20.12.09

«Η δημοσιογραφία είναι εκπληκτικό και τρομακτικό προνόμιο». Με ποια επιχειρήματα υποστηρίζει την άποψη αυτή η Ο. Φαλάτσι στο απόσπασμα που παρατίθεται; Να συζητήσετε τη σχέση της δημοσιογραφίας με την ι¬στορία. (σελίδα σχολικού βιβλίου 27). Απάντηση:
Η Οριάνα Φαλάτσι μιλώντας για τη δημοσιογραφία εκφράζει ευσύνοπτα και εύστοχα το δίπολο μέσα στο οποίο κινείται ο δημοσιογράφος (εκπληκτικό / τρομακτικό προνόμιο). Για την Ιταλίδα δημοσιογράφο κανένας άλλος άνθρωπος δεν έχει τη δυνατότητα σήμε¬ρα, να ζει την «ιστορία» (γεγονότα καθημερινότητας) ως αυτόπτης μάρτυρας, αλλά να έ¬χει και την επίγνωση ότι καταγράφοντάς τα (στην κάμερα ή στο μπλοκάκι σημειώσεων), «γραφεί ιστορία». Αυτό το προνόμιο είναι «εκπληκτικό». Γεννά, όμως, και τεράστιες ευ-θύνες. Γίνεται τότε ένα «τρομακτικό» προνόμιο.
Ο δημοσιογράφος, που έχει την επίγνω¬ση ότι συμμετέχει ενεργά στο «ιστορικό γίγνεσθαι», νιώθει άγχος, ανασφάλεια και επαγ¬γελματική ανεπάρκεια. Όταν πρόκειται να γίνει «αυτόπτης και αυτήκοος» μάρτυς κάποι¬ας ιστορικής στιγμής, πάντοτε αναρωτιέται αν οι ικανότητες που διαθέτει, είναι αρκετές για να καλύψουν την «ιστορικότητα» του γεγονότος. Αυτό είναι το «τρομακτικό» προνόμιο του δημοσιογράφου «ο φόβος και η αγωνία μήπως από δίκη του ανεπάρκεια παραχαραχθεί η ιστορική αλήθεια». Η ρήση της Ιταλίδας δημοσιογράφου, άλλωστε, δεν είναι τυχαία: «Δεν είμαι υπερβολική, ξέρεις, όταν δηλώνω πως σε κάθε επαγγελματική μου εμπειρία αφήνω κομμάτια από την ψυχή μου». Η ψυχική αφιέρωση του δημοσιογράφου, ο οποί¬ος έχει τη συναίσθηση του λειτουργήματος του, είναι δεδομένη και βασανιστική.
Είναι το τίμημα, σε τελευταία ανάλυση, γι' αυτό το μοναδικό προνόμιο• της συμμε¬τοχής, δηλαδή, στη γένεση της ιστορίας και στις νέες εξελίξεις στο κοινωνικό, πολίτικο ή οικονομικό πεδίο.
Τέλος, για τη σχέση δημοσιογραφίας και ιστορίας, οι απόψεις διίστανται. Μπορεί ως κοινός στόχος και των δύο, να προβάλλεται η καταγραφή και η ερμηνεία των γε¬γονότων, ωστόσο τα πράγματα είναι αρκετά διαφορετικά. Ο δημοσιογράφος δεν έχει την πολυτέλεια του ιστορικού, που μελετηθεί, ταξινομεί, ελέγχει, αναλύει και συνθέτει το υλικό του, αποστασιοποιημένος, λόγω της χρονικής διάρκειας που τον χωρίζει από την τέλεση των γεγονότων. Ο ιστορικός έτσι, είναι πιο αντικειμενικός, πιο αμερόληπτος, αλ¬λά και πιο αναλυτικός. Το χρονικό διάστημα, που έχει μεσολαβήσει και η συσσωρευ¬μένη γνώση, στην οποία έχει πρόσβαση, κάνουν τη δουλειά του διαφορετική: πιο έ¬γκυρη και πιο επιστημονική.
Αντίθετα, ο δημοσιογράφος καταγραφεί την ιστορία τη στιγμή που γεννιέται. Είναι και ο ίδιος τμήμα αυτής της διαδικασίας και ως εκ τούτου, δεν μπορεί να εκτιμήσει ού¬τε τη βαρύτητα, ούτε τη μελλοντική δυναμική των γεγονότων. Παρ' όλα αυτά, όμως, λό¬γω της εμπειρίας του και της οξυδέρκειας του, προχωρεί σε σχολιασμό και αναλύσεις για τις μελλοντικές εξελίξεις. Μοιραία, όμως, τα σχόλια του είναι πεπερασμένα γιατί ε-επηρεάζονται σ' ένα μεγάλο βαθμό από τη δεδομένη πολίτικη και κοινωνική συγκυρία.

Τι είναι η δημοσιογραφία;
5 νέοι δημοσιογράφοι καταθέτουν απόψεις…

Μέσα από το πέρασμα των χρόνων η δημοσιογραφία αλλάζει προφίλ, μαζί της και αυτοί οι οποίοι την εκπροσωπούν. Εμείς εντοπίσαμε το νέο αίμα στη δημοσιογραφία και παρουσιάζουμε πέντε ταλέντα που ξεχωρίζουν στο χώρο, τα οποία προέρχονται απ’ όλα τα κυπριακά κανάλια και αποστάξαμε από αυτούς τη δική τους δημοσιογραφική φιλοσοφία. Πρόκειται για πέντε δημοσιογράφους οι οποίοι βρίσκονται πίσω από τις κάμερες και φροντίζουν καθημερινά για την ενημέρωσή μας….

Αλέξης Παπαγεωργίου
Η δημοσιογραφία, και ειδικότερα το αστυνομικό ρεπορτάζ, είναι ένα βιβλίο από το οποίο κάθε μέρα διαβάζω μια νέα σελίδα. Είναι ένα σχολείο από το οποίο είσαι καταδικασμένος να μην αποφοιτήσεις ποτέ. Πρέπει να είσαι σε επιφυλακή 24 ώρες το 24ωρο. Δεν ξέρεις τι, γιατί, πού και πότε θα συμβεί οτιδήποτε. Στο τηλεοπτικό ρεπορτάζ, ο κόσμος απαιτεί να δει εικόνα. Δε θέλει να του περιγράψεις μια πυρκαγιά, θέλει να δει τις φλόγες! Δε θέλει να του περιγράψεις ένα ατύχημα, θέλει ν’ ακούσει από τους αυτόπτες μάρτυρες τι ακριβώς συνέβη. Γι’ αυτούς τους λόγους, το επάγγελμα αυτό, η δημοσιογραφία, είναι ένας διαρκής πόλεμος για την είδηση και κάθε μέρα που ξημερώνει, είναι και μια νέα μάχη.

Χρύσω Χρυσοστόμου
Το λειτούργημα του δημοσιογράφου απαιτεί θυσίες, γερά νεύρα, επιμονή και υπομονή. Γι’ αυτό και ως νέοι δημοσιογράφοι χρειάζεται να βάλουμε γερές βάσεις με συστηματική εργασία, όρεξη και κέφι για δουλειά. Προσφέρει ένα μεγάλο φάσμα γνώσεων ενώ το αποτέλεσμα στο τέλος της ημέρας προσφέρει ηθική ικανοποίηση. Το αίσθημα ότι βρίσκεσαι στην καρδιά των γεγονότων είναι πραγματικά συναρπαστικό. Γι’ αυτό και στο λεξιλόγιο των δημοσιογράφων δεν υπάρχει η λέξη «ρουτίνα». Δεν είναι όμως όλα ρόδινα, καθώς πολλές φορές τα ωράρια είναι εξαντλητικά. Ο δημοσιογράφος φέρει ευθύνη για τις πληροφορίες που μεταφέρει στον τηλεθεατή. Νομίζω πως πρέπει να είναι αντικειμενικός και να μεταδίδει την είδηση ως έχει και χωρίς δικές του παρεμβάσεις, κάτι που νομίζω ότι επιτυγχάνεται σε μεγάλο βαθμό στο Mega.

Βάρβαρα Κοντού
Η δημοσιογραφία είναι μια καθημερινή πρόκληση και μια συνεχής αναζήτηση της αλήθειας την οποία καλούμαι να μεταφέρω στο επίπεδο του δυνατού, στους τηλεθεατές. Ασχολούμαι κυρίως με το εξωτερικό δελτίο όπου οι πτυχές προσέγγισης των θεμάτων έχουν πολλαπλασιαστεί λόγω και του διαδικτύου. Το επάγγελμα μου με ενθουσιάζει, επειδή μου δίνει τη δυνατότητα να έρχομαι καθημερινά αντιμέτωπη με διαφορετικές εικόνες και με ποικίλες ανθρώπινες συμπεριφορές. Οι διεθνείς ειδήσεις κινούνται σε μία ευρύ γκάμα ανθρωπίνων δραστηριοτήτων. Από τα δρώμενα στις διπλωματικές σκακιέρες, τα καμώματα των αστέρων της διεθνούς «jet set», μέχρι και τον πόνο αλλά και τη χαρά ανώνυμων ανθρώπων. Η δημοσιογραφική κάλυψη των γεγονότων αυτών, αποτελεί ένα συναρπαστικό ταξίδι, το οποίο με κάνει σοφότερη αλλά και ταπεινότερη.

Θησέας Ιωάννου
Η δημοσιογραφία είναι ένα λειτούργημα με τεράστιες ευθύνες απέναντι στους τηλεθεατές, οι οποίοι σε εμπιστεύονται και θέλουν να ενημερώνονται για ό,τι συμβαίνει στην καθημερινότητα, ορισμένες φορές και στην ίδια τη ζωή τους. Θα μπορούσα να παρομοιάσω το δημοσιογράφο σαν ένα εξερευνητή ο οποίος καθημερινά ανακαλύπτει νέα πράγματα, αφού και εμείς καθημερινά μαθαίνουμε και γνωρίζουμε νέα πράγματα και πρόσωπα, υπηρετώντας το λειτούργημα το οποίο επιλέξαμε γίνεται ακόμη πιο συναρπαστικό και όμορφο. Θεωρώ πολύ τυχερό τον εαυτό μου, που μέσα από το κανάλι, στο οποίο εργάζομαι σήμερα, μου δίνεται η ευκαιρία να βρίσκομαι σε αυτό το χώρο, όπου μπορώ άμεσα να ενημερώνω την κοινή γνώμη, την ίδια ώρα δηλαδή που «τρέχουν» τα γεγονότα με αξιοπιστία και σοβαρότητα.

Λουίζα Παναγιώτου
Η δημοσιογραφία ισοδυναμεί με το μεγαλύτερο έρωτα! Φτάνει να έχεις πάθος μαζί της. Φαντάζει το πιο γλυκό αντίδοτο σε κατάσταση ερωτικής απογοήτευσης. Ως επάγγελμα σε κρατά κάθε στιγμή ξύπνιο... Ως έννοια σου επιτρέπει να ονειρεύεσαι. Και η μεγαλύτερη δύναμη που σου δίνει, είναι να γνωρίζεις πως η είδηση που καλείσαι να μεταδώσεις θα βγει μέσα από τη «δική σου» ουσία. Κι αν καμιά φορά η καθημερινότητα σου προκαλεί εκνευρισμό, απολαμβάνεις να τον εξωτερικεύεις, επειδή ξέρεις πολύ καλά, ότι στο συγκεκριμένο επάγγελμα απαγορεύεται να είσαι παθητικός.


Η δημοσιογραφία της ειρήνης είναι η υπεύθυνη ειδησεογραφία

Το δεύτερο "Παγκόσμιο Φόρουμ για τα Μίντια" διοργανώνει η Deutsche Welle. Στο επίκεντρο είναι η δημοσιογραφία της ειρήνης, η «υπεύθυνη δημοσιογραφία» που συμβάλλει σε επίλυση κρίσεων και διευθέτηση συγκρούσεων
Η "δημοσιογραφία της ειρήνης", ή η "ευαισθητοποιημένη σε συγκρούσεις δημοσιογραφία", είναι δύο όροι που αποκτούν τελευταία όλο και μεγαλύτερο ειδικό βάρος, όταν πρόκειται για την ανάπτυξη χωρών που έχουν περάσει από τη δίνη πολέμων και εμφυλιοπολεμικών συγκρούσεων.
Ο Ελβετός Χανσγιέργκ Εντς συμμετέχει σε πρόγραμμα εκπαίδευσης δημοσιογράφων στο ανεξάρτητο «Radio Maendeleo» στο Κογκό. Βεβαίως τη βάση για κάθε δημοσιογραφική δουλειά συνιστούν τα κύρια κριτήρια της επαγγελματικής δημοσιογραφίας, η ενδελεχής έρευνα η επιμέλεια και η διασταύρωση της πληροφορίας, λέει ο Εντς.
"Κατόπιν έπεται η "δημοσιογραφία της ειρήνης", που σημαίνει ότι ο δημοσιογράφος συνυπολογίζει, τί, σε ποιά κατεύθυνση και με ποιό τρόπο θα μπορούσε να επηρεάσει. Για παράδειγμα σε μια εμπόλεμη σύρραξη να αναρωτηθεί: θα εντείνω τη σύγκρουση ή θα βοηθήσω ίσως στην εξεύρεση μιας λύσης; Θα βοηθήσω στο να κατανοήσει η μία πλευρά την άλλη; Η δημοσιογραφία της ειρήνης είναι υπεύθυνη δημοσιογραφία".
Όλοι θεωρούν σωστή τη βάση αυτή και συμφωνούν, αλλά η πράξη δείχνει ότι υπάρχουν δυσκολίες στην εφαρμογή της, διαπιστώνει ο Μάρτιν Τσιντ.
Δεν είναι μόνο η αρχή της αποστασιοποιημένης, αντικειμενικής δημοσιογραφικής κάλυψης ενός θέματος, όπως την όριζε ο Γερμανός τηλεπαρουσιαστής Χανς Γιόακιμ Φρίντριχς: "ένας καλός δημοσιογράφος διακρίνεται από το ότι δεν συνταυτίζεται με μια υπόθεση, ακόμη και με μία καλή υπόθεση", έλεγε. Ο Μάρτιν Τσίντ σημειώνει ότι ζητούμενο δεν είναι να στηρίζει ο δημοσιογράφος μία πλευρά, αλλά να είναι προσανατολισμένος στην εξεύρεση λύσεων.
"Αυτό έχει σχέση με τον τρόπο που παρουσιάζω τα πράγματα. Για παράδειγμα: παρουσιάζω στο ρεπορτάζ μου τις δυνατότητες επίλυσης της διένεξης; προσανατολίζω το ρεπορτάζ μου σε αυτό; ή παραμένω στην περιγραφή του φαινομένου;. Περιγράφω τη βία; ή τον τρόπο με τον οποίο εξελίσσεται η σύγκρουση; Αναφέρομαι στα βαθύτερα αίτια της σύγκρουσης και στους πιθανούς δρόμους τερματισμού της;"
Στην προσπάθεια αυτή, λέει ο Μάρτιν Τσιντ θα πρέπει να αποφεύγονται επίμαχοι προσδιορισμοί όπως ο χαρακτηρισμός κάποιου ως τρομοκράτη. Να γίνονται συνεντεύξεις όχι μόνο με τους κατέχοντες την εξουσία αλλά και με απλούς ανθρώπους και θα παρουσιάζεται οπωσδήποτε η οπτική γωνία και των δύο πλευρών.
Η δημοσιογραφία που είναι προσανατολισμένη στη διευθέτηση κρίσεων είναι ιδιαίτερα απαραίτητη και όταν έχει τελειώσει ο πόλεμος στην πορεία ανασυγκρότησης της χώρας και των μέσων μαζικής επικοινωνίας.
Η ελλιπής δημοσιογραφική εκπαίδευση και η ανυπαρξία οικονομικών πόρων οδηγεί κατά κανόνα σε προγράμματα και εκπομπές που θα έπρεπε καλύτερα να μην μεταδίδονται, συμπεραίνει από την εμπειρία του στο Κογκό ο Χανσγιέργκ Εντς. "Είναι φτηνιάρικες εκπομπές που γεμίζουν τα ραδιόφωνα με τηλεφωνήματα ακροατών. Επιλέγεις για παράδειγμα ένα θέμα, αν μία γυναίκα από τη Ρουάντα μπορεί να παντρευτεί έναν Κογκολέζο, και καλούνται οι ακροατές να πουν τη γνώμη τους. Ακολουθούν τα τηλεφωνήματα που βγαίνουν απευθείας στον αέρα. Εδώ πρέπει να γίνει πολύ δουλειά με τους παρουσιαστές. Θα πρέπει να τους πει κανείς ότι πρέπει να είναι πολύ προσεκτικοί για όσα βγαίνουν στον αέρα", λέει ο Ελβετός δημοσιογράφος. Θα πρέπει επίσης και οι χώρες που χορηγούν αναπτυξιακή βοήθεια να επενδύσουν στην ανάπτυξη τέτοιων μοντέλων για την ανάπτυξη των μέσων μαζικής ενημέρωσης.


Η δημοσιογραφία πεθαίνει ή ανασταίνεται στο διαδίκτυο;

Η δημοσιογραφία που γινόταν στο χαρτί εξασθενεί, χτυπημένη από τον ιό της τηλεόρασης και τελευταία και του διαδικτύου. Το γλαφυρό γράψιμο ανήκει στο παρελθόν, είναι πλέον άψυχο μπροστά στην ηλεκτρονική επανάσταση-τσουνάμι του cnn, του google, του you tube, που μέσω αυτών και άλλων πηγών, αν μιά φωτογραφία είναι χίλιες λέξεις, ένα βίντεο είναι δέκα χιλιάδες... Ανατίναξη καμικάζι τρομοκράτη με 50 νεκρούς, ο Σαρκοζί μόλις αυτή τη στιγμή λιποθύμησε στο δάσος της Βουλώνης, κάντιτ κάμερα στο μπανιστήρι του Μπερλουσκόνι, η Πάρις Χίλτον ολοτσίτσιδη, τα πάντα μέσω δορυφόρων αυτοστιγμή στο διαδίκτυο, που τυλίγει αμαρτωλούς και καμιά φορά βιαστικά και αθώους, στα δίχτυα του... Δίχτυα με σπαρταριστά ψάρια, αλλά και κοκοβιούς και σαλιάρες (αφρόψαρο γλοιώδες που δεν τρώγεται) αχινούς και φύκια για μεταξωτές κορδέλες... Είπαμε, η καλλιέπεια του λόγου εξέλειπε και η ανωνυμία εκπροσωπεί κάθε καρυδιάς καρύδι εύγευστο ή τζούφιο, μπορεί και σάπιο... Όπως ακριβώς είναι και η κοινωνία, που αποφεύγουμε να την δούμε στο καθρέφτη μας, αλλά την σχολιάζουμε για τους άλλους στα μπλογκς ...

αλήθεια, τί είναι δημοσιογραφία;

Παλιά λέγαμε Δημοσιογραφία είναι η εξεύρεση και η συγκέντρωση ειδήσεων και πληροφοριών από επαγγελματίες των ΜΜΕ, η ανάλυση και ο σχολιασμός τους στις εφημερίδες, μετά και από ραδιόφωνο-τηλεόραση. Τα τελευταία χρόνια προστέθηκε και η δημοσιογραφία των πολιτών, μέσω των ιστοσελίδων και των ιστολογίων, που σε λιγοστές περιπτώσεις τείνει να γίνει επαγγελματική ενασχόληση. Η έντυπη δημοσιογραφία και η ηλεκτρονική εμπεριέχει την υποκειμενική άποψη του εκδότη-καναλάρχη, που ελίσσεται ανάμεσα σε οικονομικοπολιτικά συμφέροντα ή ακολουθεί μιά κομματική-οπαδική γραμμή... Τα περί δημοσιογραφικής δεοντολογίας του εργαζόμενου στα ΜΜΕ έχει εκλείψει προ πολλού ή απλά τηρούνται κάποια προσχήματα.... Εκεί όμως που οι πάντες -λόγω ανωνυμίας- βγάζουν την αγανάκτηση, το κόμπλεξ, τη φανατίλα και το άχτι τους, είναι τα μπλογκς, αλλά ήδη κάποια σε αρκετές χώρες -που απόχτησαν μεγάλη επισκεψιμότητα και φήμη- έχουν μετατραπεί σε ιστοσελίδες με αναλύσεις και σχόλια από τον διαχειριστή τους, ακόμη και από μισθοδοτούμενο επιτελείο συντακτών, οπότε επιστρέφουμε στην παντοδυναμία του ιδιοκτήτη και στον αποκεφαλισμό του πολίτη-δημοσιογράφου... Μη κοροϊδευόμαστε, τα πάντα ξεκινούν από το προσωπικό συμφέρον, αλλά υπάρχουν ακόμη δημοσιογράφοι που συνδυάζουν τον βιοπορισμό τους με την ιδεολογία τους, την αλήθεια και την τόλμη, που φτάνει ως τον ηρωισμό και τον θάνατο:


Η δημοσιογραφία στην εποχή του διαδικτύου

Ουδείς μπορεί να πει με βεβαιότητα ποιο είναι πλέον το μοντέλο της επιτυχίας, ωστόσο δικαιούμαστε να αισιοδοξούμε.

Διότι η κρίση αφύπνισε τον παραδοσιακό τύπο και τον ώθησε να γίνει και πάλι δημιουργικός, δραστήριος, «πεινασμένος» για ένα καλύτερο μέλλον.

Με τους πολίτες που συχνάζουν στη web γειτονιά για την καθημερινή ενημέρωσή τους να αυξάνονται διαρκώς, το κραταιό μοντέλο ενημέρωσης φαντάζει (και είναι) πια παρωχημένο.

Η δημοσιογραφία βρίσκεται, εν μέσω της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης και της «ψηφιακής καθιέρωσης», σε κρίσιμο μεταίχμιο και η μετάβαση από την εποχή του παραδοσιακού τύπου σε αυτήν του διαδικτύου έχει αποδειχτεί ιδιαίτερα δύσκολη.

Γεγονός που αποδείχτηκε περίτρανα και στην πρόσφατη ενδιαφέρουσα ημερίδα που διοργάνωσε το Megaron Plus και είχε ως επιδίωξη να καταγράψει τα προβλήματα και να επισημάνει τις ευκαιρίες της νέας εποχής.

Το διαδίκτυο δεν είναι εχθρός, αλλά σύμμαχος της δημοσιογραφίας. Απλώς μένει να αντιληφθούμε πώς θα μπορέσουμε να το αξιοποιήσουμε στο έπακρο.

Lydia Aguirre: Καλή δημοσιογραφία ανεξαρτήτως μέσου
Η Διευθύντρια της ηλεκτρονικής έκδοσης της ισπανικής εφημερίδας «El Pais» παραδέχτηκε ότι «το διαδίκτυο έφερε τα πάνω κάτω στη δουλειά μας». Και αυτό γιατί οι πηγές της ενημέρωσης πολλαπλασιάστηκαν -κατ’ επέκταση αυξήθηκαν και οι ανταγωνιστές- και οι εφημερίδες αναγκάστηκαν να επαναπροσδιορίσουν τη φιλοσοφία τους τόσο σε δημοσιογραφικό όσο και σε εμπορικό επίπεδο.

Πάντως, το σημαντικότερο συμπέρασμα στο οποίο κατέληξαν τα στελέχη της El Pais ήταν ότι και στην εποχή της ψηφιακής ενημέρωσης αυτό που μετράει εν τέλει είναι «η καλή, αξιόπιστη και ανεξάρτητη δημοσιογραφία. Αυτή είναι που μας διαφοροποιεί» δήλωσε με περηφάνια η L. Aguirre και ολοκλήρωσε με μία φράση που συνοψίζει ιδανικά το σύγχρονο zeitgeist: «Από newspaper company εξελιχτήκαμε σε news company» είπε και οι νοούντες εννόησαν…

Georgina Henry: «Η διαδραστικότητα στο λεξιλόγιο κάθε δημοσιογράφου»

«Κάποτε, πριν από την εδραίωση του internet, από τη μία πλευρά βρισκόμασταν εμείς οι δημοσιογράφοι και από την άλλη οι απρόσωποι αναγνώστες που διάβαζαν όσα γράφαμε χωρίς να έχουν τη δυνατότητα για σχολιασμό. Όχι πια όμως», τόνισε η Διευθύντρια του διαδικτυακού «Comment is Free» της The Guardian. Πλέον, τα νέα δεδομένα -η ίδια είπε ότι υπάρχουν γύρω στα 110 εκατ. blogs παγκοσμίως- υποχρέωσαν τις εφημερίδες να εντάξουν τη λέξη «διαδραστικότητα» στο λεξιλόγιό τους. Κάπως έτσι «γεννήθηκε» και το «Comment is Free», όπου συνδράμουν με τα σχόλια και τις απόψεις τους αναγνώστες από όλο τον κόσμο.

Μπορεί, ωστόσο, να φιλοξενούνται στο site της The Guardian κείμενα, μεταξύ άλλων, από ακαδημαϊκούς, φιλοσόφους, ακτιβιστές και συγγραφείς, όμως κάποιοι δυσκολεύονται να προσαρμοστούν σε αυτήν την καινούργια πραγματικότητα. Ποιοι; Μα φυσικά οι «παραδοσιακοί δημοσιογράφοι», πολλοί εκ των οποίων αδυνατούν να αντιληφθούν αφενός μεν πόσο διαφορετικό είναι να γράφεις για το διαδίκτυο, αφετέρου δε πόσο απαραίτητο είναι να διαβάζουν τα σχόλια των αναγνωστών. «Κάθε κείμενο που “ανεβαίνει” στο διαδίκτυο, πρέπει να πυροδοτεί την αρχή μιας νέας συζήτησης», δήλωσε με πάθος η αγγλίδα δημοσιογράφος και συνέχισε: «Η διαδραστικότητα (πρέπει να) αποτελεί πια αναπόσπαστο κομμάτι της δημοσιογραφίας».

Τέλος, έπειτα από ερώτηση του κοινού, η G. Henry αναφέρθηκε στα διλήμματα που προκύπτουν όταν κάποιες φορές τα σχόλια των αναγνωστών ξεπερνούν τα όρια και είναι ιδιαίτερα επιθετικά, όπως συνέβη πρόσφατα έπειτα από άρθρο του Tony Blair στην έντυπη έκδοση της εφημερίδας. «Ξάφνου η δημοκρατία γίνεται δυσκολότερο να επιτευχθεί», ομολόγησε και προσέθεσε πως όταν συνειδητοποιήσουμε κοινό και δημοσιογράφοι ότι είμαστε «στο ίδιο στρατόπεδο και όχι αντίπαλοι», τότε όλα θα γίνουν ευκολότερα.

Jim Roberts: «Κύριε Buffett, κάνετε λάθος…»
«Τα άρθρα που αναφέρονται στο μέλλον των εφημερίδων μοιάζουν συχνά με νεκρολογίες», τόνισε κάπως κυνικά ο Διευθυντής της διαδικτυακής έκδοσης των New York Times. Όσο για τη δήλωση του Warren Buffett ότι δεν θα αγόραζε τις περισσότερες εφημερίδες γιατί ελλοχεύει ο κίνδυνος μεγάλης ζημιάς, ο ίδιος ευελπιστεί να διαψεύσει το διάσημο μεγάλο επενδυτή. Αφού αναφέρθηκε, λοιπόν, εν τάχει στις επιχειρηματικές προκλήσεις της μετάβασης στην ψηφιακή εποχή, ο Jim Roberts επέλεξε να εστιάσει στις (αξιοθαύμαστες και άκρως καινοτόμες) προσπάθειες της εφημερίδας να βρει «φλέβα χρυσού» στο διαδίκτυο.

Πλέον, μέσω του site, οι New York Times προσφέρουν ενημέρωση 24 ώρες το 24ώρο – ίσως φαντάζει εκ των ων ουκ άνευ μια τέτοια υπηρεσία, όμως αναλογιστείτε πόσα ελληνικά sites «υπολειτουργούν» τις «δύσκολες» βραδινές ώρες. Εντύπωση έχει προκαλέσει δε η ρηξικέλευθη απόφασή της εφημερίδας να συνοδεύονται αρκετά άρθρα των NY Times από links που παραπέμπουν σε σχετικά κείμενα άλλων sites. Διαβάζεις, δηλαδή, το άρθρο της εφημερίδας για την τελευταία επιζήσασα του Τιτανικού και σου «σερβίρεται» στην οθόνη μια πλούσια επιλογή από αντίστοιχα ρεπορτάζ ανταγωνιστικών διαδικτυακών τόπων. «Δεν άρεσε σε όλους τους δημοσιογράφους αυτή η απόφασή μας, όμως νιώθουμε ότι μας δίνει προστιθέμενη αξία» εξήγησε με περίσσιο ρεαλισμό ο εκπρόσωπος των NY Times.

Τι άλλο έχει πράξει η ιστορική εφημερίδα; Προτρέπει τους αναγνώστες της να καταθέτουν την άποψή τους για διάφορα θέματα της επικαιρότητας, θέτοντάς τους συγκεκριμένα ερωτήματα, ενώ εντάσσει τις νέες τεχνολογίες στο «dna» της (μια περιήγηση στο site αρκεί για να αντιληφθεί ο επισκέπτης πόσο μπροστά είναι…).

Δεν είναι τυχαίο, ως εκ τούτου, που η επισκεψιμότητα των διαδικτυακών NY Times είναι εντυπωσιακά υψηλή. Και όμως, όπως παραδέχεται ο ίδιος, «δεν έχουμε καταφέρει να μετατρέψουμε τη μαζική επισκεψιμότητα σε σημαντική πηγή εσόδων». Για παράδειγμα, μπορεί τον προηγούμενο μήνα τα page views μέσω κινητού τηλεφώνου να έφτασαν τα 37 εκατ., εν τούτοις «το ερώτημα για το πώς θα καταφέρουμε να βγάλουμε λεφτά παραμένει αναπάντητο».

Τι μέλλει γενέσθαι συνεπώς για τη δημοσιογραφία όταν κολοσσοί, όπως οι New York Times, ακόμα πασχίζουν να εξαργυρώσουν την επιτυχία τους στο διαδίκτυο;
Ο J. Roberts δεν θεωρεί εαυτόν μελλοντολόγο, αλλά πιστεύει ότι, αργά ή γρήγορα, «με όλες αυτές τις τεχνολογίες και την εμπλοκή των αναγνωστών, ίσως πείσουμε αρκετούς επενδυτές ότι έκαναν λάθος που δεν πίστεψαν στο μέλλον του τύπου».












αρχές της δημοσιογραφίας
(σελίδα σχολικού βιβλίου 27).

Στον ηθικό κώδικα των δημοσιογράφων ως βασικές αρχές περιλαμβάνονται η κοι¬νωνική ευθύνη, η επαγγελματική ακεραιότητα, ο σεβασμός της ιδιωτικής ζωής και της αξιοπρέπειας του ανθρώπου, ο σεβασμός του δημόσιου συμφέροντος και η δυνατότη¬τα του κοινού να έχει πρόσβαση και συμμετοχή στα μέσα μαζικής ενημέρωσης.

Ο σεβασμός του δημόσιου συμφέροντος αποτελεί θεμέλιο της δημοσιογραφι¬κής έρευνας. Ο έλεγχος των αυθαιρεσιών της πολιτικής εξουσίας και η καλοπροαίρετη κριτική, πρέπει να έχουν ως γνώμονα την εξυπηρέτηση των λαϊκών συμφερόντων. Ω-στόσο, δε λείπουν και οι αιτιάσεις των «πολεμίων» των Μ.Μ.Ε. Εκείνοι, υποστηρίζουν ότι ειδικά, τη σημερινή εποχή, πλεονάζουν τα φαινόμενα «συναλλαγής» μεταξύ της πο-λιτικής εξουσίας και των «ισχυρών ομίλων» των Μ.Μ.Ε. Οι αναλυτές που υποστηρίζουν ότι τα Μ.Μ.Ε., ασκούν εσκεμμένα παραπληροφόρηση και προπαγάνδα, προκειμένου να ικανοποιηθούν οικονομικές απαιτήσεις τους.

Με την εξέλιξη των πληροφοριών, την ταχύτητα μετάδοσής τους και την εύκολα πρόσβασης σ' αυτές, σχετίζεται και ο σεβασμός της ιδιωτικής ζωής και της αξιοπρέπειας του ανθρώπου. Σήμερα, μετά την τεχνολογική επανάσταση και την επανά¬σταση στο χώρο των επικοινωνιών/πληροφοριών, η προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας αποτελεί την πιο κατηγορηματική επιταγή. Σε ιδανικές συνθή¬κες (εκεί, δηλαδή, όπου δε συμπλέκεται η είδηση με το, προς πώληση, προϊόν), κάθε δημοσιογράφος οφείλει να παρουσιάζει τα γεγονότα της επικαιρότητας, χωρίς να τα αλλοιώνει με τον υποκειμενισμό ή τις υποβολιμαίες σκέψεις του. Η δημοσιογραφική έ¬ρευνα, δεν παρασύρεται από σκοπιμότητες και φανατισμούς, ελέγχει εξαντλητικά την αξιοπιστία των πηγών της και αποφεύγει να διασπείρει ψευδείς ειδήσεις, ανεξακρίβω¬τες πληροφορίες και «πικάντικες» λεπτομέρειες από την προσωπική ζωή των εμπλεκο¬μένων με τα γεγονότα.

Παρατηρείται, όμως, στην εποχή μας, ειδικά μετά την άνθιση της ιδιωτικής τηλεόρασης, η ανάμειξη της είδησης με το σχόλιο, του γεγονότος με τη «ροζ ιστορία» και της ενημέρωσης με τη σκανδαλοθηρία. Πρόκειται για μία διεστραμμένη δημοσιογραφική τακτική, που σκοπό έχει την καταβαράθρωση του πνευματικού επιπέδου του λαού, τον αποπροσανατολισμό της κοινής γνώμης και τον ευτελισμό της ανθρώπινης προσωπικότητας, με σκοπό την προσέλκυση αναγνωστών ή τηλεθεατών και τη συνεπαγόμενη αύξηση πωλήσεων των προϊόντων - ειδήσεων.

Σε αυτή τη διαδικασία εκβαρβάρωσης των δημοσιογραφικών, αλλά και γενικότερων πολιτικών και κοινωνικών ηθών, ανασχετικό ρόλο μπορούν να διαδραματίσουν η κοινωνική ευθύνη και η επαγγελματική ακεραιότητα του δημοσιογράφου. Ο ίδιος έχει αναλάβει το ύψιστο λειτούργημα της ενημέρωσης του λαού. Ειδικά, στις «εύθραυστες δημοκρατίες», ο ρόλος του είναι σημαντικός στη διαπαιδαγώγηση των πολιτών, αφού ολοκληρωμένος πολίτης είναι ο «καλά ενημερωμένος» πολίτης. Ο έντιμος δημοσιογράφος που εμπνέεται απ' τα ιδανικά της δημοκρατίας και του ανθρωπισμού, θα συλλογιστεί την κοινωνική ευθύνη του και θα αντιδράσει στα σχέδια εκείνων που επιβουλεύονται τις ελευθερίες, τα ατομικά και συλλογικά δικαιώματα του λαού και τη συμμετρικότητα στη λήψη αποφάσεων. Αυ¬τή, ακριβώς, η αρχή θα σταθεί εμπόδιο στις προσπάθειες παραπληροφόρησης της κοινής γνώμης, που ενδεχομένως γίνεται από οργανωμένα οικονομικά και πολιτικά συμ¬φέροντα, τα οποία έχουν διαβρώσει τους κύκλους των Μ.Μ.Ε.

Βέβαια δεν λείπουν τα παραδείγματα, ηθικά πωρωμένων δημοσιογράφων ή ανε¬παρκών επαγγελματιών, που επιδεικνύουν μία ενδοτικότητα στις προθέσεις των «ορ¬γανωμένων συμφερόντων». Ως σημαντικότερες αίτιες αυτής της συμπεριφοράς καταγράφονται: η έλλειψη δημοσιογράφων με ανώτερη μόρφωση, η απουσία εξειδικευμένων σπουδών, η οικονομική εξάρτηση και η υποβάθμιση θεσμών και αξιών λόγω του ωφελιμιστικού χαρακτήρα της σύγχρονης ζωής.

Με αυτή τη γενικότερη απαξίωση συνδέεται και η τραγική απουσία, σήμερα, κάθε δυνατότητας του λαού να έχει πρόσβαση και συμμετοχή στα μέσα μαζικής ενη¬μέρωσης. Ο πολίτης μετατρέπεται σ' έναν αποχαυνωμένο θεα¬τή των εξελίξεων, όπου η παρέμβασή του, όποτε του ζητείται, περιορίζεται, είτε στην «παρουσία κάποιου απόκληρου και κοινωνικά περιθωριοποιημένου ανθρώπου», ο ο¬ποίος γίνεται βορρά στο βωμό του σόου, είτε στη «συμμετοχή σε τηλεπαιχνίδια», που παρέχουν «τηλεοπτική καταξίωση», μέσω της αναγνωσιμότητας από το «τηλεκοινό», το οποίο εθίστηκε να πιστεύει, ότι αυτή (η αναγνωσιμότητα δηλαδή) αποτελεί το μέγιστο αγαθό της εποχής μας.


ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1. Να γραφεί η περίληψη του κειμένου σε 80 περίπου λέξεις.

2. Ποια είναι τα ηθικά και επαγγελματικά προσόντα ενός καλού δημοσιογράφου κατά το συγγραφέα;

3. «Ο έντιμος δημοσιογράφος που εμπνέεται απ' τα ιδανικά της δημοκρατίας και του ανθρωπισμού, θα συλλογιστεί την κοινωνική ευθύνη του και θα αντιδράσει στα σχέδια εκείνων που επιβουλεύονται τις ελευθερίες, τα ατομικά και συλλογικά δικαιώματα του λαού και τη συμμετρικότητα στη λήψη αποφάσεων». να αιτιολογηθεί το περιεχόμενο του παραπάνω αποσπάσματος.

4. Να αναλύσετε τον τρόπο ανάπτυξης της δεύτερης παραγράφου (ανάλυση και αιτιολόγηση).

5. «Παρατηρείται, όμως, στην εποχή μας, ειδικά μετά την άνθιση της ιδιωτικής τηλεόρασης, η ανάμειξη της είδησης με το σχόλιο»: να μετατραπεί η πρόταση στην αντίθετη σύνταξη από αυτήν που βρίσκεται.

6. Στην εφημερίδα του σχολείου σας καλείστε να συντάξετε ένα άρθρο για τις αρχές που πρέπει να χαρακτηρίζουν τη δημοσιογραφία της εποχής μας, αφού αναφερθείτε συνοπτικά στη σχέση που έχει αυτή με την ορθή πληροφόρηση και ενημέρωση των πολιτών (600 λέξεις).

Δεν υπάρχουν σχόλια: