πόλεμο. Ο Θηραμένης και οι άλλοι πρέσβεις, όταν βρίσκονταν στη Σελλασία, καθώς τους ρωτούσαν για ποιο λόγο/με ποιες προτάσεις είχαν έρθει, απάντησαν ότι (είχαν έρθει) με απόλυτη εξουσιοδότηση για την ειρήνη• ύστερα από αυτά οι έφοροι πρόσταξαν να τους φωνάξουν. Λεξιλόγιο Πότερον…ή = αν…ή…(εισάγει διμελείς ερωτήσεις, ευθείες και πλάγιες). Εξανδραποδίζομαι τινά = υποδουλώνω κάποιον. Αντέχω περί τινος = επιμένω για κάτι. Ένεκα + γεν. = εμπρόθετος προσδιορισμός αιτίας. Διατρίβω = χρονοτριβώ, καθυστερώ. Επιτηρω = καιροφυλακτώ. Μέλλω + απρ. = πρόκειται να, σκοπεύω να. Διά τό επιλελοιπέναι = εξαιτίας της έλλειψης. Ομολογω τι = δέχομαι, συμφωνώ. Ειμι = έρχομαι = πηγαίνω. Επί τινι λόγω = με ποιες προτάσεις… Πραγματολογικά – Ιστορικά Τοιούτων όντων: Ο Άγης πολιορκεί τους Αθηναίους από ξηρά κι ο Λύσανδρος από τη θάλασσα. Δεν έχουν συμμάχους, πιέζονται από συνωστισμό και σιτοδεία. Η κατάσταση για την Αθήνα είναι απελπιστική. Θηραμένης: Ζει στα τέλη 5ου αιώνα π.Χ. Μεταπηδά από τη μια παράταξη στην άλλη. Γνωστός ως «κόθορνος». Το 411π.Χ. συμπράττει για την εγκαθίδρυση της ολιγαρχίας των 400. Το 406π.Χ. ως τριήραρχος κατηγορεί συστράτηγους στην ναυμαχία των Αργινουσών, για τη μη συλλογή ναυαγών και νεκρών και συμβάλλει στην καταδίκη τους. Κατά την πολιορκία Αθηνών είναι αρνητικός για την πατρίδα του. Το 404/403π.Χ. είναι ένας από τους 30 Τυράννους, μετριοπαθής όμως, γι’ αυτό συγκρούεται με Κριτία. Αυτός τον κατηγορεί ως εχθρό της τυραννίδας και μετά από φυλάκιση, θανατώνεται με κώνειο. Εξεγείρονται όμως οι μετριοπαθείς ολιγαρχικοί κι έτσι συντελεί ο θάνατός του Θηραμένη στην αποκατάσταση της δημοκρατίας. Οι Λακεδαιμόνιοι αντέχουσι περί των τειχων: οι Λακεδαιμόνιοι ήταν αντίθετοι με την οχύρωση των πόλεων εκτός Πελοποννήσου. Όταν οι Αθηναίοι μετά τους Περσικούς Πολέμους ανήγειραν τα Μακρά Τείχη, που εκτός από ασφάλεια τους προσέδιδαν και κύρος, οι Λακεδαιμόνιοι ανησυχούσαν. Γι’ αυτό βασικός όρος ήταν το γκρέμισμα των τειχών. Διέτριβε…επιτηρων οπότε…: Ο Θηραμένης ως ολιγαρχικός ήθελε αλλαγή του καθεστώτος, γι’ αυτό καθυστερούσε, μέχρις ότου εξαντληθούν οι Αθηναίοι και αποδεχτούν οποιονδήποτε όρο. Έφοροι: Ήταν 5 κι αποτελούσαν την ανώτατη αρχή της Σπάρτης. Εκλέγονταν από τους πολίτες με ενιαύσια θητεία. Από τον 7ο αιώνα π.Χ. έγιναν οι πραγματικοί άρχοντες της πόλης με εκτελεστική και νομοθετική εξουσία. Εξουσίες: συγκαλούσαν Απέλλα και Γερουσία, διαπραγματεύονταν με ξένους πρέσβεις, δίκαζαν μαζί με τη Γερουσία σοβαρές υποθέσεις, φρόντιζαν την αγωγή των εφήβων, επέβλεπαν τους πάντες. Στην πορεία η εξουσία τους υποσκελίστηκε από τη Γερουσία. Ο θεσμός καταργείται το 2ο αιώνα μ.Χ. Ηρέθη πρεσβευτής: Ανώτατο αξίωμα της Αθήνας σε αποστολές κρίσιμες και δύσκολες. Είχε απόλυτη εξουσία και χειριζόταν την υπόθεση όπως ήθελε. Έπεμψε Αριστοτέλην: Ο Λύσανδρος στην εμπιστευτική αποστολή προς τους εφόρους συμπεριέλαβε τον Αριστοτέλη, εξόριστο ολιγαρχικό Αθηναίο, γιατί θα τον υπηρετούσε. Αργότερα έγινε ένας από τους Τριάκοντα τυράννους. Επεί ηκον…: Οι Αθηναίοι πρέσβεις ελέγχθηκαν στη Σελλασία και μετά, με πρόσκληση των εφόρων, πήγαν στη Σπάρτη. Αντέλεγον…: Οι μεγαλύτεροι εχθροί της Αθήνας. Οι Κορίνθιοι αντιδρούσαν λόγω οικονομικού ανταγωνισμού και πολιτειακής διαφοράς. Οι Θηβαίοι γιατί απειλούνταν από την επεκτατική πολιτική της. Ερμηνευτικά -Μακροπερίοδος λόγος υποτεταγμένος (κύριες, δευτερεύουσες, μετοχές κι απαρέμφατα). Έτσι πετυχαίνεται η διαβάθμιση σημαντικού – επουσιώδους και γίνεται πιο αισθητή η δολιότητα του Θηραμένη. Η κορύφωση είναι η τελευταία πρόταση – κατακλέιδα «ηρέθη πρεσβευτής αυτοκράτωρ». -Δύο επίπεδα δράσης (α)Θηραμένης και Αθηναίοι +(β)ενέργειες Λύσανδρου + πρεσβευτών. Συσσώρευση ρηματικών τύπων  κινητικότητα. Διαπλοκή δευτερευουσών προτάσεων  σχέσεις Λύσανδρου –εφόρων –Αθηναίων πρεσβευτών. Ασκήσεις Ερμηνευτικές Ι. Ανοιχτού τύπου (α) Ελεύθερης ανάπτυξης. 1.Ποιον βασικό όρο έθεταν οι Λακεδαιμόνιοι για την παράδοση της Αθήνας; 2.Ποια η στάση του Θηραμένη; Ποιες οι ενέργειές του; 3.Πόσα τα επίπεδα δράσης; Που εκτυλίσσεται το καθένα; 4.Ποια τα βασικά πρόσωπα στο απόσπασμα; 5.Ποιο το κύριο όργανο της Αθήνας; Βρες φράσεις από το κείμενο που να το αποδεικνύουν. ΙΙ. Κλειστού τύπου 1.Να βάλεις σε κύκλο τη σωστή απάντηση. Ο Θηραμένης παρέμεινε κοντά στο Λύσανδρο γιατί ήθελε (α) να κερδίσει την εύνοιά του (β) να πείσει τους Λακεδαιμόνιους να μειώσουν τις απαιτήσεις τους (γ) να αποδεχτούν οι Αθηναίοι κάθε όρο εξαιτίας της σιτοδείας. Οι έφοροι της Σπάρτης ήταν (α) αρμόδιοι για ζητήματα ειρήνης και πολέμου (β) βοηθητικό όργανο του Λυσάνδρου. Να τεκμηριωθούν οι απαντήσεις με φράσεις του κειμένου. Γραμματικές – Συντακτικές 1. Να ξαναγραφούν τα ρ. των δευτερευουσών προτάσεων, διατηρώντας πρόσωπο και έγκλιση. «Θηραμένης απήγγειλε εν εκκλησία ότι αυτόν Λύσανδρος τέως μέν κατέχοι, ειτα δέ κελεύοι εις Λακεδαίμονα ιέναι». 2. Να συμπληρωθούν τα κενά: εγώ ηλθον αιρεθω πέπομφα αποκριναίμην ουτος υμεις ουτοι 3.Να βάλεις σε κύκλο τη σωστή απάντηση. Ο τύπος πέμψαι είναι (α) ευκτική αορίστου ενεργ. φωνής (β) απαρέμφατο αορίστου ενεργ. φωνής (γ) προστακτική αορίστου μέσης φωνής. 4. Σωστό Λάθος α. πόλιν: αιτιατική εν.γ΄κλίσης   β. των τειχων: γεν.πληθ.γ΄κλίσης   γ. τέως: επίρρημα τοπικό   δ. αλλά: συμπλεκτικός σύνδεσμος   ε. ήκοιεν: ευκτική ενεστώτα   5.Να βρεθούν και να χαρακτηριστούν οι δευτερεύουσες προτάσεις. 6.Να χαρακτηριστούν συντακτικά: α. παρά Λύσανδρον  β. περί των τειχων  γ. πίστεως ένεκα  δ. διά τό επιλελοιπέναι  Λεξιλογικές 1. Να βρεις συνώνυμα των παρακάτω ρημάτων στην α.ε. α. λέγω  β. βούλομαι  γ. πέμπω  δ. οιδα  ε. ομολογω  στ. κελεύω  ζ. απαγγέλλω  2. Να βρεις αντώνυμα/αντίθετα των παρακάτω λέξεων στην α.ε. α. πόλις  β. πίστις  γ. τέως  δ. ειρήνη  ε. λόγος  Β.2, Κεφ. 2, § 20-23: Οι αποφάσεις της Σπάρτης – Η παράδοση της Αθήνας. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Όταν (οι Αθηναίοι πρέσβεις) έφτασαν (στη Σπάρτη), (οι έφοροι) συγκάλεσαν συνέλευση (των συμμάχων τους), στην οποία οι Κορίνθιοι και κυρίως οι Θηβαίοι αλλά και πολλοί άλλοι Έλληνες αντιπρότειναν να μη συνθηκολογήσουν με τους Αθηναίους αλλά να τους αφανίσουν. Οι Λακεδαιμόνιοι όμως είπαν ότι δε θα υποδουλώσουν μια πόλη ελληνική που είχε προσφέρει μεγάλες υπηρεσίες στους πολύ μεγάλους κινδύνους που απείλησαν την Ελλάδα• γι’ αυτό δέχτηκαν να κάνουν ειρήνη με τον όρο (οι Αθηναίοι), αφού γκρεμίσουν τα μακρά τείχη και τα τείχη του Πειραιά, παραδώσουν τα πλοία τους εκτός από δώδεκα και επαναφέρουν τους εξόριστους, να ακολουθούν τους Λακεδαιμόνιους και στην ξηρά και στη θάλασσα, όπου τους οδηγούν αυτοί, έχοντας τον ίδιο (μ’ αυτούς) εχθρό και φίλο. Ο Θηραμένης και οι συμπρέσβεις του μετέφεραν αυτούς τους όρους στην Αθήνα. Όταν έμπαιναν στην πόλη, τους περικύκλωσε πολύς λαός, γιατί φοβούνταν μήπως γύρισαν άπρακτοι• γιατί δε χωρούσε πια άλλη αναβολή, επειδή πολλοί πέθαιναν από την πείνα. Την επόμενη μέρα οι πρέσβεις ανακοίνωσαν με ποιους όρους οι Λακεδαιμόνιοι δέχονταν να συνάψουν ειρήνη• ο Θηραμένης μιλώντας εξ ονόματος των πρέσβεων έλεγε ότι πρέπει να υπακούσουν στους Λακεδαιμόνιους και να γκρεμίσουν τα τείχη. Επειδή λίγοι του έφεραν αντίρρηση, αλλά πολύ περισσότεροι συμφώνησαν μαζί του, αποφάσισαν να δεχτούν την ειρήνη. Ύστερα από αυτά και ο Λύσανδρος κατέπλευσε στον Πειραιά και οι εξόριστοι επέστρεφαν στην πατρίδα τους και άρχισαν να γκρεμίζουν τα τείχη πολύ πρόθυμα, ενώ οι αυλητρίδες έπαιζαν τον αυλό τους και τραγουδούσαν, επειδή νόμιζαν ότι εκείνη η μέρα ήταν για την Ελλάδα η αρχή της ελευθερίας. Λεξιλόγιο Ου φημί + απρφ.ειδ. = λέω ότι δεν…, αρνούμαι ότι… Ανδραποδίζω τινα = υποδουλώνω κάποιον. Εργάζομαι αγαθόν = προσφέρω υπηρεσία, καλό. Καθαιρω τά τείχη = γκρεμίζω τα τείχη. Καθίημι τούς φυγάδας = επαναφέρω τους εξόριστους στην πατρίδα. Ηγουμαι + απρ. = νομίζω ότι… Ηγουμαι + γεν. = εξουσιάζω κάποιον… Ηγουμαι + δοτ. = οδηγώ κάποιον… Α  Κ Ηγουμαι + αιτ. + αιτ. = θεωρώ κάποιον ως κάτι. Εισέρχομαι / είσειμι = μπαίνω μέσα. Περιχέομαι,-εχεόμην,-χυθήσομαι,-εχύθην,-κέχυμαι,-εκεχύμην = χύνομαι γύρω, περικυκλώνω. Ουκ εγχωρει έτι μέλλειν = δε χωράει άλλη αναβολή. Απόλλυμαι = χάνομαι, καταστρέφομαι. Προηγορέω-ω τινος = αγορεύω εξ ονόματος κάποιου. Περιαιρέω-ω τά τείχη = γκρεμίζω τα τείχη. Ανταγορεύω τινι = διαφωνώ με κάποιον. Συνεπαινω τινι = συμφωνώ, επιδοκιμάζω. Κατέρχομαι / κάτειμι = γυρίζω από την εξορία στην πατρίδα μου. Άρχω τινός = (α)εξουσιάζω κάποιον (β)αρχίζω κάτι. Πραγματολογικά Εν τοις μεγίστοις κινδύνοις… Εννοεί τους Περσικούς πολέμους (490-478π.Χ.). Έδοξε δέχεσθαι τήν ειρήνην τέλη Μαρτίου – αρχές Απρίλη 404π.Χ. Λύσανδρος κατέπλει εις τόν Πειραια… Ο Λύσανδρος αρχικά πολιορκούσε την Αθήνα από τη θάλασσα κι ο Άγης από την ξηρά, χωρίς αποτέλεσμα. Έτσι έπλευσε προς τη Μ. Ασία για να ρυθμίσει την κατάσταση σύμφωνα με τα σπαρτιατικά συμφέροντα. Όταν πληροφορήθηκε την παράδοση της Αθήνας βρισκόταν στη Σάμο. Ερμηνευτικά – Αισθητική Προσέγγιση -Μακροπερίοδος λόγος. Το βασικό υστερόχρονο στοιχείο (εφ’ ω έπεσθαι…) διακρίνεται από το προτερόχρονο τριπλό μετοχικό σύνολο (καθελόντας, παραδόντας, καθέντας). -Δράση σε δύο επίπεδα (α)το διπλωματικό, όπου γίνονται οι διαπραγματεύσεις, (β)το διεξαγόμενο στην Αθήνα, με πρωταγωνιστή το Θηραμένη. -Στην Αθήνα αγωνία, ανησυχία, όχι αναβολή, ανάγκη για επιβίωση  εφτά ρηματικοί τύποι, κοφτός λόγος, «περιεχειτο»: μεταφορά. Συγκαλείται συνέλευση: υπαρκτή η δημοκρατικότητα, ενεργός ο ρόλος της εκκλησίας του δήμου, που εξακολουθεί να είναι κυρίαρχο νομοθετικό κι εκτελεστικό όργανο. Η διάρκεια και η ένταση δίνεται με «παρατατικούς» ενώ η απόφαση με αόριστο (απήγγελλον, ποιοιντο, προηγόρει, λέγων  έδοξε). -§ 23 Κατακλείδα παράγραφος – Λύση στο διπλό σκηνικό. Πολυσύνδετο, μια περίοδος, παρατατικοί  ενότητα, ταχύτητα ενεργειών. Ασκήσεις Ερμηνευτικές Ι. Ανοιχτού τύπου: (α) Ελεύθερης ανάπτυξης. 1.Ποια η στάση Κορινθίων – Θηβαίων; Πώς δικαιολογείται; 2.Ποια η ένσταση των Λακεδαιμονίων απέναντι στη σκληρότητα των Κορινθίων και των Θηβαίων; 3.Ποιοι οι όροι που έθεσαν οι Λακεδαιμόνιοι; Πώς διατυπώνονται; 4.Πόσα τα επίπεδα δράσης; Να αναφερθούν συνοπτικά. 5.Ποιος ο βασικός όρος των Λακεδαιμονίων; Ποιες οι προϋποθέσεις; ΙΙ. Κλειστού τύπου: 1.Να βάλεις σε κύκλο τη σωστή απάντηση. Οι Λακεδαιμόνιοι αρνήθηκαν να καταστρέψουν την Αθήνα γιατί: (α) είχε υψηλό πολιτισμό και ιστορία (β) είχε πολλά προσφέρει κατά τους Περσικούς. Δικαιολόγησε την απάντηση δίνοντας το απόσπασμα. Γραμματικές 1.Να βάλεις σε κύκλο τη σωστή απάντηση. Ο τύπος πλειόνων είναι επίθετο βαθμού: (α) θετικού (β) συγκριτικού (γ) υπερθετικού. Να κλιθεί ο συγκριτικός του αρσεν. και ουδ. 2.Να κατατάξεις τους ρηματικούς τύπους ανάλογα με την έγκλισή τους: έφασαν, ανδραποδιειν, ειργασμένην, γενομένοις, εποιουντο, καθελόντας, παραδόντας, έπεσθαι, ηγωνται, επανέφερον, ήκοιεν, μέλλειν, ποιοιντο, περιαιρειν, κατησαν, άρχειν. 3.Καθελόντας, επανέφερον: Να αντικατασταθούν χρονικά. Γενομένοις, ποιοιντο: Να αντικατασταθούν εγκλιτικά σε β΄εν., γ΄πλ. Συντακτικές 1.Να βάλεις σε κύκλο τη σωστή απάντηση. Η λέξη τω λιμω είναι: (α) δοτ. του μέσου (β) δοτ. του τρόπου (γ) δοτ. της αιτίας. 2.Να χαρακτηριστούν συντακτικά: (α)Λακεδαιμονίοις: (β)αυτω: (γ)δέχεσθαι: (δ)της ελευθερίας: Λεξιλογικές 1.Να βάλεις σε κύκλο τη σωστή απάντηση. Η λέξη ανδραποδίζω σημαίνει: (α) επανδρώνω την πόλη (β) συμφιλιώνω τους άνδρες της πόλης (γ) υποδουλώνω την πόλη 2.Να βρεις συνώνυμα τω παρακάτω λέξεων στην α.ε. α. αντιλέγω  β. εξαιρω  γ. σπένδομαι  δ. νομίζω  ε. πείθω  στ. επαινω  Β.2, Κεφ. 3, § 52-54 Ο αντίλογος του Θηραμένη – Η σύλληψή του. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Όταν άκουσε ο Θηραμένης αυτά, αναπήδησε στο βωμό (της βουλής) και είπε «Εγώ, είπε, άντρες, σας υποβάλλω την πιο νόμιμη παράκληση απ’ όλες, να μην έχει δηλ. ο Κριτίας το δικαίωμα να διαγράφει (από τον κατάλογο) μήτε εμένα μήτε όποιον από σας θέλει, αλλά σύμφωνα με το νόμο, τον οποίο ακριβώς αυτοί συνέταξαν γι’ αυτούς που περιλαμβάνονται στον κατάλογο, σύμφωνα με αυτόν και εσείς και εγώ να δικαζόμαστε. Και δεν αγνοώ βέβαια αυτό, μα τους θεούς, είπε, ότι δηλ. καθόλου δε θα με βοηθήσει αυτός εδώ ο βωμός, αλλά θέλω να σας αποδείξω και το εξής, ότι δηλαδή αυτοί είναι όχι μόνο πολύ άδικοι απέναντι στους ανθρώπους, αλλά και πολύ ασεβείς απέναντι στους θεούς. Απορώ όμως με σας, άντρες καλοί και έντιμοι, είπε, που δε θα βοηθήσετε τον ίδιο τον εαυτό σας, και μάλιστα ενώ γνωρίζετε ότι το δικό μου όνομα δε διαγράφεται καθόλου πιο εύκολα (από τον κατάλογο) απ’ ό,τι το όνομα του καθενός από σας». Ύστερα από αυτό ο κήρυκας των τριάκοντα κάλεσε τους έντεκα να συλλάβουν το Θηραμένη• κι όταν εκείνοι μπήκαν μέσα μαζί με τους υπηρέτες/βοηθούς τους, έχοντας επικεφαλής το Σάτυρο, το θρασύτατο και αναιδέστατο, είπε ο Κριτίας: «Σας παραδίνουμε αυτόν εδώ το Θηραμένη που έχει καταδικαστεί σύμφωνα με το νόμο. Και σεις οι έντεκα, αφού τον συλλάβετε και τον οδηγήσετε όπου πρέπει, να εκτελέσετε τα περαιτέρω». Λεξιλόγιο Ικετεύω τά εννομώτατα πάντων = υποβάλλω την πιο νόμιμη ικεσία. Επί τινί εστί = είναι στο χέρι κάποιου, έχει το δικαίωμα να… Η κρίσις εμοί εστί = κρίνομαι, δικάζομαι. Αρκω τινι = βοηθώ κάποιον. Θαυμάζω τινος = απορώ με κάποιον ή κάτι. Ηγουμαί τινος = είμαι επικεφαλής, εξουσιάζω. Τά εκ τούτων = τα επόμενα, τα περαιτέρω. Πραγματολογικά Ανεπήδησεν επί την εστίαν: εστία ήταν ο βωμός, μια λίθινη συνήθως κατασκευή σε ιδιωτικούς και δημόσιους χώρους, όπου λατρεύονταν οι θεοί του σπιτιού και της πόλης. Εκεί γίνονταν οι θυσίες. Εκεί κατέφευγε κανείς, όταν βρισκόταν σε κίνδυνο ή υπό απειλή, ζητώντας προστασία, αφού η παραβίαση του ασύλου θεωρούνταν ασέβεια. Γι’ αυτόν το λόγο και ο Θηραμένης ζήτησε ασυλία ανεβαίνοντας στο βωμό, στον οποίο οι βουλευτές ορκίζονταν ότι θα δίκαζαν τις υποθέσεις με γνώμονα το δίκαιο και την ηθική. Εξαλείφειν εκ του καταλόγου: πρόκειται για διαγραφή κάποιου από τους “Τρισχίλιους”. Μήτέ υμων…υμων θαυμάζω και ουδέν το εμόν…ή εκάστου υμων: Ο Θηραμένης προειδοποιεί ότι με την ίδια ευκολία που διεγράφη ο ίδιος, είναι δυνατόν να διαγραφεί και κάθε άλλος που θα προβάλει αντίδραση στον Κριτία και θα σταθεί εμπόδιο στις ανομίες του. Ο των Τριάκοντα κηρυξ: οι κήρυκες θεωρούνταν ιερά πρόσωπα. Οι ένδεκα: δέκα άτομα, ένας από κάθε φυλή (κληρωτός) και ο γραμματέας. Ποικιλία δικαιοδοσιών: αυτόφωρα αδικήματα, δημόσιοι κατήγοροι σε υποθέσεις κτηματικών διαφορών, υπεύθυνοι για τη φυλακή και την επιτήρηση και εκτέλεση των κατάδικων. Σατύρου…: βουλευτής, ίσως ο πρόεδρος των Ένδεκα, γνωστός για την αναίδειά του. Τά εκ τούτων: δηλ. εκτέλεση του Θηραμένη. Ερμηνευτική και Αισθητική προσέγγιση § 52-53: Έμμεσος ευθύς λόγος χρήση αντωνυμίας “εγώ” ζωντάνια, παραστατικότητα, α΄ πρόσωπο ρημάτων  αμεσότητα, εντείνεται η επιδοτικοί σύνδεσμοι δυσκολία της θέσης του αντιθέσεις. Θηραμένη. § 54 Ραγδαία εξέλιξη που οδηγεί στη σύλληψη του Θηραμένη. Αλλαγή προσώπων, πολλές μετοχές  μεταβίβαση ευθυνών από τον ένα στον άλλο (ένδεκα, κηρυξ, Σάτυρος, Κριτίας). *Λόγος του Κριτία σε α΄ πληθ.!, για να προσδώσει κύρος και καθολικότητα στα λεγόμενά του. Ασκήσεις Ερμηνευτικές Ι. Ανοιχτού τύπου (α) Ελεύθερης ανάπτυξης. 1.Τι γνωρίζεις για την εστία; Σχολιάστε την κίνηση του Θηραμένη. 2.Τι υποστηρίζει ο Θηραμένης; Πώς χαρακτηρίζει τους Τυράννους; 3.Τι γνωρίζεις για τους «εν καταλόγω»; ΙΙ. Κλειστού τύπου: 1. Σωστό Λάθος α. Ο Θηραμένης πιστεύει ότι θα τον σώσει ο βωμός   β. Οι 30 ήταν άδικοι και ασεβείς   γ. Οι 11 ήταν μόνοι τους στο δικαστήριο   Γραμματικές 1.«Νόμον ουτοι έγραψαν…». Να ξαναγραφεί η πρόταση με αλλαγή του ρήματος σ’ όλους τους χρόνους, στην ίδια έγκλιση και πρόσωπο. 2.«Ουτοι εισίν αδικώτατοι καί ασεβέστατοι». Να ξαναγραφεί η πρόταση βάζοντας τα επίθετα στους άλλους βαθμούς. 3.Να βάλεις σε κύκλο τη σωστή απάντηση. Το ουσιαστικό Θηραμένης είναι κλίσεως: (α) πρώτης (β) δεύτερης (γ) τρίτης Συντακτικές 1.«Ακούσας ταυτα ο Θηραμένης, ανεπήδησεν επί τήν εστίαν». Να γίνει συντακτική ανάλυση της πρότασης. 2.«Ότι ουδέν μοι αρκέσει ο βωμός όδε». Να χαρακτηριστεί η πρόταση• να γίνει συντακτική ανάλυση. 3.Να βάλεις σε κύκλο τη σωστή απάντηση. «Και ταυτα γιγνώσκοντες». Η μετοχή είναι: (α) τροπική (β) αιτιολογική (γ) εναντιωματική. «Κατά τόν νόμον». Δηλώνει: (α) συμφωνία (β) αναφορά (γ) τρόπο. Λεξιλογικές 1.Να βρεις παράγωγα των ρημάτων: ακούω, απάγω, γιγνώσκω στη ν.ε. 2.Να γράψετε δίπλα στις λέξεις τους ρηματικούς τύπους του κειμένου από τους οποίους προέρχονται: ικεσία επίδειξη βούληση γνώμη γραμμή λήμμα 3.Να βρεις τη συστοιχία των λέξεων στις στήλες Α και Β. Α Β 1.ουκ αγνοω α. απορω 2.βούλομαι β. επικουρω 3.θαυμάζω γ. γιγνώσκω 4.βοηθω δ. εθέλω 5.ηγουμαι ε. καταψηφίζομαι 6.κατακρίνομαι στ. άρχω. 4.Να βρείτε συνώνυμα και αντώνυμα του ακούω. Β.2, Κεφ. 3, §§ 55-56: Η εκτέλεση του Θηραμένη. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Μόλις είπε αυτά (ο Κριτίας), ο Σάτυρος προσπαθούσε να αποσπάσει (το Θηραμένη) από το βωμό, το ίδιο έκαναν και οι βοηθοί του. Τότε ο Θηραμένης, όπως βέβαια ήταν φυσικό, επικαλούνταν και θεούς και ανθρώπους να δουν καλά αυτά που γίνονταν. Αλλά οι βουλευτές αδρανούσαν, γιατί έβλεπαν ότι και αυτοί που ήταν κοντά στα κιγκλιδώματα (ήταν) όμοιοι με το Σάτυρο και ότι ο χώρος μπροστά στο βουλευτήριο (ήταν) γεμάτος από τους φρουρούς και γιατί γνώριζαν ότι αυτοί παρευρίσκονταν οπλισμένοι με εγχειρίδια. Και αυτοί (= οι έντεκα) έσυραν τον άντρα περνώντας (τον) μέσα από την αγορά, ενώ αυτός φώναζε με πολύ μεγάλη φωνή τι πάθαινε. Λένε και αυτήν τη φράση αυτού. Μόλις του είπε ο Σάτυρος ότι θα θρηνήσει, αν δε σωπάσει, τον ρώτησε/του απάντησε ρωτώντας• «Αν σιωπώ, είπε, άραγε δε θα θρηνήσω;» Και όταν έπινε το κώνειο, καθώς αναγκαζόταν να πεθάνει (ή: πεθαίνοντας με το ζόρι), λένε ότι αυτός, αφού έριξε κάτω σταγόνα-σταγόνα ό,τι απέμεινε στο ποτήρι, όπως στο παιχνίδι με τον «κότταβο», είπε: «αυτό στην υγειά του όμορφου Κριτία». Και δεν αγνοώ βέβαια αυτό, ότι δηλαδή αυτά δεν (είναι) αποφθέγματα αξιόλογα, όμως κρίνω αξιοθαύμαστο αυτό το στοιχείο του άντρα, το ότι δηλαδή ακόμα και την ώρα που πλησίαζε ο θάνατος δεν έλειψε από την ψυχή του μήτε η αυτοκυριαρχία μήτε το χιούμορ του. Λεξιλογικά Ώσπερ εικός = όπως ήταν φυσικό. < είκω = μοιάζω, φαίνομαι. > εικών, εικάζω, εικασία, εικονίζω.
Έλκω, ειλκον, έλξω, είλκυσα, είλκυκα, ειλκύκειν.
Έλκομαι, ειλκόμην, -----, ειλκυσάμην, ειλκύσθην, είλκυσμαι.
Καθορω τι = διακρίνω καλά, βλέπω καλά κάτι.
Ησυχίαν έχω = ησυχάζω.
Πάρειμι = παραβρίσκομαι• μτχ.: παρών – είμαι παρών.
Δηλόω-ω = φανερώνω• εδώ: δηλουντα οια έπασχε: φωνάζοντας τι πάθαινε.
Οιμώζω = θρηνώ < οιμωγή.
Επήρετο < επερωτω, -ηρώτων, ερωτήσω και ερήσομαι, ηρώτησα/ηρόμην,
ηρώτηκα, ηρωτήκειν.
Πίνω, έπινον, πίομαι/πιουμαι, έπιον, πέπωκα.
Αποκοτταβίζω = ρίχνω το κρασί μου παίζοντας κότταβο (απεκοτταβιζόμην).
Αγαστός < άγαμαι = θαυμαστός.
Παρίσταμαι = είμαι κοντά.
Απολείπει τι = λείπει κάτι.

Πραγματολογικά
Οι δ’απήγαγον τόν άνδρα διά της αγορας: το κέντρο όλης της κίνησης. Διασυρμός, παράδειγμα προς αποφυγή ο Θηραμένης.
Μήτε τό φρόνιμον μήτε τό παιγνιωδες απολιπειν: Ο παιγνιώδης χαρακτήρας των Αθηναίων, το ευφυολόγημα σφραγίζουν τον πολιτισμό τους. Πολύ δε περισσότερο εμφανή είναι στο θέατρο: σατυρικό δράμα (φαιδρή όψη τραγωδιών). Κωμωδία 5ου αιώνα π.Χ.  γεμάτη σαρκασμό και ειρωνεία για όλα και όλους.

Ερμηνευτική και Αισθητική προσέγγιση
-Επίκληση Θηραμένη προς θεούς.
-Αδράνεια βουλευτών – απειλή όπλων στόμωνε απροκάλυπτα την παρρησία. Μετάθεση σκηνικού (αγορά – φυλακή) και χρόνου.
-Ύμνος στο ψυχικό δυναμισμό του Θηραμένη και τη σαρκαστική, δηκτική του στάση, από τον Ξενοφώντα.
§ 55 Χρήση παρατατικού  διάρκεια και ένταση βιαιότητας τυράννων, αντιδράσεις Θηραμένη και αδράνεια βουλής.
§ 56 Πλάγιος + Ευθύς εναλλάσσονται  δραματικότητα και συναισθηματική φόρτιση.

Ασκήσεις
Ερμηνευτικές
Ι. Ανοιχτού τύπου
(α) Ελεύθερης ανάπτυξης.
1.Ποια η στάση του Θηραμένη κατά τη σύλληψή του; Τι επιδιώκει;
2.Ποια η στάση των βουλευτών; Γιατί;
3.«Κάθε φωνή διαμαρτυρίας αποτελεί απειλή για την τυραννία». Να σχολιαστεί με βάση το κείμενο.
4.Ποια στοιχεία του χαρακτήρα του Θηραμένη εξαίρονται από το συγγραφέα;
5.Τι γνωρίζεις για την αγορά της αρχαίας Αθήνας;
ΙΙ. Κλειστού τύπου:
1.Να βάλεις σε κύκλο τη σωστή απάντηση.
Οι βουλευτές δεν αντέδρασαν γιατί:
(α) ήταν αναρμόδιοι
(β) συμφωνούσαν με 30
(γ) φοβούνταν για τη ζωή τους.

2.Να μπουν στη σωστή χρονική σειρά:
α. Θηραμένης τό κώνειον έπιε
β. ειλκε από του βωμου ο Σάτυρος τόν Θηραμένην
γ. μεγάλη τη φωνη εδήλου ο Θηραμένης οια έπασχε
δ. Κριτία τουτ’ εστί τω καλω
ε. η βουλή ησυχίαν ειχεν.

Γραμματικές
1.απήγαγον, ειλκον, καθοραν, έπιε: Να αντικατασταθούν χρονικά.
2.Λέγεται…τω καλω: Να επισημάνετε τους συνδέσμους και να χαρακτηρίσετε τη σύνδεση.
3.Να βάλεις σε κύκλο τη σωστή απάντηση.
Ο ρηματικός τύπος «απολιπειν» είναι απαρ. αορίστου β΄του ρ.:
(α) απολαμβάνω
(β) απολέγω
(γ) απολείπω.
Η μετοχή «ορωσα» είναι ρ. συνηρημένου:
(α) Α΄ τάξης
(β) Β΄ τάξης
(γ) Γ΄ τάξης.

Συντακτικές
1.Να χαρακτηρίσετε τις λέξεις συντακτικά:
Σατύρω, των φρουρων, μεγάλη, οια, αποθνήσκειν, αυτόν.
2.Να χαρακτηριστούν οι μετοχές:
τά γιγνόμενα, ορωσα, έχοντες, δηλουντα, παρεστηκότος.
3.Να βάλεις σε κύκλο τη σωστή απάντηση.
Το ΠΣ «από του βωμου» δηλώνει:
(α) τόπο
(β) απομάκρυνση
(γ) τρόπο.

Λεξιλογικές
1.Να βρεις αντώνυμα των παρακάτω λέξεων στην α.ε.:
α. υπηρέτης 
β. όμοιος 
γ. πλήρης 
δ. αγνοω 
ε. σιωπω 
στ. αποθνήσκω 
ζ. φρόνιμος 
η. ψυχή 


Β.2, Κεφ. 4, §§ 18-19: Η αυτοθυσία του μάντη. Νίκη των δημοκρατικών.

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
Αφού λοιπόν είπε αυτά και έστρεψε το πρόσωπό του προς τους εχθρούς, έμενε ήσυχος διότι και ο μάντης τους συμβούλευσε να μην επιτίθενται πρωτύτερα παρά αφού ή φονευτεί κάποιος από τους δικούς τους ή τραυματιστεί. «όταν λοιπόν συμβεί αυτό θα προηγηθώ», είπε, «σεις όμως που με ακολουθείτε θα νικήσετε, αλλ' εγώ θα φονευτώ, όπως τουλάχιστον προαισθάνομαι». Και δε διαψεύστηκε, αλλά μόλις πήραν τα όπλα αυτός λοιπόν σα να οδηγείτο από κάποια μοίρα, αφού πρώτος πήδηξε ορμητικά προς τα εμπρός, φονεύεται, αφού έπεσε πάνω στους εχθρούς και έχει ταφεί στη διάβαση του Κηφισού. οι άλλοι όμως νικούσαν και καταδίωξαν τους εχθρούς ως το ίσιωμα. Και φονεύτηκαν εκεί από τους τριάκοντα ο Κριτίας και Ιππόμαχος και από τους δέκα άρχοντες του Πειραιά ο Χαρμίδης, ο γιος του Γλαύκωνα και από τους άλλους περίπου εβδομήντα. Και τα όπλα βέβαια τα πήραν αλλά από κανένα φονευθέντα πολίτη δεν αφαίρεσαν τους χιτώνες. Και όταν έγινε αυτό και απέδωσαν τους νεκρούς έπειτα από συμφωνίες, πολλοί συζητούσαν πλησιάζοντας ο ένας τον άλλο.

Aσκήσεις

1. Να αντικατασταθούν χρονικά οι τύποι: ειπών, ειχε, παρήγγελλεν, έσται, επομένοις.
2. Να αντικατασταθούν εγκλιτικά οι τύποι: πέσοι, γένηται, κατεδίωξαν, απέθανον.
3. Να κλιθούν και στους δύο αριθμούς τα ουσιαστικά: ο μάντις, τη διαβάσει, των αρχόντων, του χειμώνος
4. έλαβον : Να γράψετε δέκα ομόρριζες λέξεις και να σχηματίσετε με τρεις από αυτές προτάσεις.


Β.2, Κεφ. 4, §§ 20 –21: Η προσφώνηση του Κλεόκριτου

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
Ο Κεόκριτος, ο κήρυκας των μυστών, με μεγάλη φωνή, αφού επέβαλε σιωπή είπε: «Συμπολίτες, γιατί μας διώχνετε; Γιατί θέλετε να μας σκοτώσετε; Διότι εμείς κανένα κακό δε σας κάναμε ποτέ, συμμετείχαμε μαζί σας και στις πιο σεβαστές ιερές τελετές και θυσίες, στις πιο όμορφες γιορτές και υπήρξαμε συγχορευτές και συμφοιτητές και σύντροφοι στο στρατό και σε πολλούς κινδύνους υποβληθήκαμε μαζί σας και στην ξηρά και στη θάλασσα για την κοινή σωτηρία και ελευθερία και των δυο μας. Στο όνομα των θεών που προστατεύουν την οικογένεια του πατέρα και της μητέρας κάποιου και της συγγένειας εξ αίματος και εξ αγχιστείας, διότι πολλοί συμμετέχουμε μεταξύ μας σε όλα αυτά, επειδή σεβόμαστε και τους θεούς και τους ανθρώπους, σταματήστε να σφάλλετε εις βάρος της πατρίδας και μην υπακούετε στους ανόσιους τριάκοντα, οι οποίοι για προσωπικό τους κέρδος λίγο έλειψε να σκοτώσουν τους περισσότερους Αθηναίους σε οκτώ μήνες απ’ ό,τι όλοι οι Πελοποννήσιοι σε δέκα χρόνια πολέμου.».


Β.2, Κεφ..4, §§ 22-23: Διάσπαση των ολιγαρχικών

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
«... Και ενώ ήταν δυνατό σε μας να ζούμε ως πολίτες ειρηνικά, αυτοί προκάλεσαν μεταξύ μας τον πιο αισχρό απ' όλους και τον πιο φοβερό (: καταστροφικό) και τον πιο ανόσιο και τον πιο μισητό πόλεμο και στους θεούς και στους ανθρώπους. Αλλά βέβαια γνωρίζετε καλά τουλάχιστον ότι όχι μόνο σεις αλλά και εμείς χύσαμε πολλά δάκρυα για μερικούς από τους φονευθέντες τώρα από μας». Αυτός λοιπόν τέτοια έλεγε. και οι υπόλοιποι άρχοντες(: οι αρχηγοί που απέμειναν) οδήγησαν ξανά αυτούς που ήταν με το μέρος τους στην πόλη της Αθήνας και εξαιτίας του γεγονότος ότι (αυτοί) άκουγαν επίσης (: πρόθυμα) τέτοιους λόγους. Την επόμενη ημέρα οι τριάκοντα κάθονταν στην αίθουσα των συνεδριάσεων, όπως ήταν φυσικό, πολύ ταπεινωμένοι και μόνοι. Και από τους τρισχιλίους, όπου ο καθένας τους είχε ταχθεί(: τοποθετηθεί), παντού φιλονικούσαν μεταξύ τους. Γιατί όσοι βέβαια είχαν διαπράξει κάποιο σοβαρό αδίκημα και (συνεπώς) φοβούνταν υποστήριζαν έντονα(: με έμφαση) ότι δεν έπρεπε να υποχωρούν (: υποχωρήσουν) σ' εκείνους στον Πειραιά. Όσοι όμως πίστευαν (: είχαν συναίσθηση) ότι δεν είχαν διαπράξει κανένα αδίκημα, και οι ίδιοι σκέπτονταν και στους άλλους εξηγούσαν ότι δεν υπήρχε καμιά ανάγκη γι' αυτά τα κακά και έλεγαν ότι δεν πρέπει να υπακούουν στους τριάκοντα ούτε να τους αφήνουν να καταστρέψουν την πόλη. Και τέλος αποφάσισαν να αφαιρέσουν από εκείνους την εξουσία και να εκλέξουν άλλους. Πράγματι εξέλεξαν δέκα, έναν από κάθε φυλή.

Ασκήσεις
1. Να ξέρετε τους αρχικούς χρόνους των ρημάτων: αιρω-ουμαι, φέρω- ομαι, απόλλυμι-μαι, αποθνήσκω και πείθω-ομαι.
2. Να σχηματίσετε τα παραθετικά των τύπων: αίσχιστον, χαλεπώτατον, έχθιστον και του επιρρήματος ευ.

Β.2, Κεφ. 4, §§ 37 – 38: Διαπραγματεύσεις και συμφωνία για τη συμφιλίωση

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
Όταν λοιπόν αυτοί αναχώρησαν για τη Λακεδαίμονα, τότε πλέον έστελναν αντιπροσώπους από την Αθήνα και οι αρμόδιοι του επίσημου κράτους, οι οποίοι έλεγαν ότι αυτοί παραδίδουν και τα τείχη τα οποία κατέχουν, και τους εαυτούς τους στους Λακεδαιμονίους για να τους μεταχειριστούν όπως θέλουν• έλεγαν ακόμη ότι είχαν την αξίωση και αυτοί που ήταν στον Πειραιά να παραδώσουν και την πόλη του Πειραιά και την οχυρή θέση της Μουνιχίας αν ισχυρίζονται ότι είναι φίλοι των Λακεδαιμονίων. Οι έφοροι λοιπόν και η επιτροπή εκλεγμένων αντιπροσώπων της Απέλλας, αφού άκουσαν όλους αυτούς, έστειλαν δεκαπέντε άνδρες στην Αθήνα και (τους) διέταξαν να συμφιλιώσουν (τους αντιμαχόμενους) με τη συνεργασία του Παυσανία, όπως μπορούσαν καλύτερα. Αυτοί πράγματι πέτυχαν τη συμφιλίωση, υπό τον όρο να έχουν βέβαια ειρήνη μεταξύ τους και ο καθένας να επιστρέψει στο σπίτι του εκτός από τους τριάκοντα και τους ένδεκα και τους δέκα αρχηγούς του Πειραιά. Αν όμως μερικοί απ’ αυτούς που βρίσκονταν στην Αθήνα φοβούνταν, αποφασίστηκε να κατοικήσουν στην Ελευσίνα.

Β.2, Κεφ. 4, §§ 39 –41: Αντιπαράθεση δήμου και ολιγαρχικών

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
Αφού λοιπόν αυτά τελείωσαν, ο Παυσανίας έστειλε το στράτευμα, ενώ αυτοί που βρίσκονταν στον Πειραιά πρόσφεραν θυσία στην Αθήνα, αφού ανέβηκαν ένοπλοι στην ακρόπολη. Και όταν κατέβηκαν οι στρατηγοί, συγκάλεσαν συνέλευση, στην οποία ο Θρασύβουλος είπε: «Άνδρες της Αθήνας, είπε, σας συμβουλεύω να γνωρίσετε τον εαυτό σας. Και μπορείτε να τον γνωρίσετε πολύ καλά, αν αναλογιστείτε για ποιο λόγο πρέπει να καυχιέστε τόσο πολύ, ώστε να επιχειρείτε να μας κυβερνάτε. Μήπως είστε πιο δίκαιοι (από εμάς); Αλλ’ ο λαός βέβαια ποτέ μέχρι τώρα διέπραξε καμιά αδικία εις βάρος σας για χρήματα, αν και ήταν πιο φτωχός από εσάς• αντίθετα εσείς έχετε διαπράξει και πολλά αισχρά έργα για το κέρδος, μολονότι είστε πιο πλούσιοι από όλους. Αφού λοιπόν δεν έχετε καμιά σχέση με τη δικαιοσύνη, σκεφτείτε, αν ίσως πρέπει να καυχιέστε πολύ για ανδρεία• και ποια κρίση για αυτό θα μπορούσε να υπάρξει καλύτερη παρά με το πώς πολεμήσαμε μεταξύ μας; Αλλά θα μπορούσατε να ισχυριστείτε ότι υπερέχετε ως προς τη σύνεση σεις, οι οποίοι , αν και είχατε και το τείχος και όπλα και χρήματα και συμμάχους τους Πελοποννήσιους, έχετε νικηθεί από αυτούς που δεν είχαν τίποτα απ’ αυτά; Αλλά μήπως νομίζετε ότι πρέπει να καυχιέστε για τους Λακεδαιμόνιους; Πώς όμως, αφού αυτοί, όπως ακριβώς τους σκύλους που δαγκώνουν, αφού τους δέσουν με περιλαίμιο (οι άνθρωποι), τους παραδίδουν, έτσι κι εκείνοι (οι Λακεδαιμόνιοι), αφού σας παρέδωσαν στον αδικημένο αυτό λαό, σηκώθηκαν κι έφυγαν;…»

§§ 42 – 43

Η στερέωση της δημοκρατίας

Όμως εσείς, άνδρες (δημοκρατικοί), δε θεωρώ εγώ σωστό να παραβείτε τίποτα από όσα έχετε ορκιστεί, αλλά κοντά στις άλλες αρετές σας να δείξετε και αυτό, ότι δηλαδή και τον όρκο σας και τους θεούς σέβεστε». Αφού είπε αυτά κα άλλα παρόμοια και ότι δεν έπρεπε να προκαλούν καμιά ταραχή, αλλά να χρησιμοποιούν τους νόμους τους παλιούς, έλυσε τη συνεδρίαση/ συνέλευση.
Και τότε, αφού εξεστράτευσαν εναντίον τους με όλες τους τις δυνάμεις, τους στρατηγούς τους που ήρθαν για διαπραγματεύσεις τους σκότωσαν, ενώ για τους άλλους έστειλαν τους φίλους και συγγενείς τους και τους έπεισαν να συμφιλιωθούν με το λαό. Και αφού ορκίστηκαν ότι στ’ αλήθεια δε θα κρατήσουν κακία, ακόμα και σήμερα ζουν όλοι μαζί αρμονικά ως πολίτες και ο λαός μένει πιστός στους όρκους του.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου